T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/598 Esas
KARAR NO: 2022/47
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 21/05/2018
KARAR TARİHİ: 02/02/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmenin İptali davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalılar müvekkilim ----- yapmadan önce müvekkil ---- olduğu, işin süresinin ---- olduğu, sözleşme imza tarihinin --- tarihi olduğu, --- kişi olduğunu gösteren---- tarihli---- ve bunu destekleyen bir takım ----- teslim etmişlerdir. Müvekkilim şirket de davalılar------ olduğu beyan ettiği ------------imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme gereğince söz konusu ---- işinin ilk etabı olan her biri ------------- Davalılar------ para alacaklarını, bu paradan işin yapılması için gereken maliyetler düşüldükten sonra karın ----- müvekkilim şirkete ait olacağını kararlaştırmışlardır. Söz konusu sözleşmede ----- süresi olarak mahalli idare ile sorun olmaz ise --- işe başlanacağı belirtilmiştir. ----- gecikme olması halinde sözleşme bedelinin -----oranında günlük gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir. İş sonunda geçici kabul yapılacağı, geçici kabulden --- kabul yapılacağı, -----belirtilmiş. Davalılardan --- kadar işi eksiltme ve arttırma imkanı verilmiştir. Taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda----- uygulanacağı, ----------Mahkemeleri yetkili kılınmıştır. Gerek ---- şirketin----- alanında bulunduğu için davamızı burada açmış bulunmaktayız. Davalılardan----- kurulmak üzere yolladığını beyan ettiği --- montajının da müvekkilim ---- yapılacağını, bu konutlarla ilgili olarak da davalılardan ---daha önce yapmış olduğu masraflara ----- geriye kalan meblağın da en geç ----tarihine kadar davalılardan ----ödemesi gerektiği ve yapılan ödemelerin de o günkü ----hesaplanacağı kararlaştırılmıştır. ----- tarafından davalılara aşağıdaki ödemeler yapılmıştır; ------ çekle davalı----ödeme yapılmış,---- şahsa ciro etmiş ve-----çeki tahsil etmiştir. ---------- açıklaması ile diğer davalı ------ödeme yapmıştır. Taraflar arasında -----olarak ek bir sözleşme daha yapılmış ve bu ek sözleşmede de ---- taraflardan bir tanesinin fesih etmesi halinde ana sözleşmenin şartı olarak nakit ödenen --- geri ödenmemesi durumunda ----- teminat senedi yasal masrafları ile birlikte tahsil edilecektir” hususu kararlaştırılmıştır. Davalılar sözleşme gereğince taahhüt ettikleri işleri müvekkilim şirkete vermedikleri yetmezmiş gibi müvekkilim şirketten tahsil ettikleri toplam --- da bu güne kadar iade etmemişlerdir. Müvekkilim şirket davalı şirketlerin kötü niyetli olduklarını ve adeta kendisini dolandırdıklarını düşünerek; Davalılardan ---müvekkilim şirketten tahsil ettiği --------- faturası kesmiştir. Bu fatura -------iade süresi geçtikten sonra kesilse de davalı ---- müvekkilim şirkete her hangi bir iş ve hizmet vermeden taraflar arasındaki ------ güven ilişkisine dayanarak muhasebesine İşlenen faturaların iadesini yapmaya yasal olarak hakkı bulunmaktadır. Yine davalılardan--------- tahsil ettiği ---karşılığında ----- ---- nolu iade faturası kesilmiştir. Bu fatura yasal----------müvekkilim şirkete her hangi bir iş ve hizmet vermeden taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden ve karşılıklı güven ilişkisine dayanarak muhasebesine işlenen faturaların iadesini yapmaya yasal olarak hakkı bulunmaktadır. Öte yandan müvekkilim şirket davalılar ile yaptığı sözleşme gereğince sözleşme konusu işin sonunda tüm masraflar düşüldükten sonra elde edilecek gelirden----- pay alacakken müvekkilim şirket bu kardan da mahrum bırakıldığını, müvekkilimin bu işten elde edebileceği kazanç kaybının bilirkişi marifeti ile belirlenerek müvekkilime ödenmesine karar verilmesi gerektiğini iddia ile taraflar arasında akdedilen ------ ve bu sözleşmeye ek olarak imzalanan ---- feshine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik müvekkili şirketin davalılara ödediği -----tahsiline ayrıca müvekkili şirketin uğradığı ---- için şimdilik --- davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı --- Davaya ve Bilirkişi raporuna karşı cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sözleşmesel edilmelerini yerine getirdiğini, buna mukabil davacının esaslı edimlerini yerine getirmediğininin tespit edilebilmesi için ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini, taraflarına tebliğ edilen bilirkişi raporundaki eksikliğin de ikmalinin sağlanmasını, pandemi sebebiyle bu aşamada sunmaları mümkün olamayan delillerini sunma haklarını saklı tuttuklarını, ----- bu konuda taraflarına makul bir süre verilmesini; söz konusu taleplerinin reddi halinde, davacının ----- öncesi hileli davranışları ve sözleşmesel edimlerini yerine getirmemesi sonucu müvekkiline verdiği zararlar sebebiyle tazminat ve her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetle açılan işbu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalıya TK'nun 35.mad.göre usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya katılmadığı gibi herhangi bir cevap dilekçeside vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında sözleşmesinin feshi ile sözleşme gereği ödenen paranın iadesi ve uğranılan kazanç kaybının tahsiline ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan----- tarihinde sözleşme ve ek olarak imzalanan sözleşme gereği yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmemesinden kaynaklı sözleşmenin feshinin geçerli olup olmdaığı davalıların davacıdan tahsil ettiği------ karşılığı işleyecek ve reeskont faizi ile birlikte ve kazanç kaybından fazlaya ilişkin hak saklı kalarak şimdilik -----------tahsil edilip edilmeyeceğine yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde ------ bilirkişiden inceleme yaptırılmak suretiyle bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Bilirkişi heyeti ortak raporunda; Davacının davalılardan, dava tarihi itibariyle toplam ----- alacağı bulunduğu; Bu alacağın, ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği; Davalıların, davacı alacağından müteselsilen sorumlu oldukları ------- görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda Ek rapor alınması için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyeti Ek raporunda; Davacının davalılardan, dava tarihi itibariyle toplam ---- alacağı olduğu; lehte oluşan ------ kestiği takdirde, bu alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal döviz faizi------- birlikte tahsili gerektiği; davacı alacağından davalıların müteselsilen sorumlu oldukları görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
HMK 266. ve 281.maddeleri gereğince tarafların iddia, savunma ve itirazları da irdelenerek, yargıda hedef süre ve usul ekonomisi de dikkate alınarak önceki bilirkişi heyetine --------eklenmek suretiyle eklenen bilirkişiden rapor, önceki bilirkişi heyetinden ----alınmasına karar verilmiştir.
