T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/267 Esas
KARAR NO: 2022/583
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 16/04/2021
KARAR TARİHİ: 14/09/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----tarihinde, davacı --- sürücüsü ve sahibi olduğu ---- idaresindeki--- plakalı --- davalının --- teminatı altındaki --- sürücüsü ve sahibi olduğu ---- plakalı -------- kazaya karıştığı; soruşturma sürecinde hazırlanan ---- tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde sürücü--- tam kusurlu olduğunun ve davacı sürücü --- kusurunun olmadığının tespit edildiği; -------- verildiği ve sahibi davalı tarafından davacı ---- aleyhine başlatılan icra takibi ile ilgili ödeme emrinin ---- dedesine teslim edilmesi ve dedesinin de unutması nedeniyle kesinleştiği açıklanarak; ----- başlatılan icra takibinden kaynaklı borcu olmadığının tespitini, takibin durdurulmasını ve %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Menfi tespit davası İİK 72. maddesinde düzenlenmiştir. Borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir.
Mahkememizce uyuşmazlığın ----- dosyasından kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyetli takip tazminatı talebine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dosyanın kusur/hasar uzmanı bilirkişisine tevdine, karar verilmiştir.
Bilirkişi ------ tarihli raporu ile, dava dışı sürücü--- idaresindeki --- plakalı ---- yolun sağındaki -------- girerken yeterince dikkatli tedbirli olmadığı; trafik ışıklarını dikkate almadığı; --- çarpışarak kontrolden çıkmasına ve --- plakalı --- çarpmasına ve de kendisi ile birlikte yolcusu ------ sürücü -----yaralanmasına neden olduğu için KTK 47/b — 47/d ve KTY 95/b — 95/d maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; davacı sürücü --- idaresindeki --- plakalı --- ve dava dışı sürücü --- idaresindeki --- normal seyrederken ---------- kavşağa girerek neden olduğu kazaya karıştıkları için yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı; tazminata konu---- tarihinde trafiğe çıkmış, ---- kullanıldıktan sonra--- tarihinde kazaya karışmış, ---- adına tescilli hususi --- onarım bedelinin----olduğu; Davalı ---- numaralı ------ tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği ----- tarihini de kapsayacak şekilde, rayiç değeri ile sigorta teminatı altında olduğu---------- hasarların---- teminatı altında olduğu; --- hasar tutarı ile --- işlenmiş yasal faizin toplamı---- tazminatın davacı ---- tahsili için --- tarihinde başlatılan icra takibinin, sürücü ----- kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığı için durdurulması gerektiği rapor edilmiştir.
Dosya arasına alınan ------- dosyasına sunulan --- tarihli bilirkişi raporu ile de, sürücü ----- trafik ışıklarına uymayarak---- değiştirme manevralarını yanlış yaparak ------- ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda tamamen ve asli kusurlu bulunduğu, sürüdü davacı--- kavşağa yaklaşırken kendisine yeşil ışık yanmakta olduğundan kural ihlali yapmadığı, öndeki ------- çarpmanın etkisi ile savrularak karşı yöne geçmesi ve karşı yönden gelen otomobile çarpması kendi iradesi dışında olduğundan bu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, sürücü ------kural ihlali yapmadığı, ve karşı yönden gelen motosikletin karıştığı kaza sonrası savrularak aracına çarpmasında kusurunun bulunmadığı rapor edilmiştir.
Yapılan yargılama sonunda toplanan tüm deliller ile denetlenip benimsenen ve somut olaya uygun görülen ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki gerekçelere göre davacı tarafın dava konusu kazada kusuru bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, Davacının------sayılı dosyasında başlatılan takipten kaynaklı davalıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kötü niyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede ise; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 5. fıkrası aynen; “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.” hükmünü içermektedir.
Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötüniyetli olmasıdır.
Başka bir ifadeyle; İcra İflas Kanunu'nun 72/5. maddesi hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı-------lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde, istem varsa, davacı -----lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacı ------ üzerindedir.
Nitekim aynı ilkeler,--------- esas, --------kararlarında da vurgulanmıştır.
Eldeki davada, dava haksız fiile ilişkin olduğundan ve kusur durumu yargılama ile netleştiğinden takibin kötü niyetli olduğu düşünülemeyeceğinden kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
DAVANIN KABULÜ İLE,
1-Davacının--------sayılı dosyasında başlatılan takipten kaynaklı davalıya borcunun bulunmadığının tespitine,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 311,63 TL harçtan, peşin alınan 77,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 233,72 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 59,30TL başvurma harcı ve 77,91 TL peşin harç toplamı 137,21 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından 800,00 TL bilirkişi ücreti ve 64,45 TL posta giderleri olmak üzere toplam 864,45 TL' nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 4.562,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar nedeniyle kesin olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 14/10/2022