--------- raporunda; Taraflar arasında akdedilen ----- işbu sözleşmeye ek olarak düzenlenen------- dosyasına tercümeleri ile birlikte sunulan belgeler ile taraf beyan ve itirazları da dikkate alınmak suretiyle dosyası üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;--------- başlıklı sözleşme ile ------- ----- doğrultusunda --- tarafından ---- yapılmasıdır. Bu sözleşme ile yapılacak binalar ------------ ---- üzere yolladığı yirmi adet konutun ------ yapacaktır. --- düzenlenmesine karşın, davacı şirketin---- her hangi bir imalatının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ---- olmakla birlikte, dosyasına ibrazlı---- alındığında, davalı----- yapımı işine girişmiş olduğu, bu konuda gerek ---gerekse bağlı kurulaşlarında işin idari ve teknik boyutu ile işin----- açısından ise ---- yoğun bir ilişki içerisinde çalışma durumunda olduğunun anlaşıldığı, işin yapıldığı ------- ekonomik durumu da göz önüne alındığında, her türlü zorluğa karşın yapılan işte davalı şirketin özen yükümlülüğü'nü yerine getirmiş olabileceği, Davalı ------ anlaşmaları yapmak suretiyle, işin gerçekleştirilmesi bakımından gerekli özen yükümlülüğü'nü göstermiş olduğu, ----herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Önceki bilirkişi heyeti------varmış olduğumuz sonuç ve kanaatlerde bir değişiklik olmamıştır. Ancak davalılar, davacının sözleşme konusu işi yapmaya başlaması için gerekli olan bütün hazırlık faaliyetlerini yaptıklarını ve gerekli alan çabayı gösterdiklerini, fakat kendilerinin hiçbir kusuru olmaksızın bir takım bürokratik engeller dolayısıyla iş başlanamadığını ispata yönelik olarak, itiraz dilekçesi ekinde belgeler sunmuşlardır. Ancak söz kanusu belgelerin incelenip değerlendirilmesi kurulumuzun uzmanlığına girmemektedir. Bu nedenle bu belgelerin incelenip değerlendirilmesi ve sözleşme konusu işin yapımına başlanamamasında davalıların kusuru bulunup bulunmadığının---- değerlendirilmesi için, bu tür belgeler hususunda ----görüşünün alınmasının yerinde olacağını düşünmekteyiz. ------ bu hususu ispat ederlerse; bu durumda kanaatimizce, ---- uygulanması suretiyle, dava konusu---- ödemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın, sözleşmenin sütün tarafları arasında eşit olarak paylaşılması ve dolayısıyla da davalıların her birinin ayrı ayrı, ----- yükümlü oldukları şeklinde sonuca varılmasının uygun olacağı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında sözleşmesinin feshi ile sözleşme gereği ödenen paranın iadesi ve uğranılan kazanç kaybının tahsiline ilişkin olup, tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde ------ bilirkişiden inceleme yaptırılmak suretiyle ---- tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınarak, davacının incelenen defter ve kayıtlarının hmk hükümlerine usulüne uygun tutulduğundan göre davacı lehine delil teşkil edeceği, davacı ile davalılar arasında ----imzalandığı, fatura düzenlenmesi için malın teslimi veya hizmetin ifası gereklidir. Davakonusu olayda davalılar davacıdan avans para almak için fatura düzenlemiş davacı da bu fatura bedellerini davalılara ödemiş olup, ortada ne mal teslimi ne de hizmet ifası vardır. Davacının alacağı davalılara ödenen avans paralardan kaynaklı olup, --- sözleşme ve bu sözleşmeye ek olarak ----- ek sözleşmenin imzalandığı, davalılar, davacının sözleşme ile üstlenmiş olduğu işi yapmaya başlayabilmesi için kendilerine düşen hazırlık fillerini yaptıklarını yada yapmaya hazırlandıkları yönde delil ibraz etmedikleri, davalı tarafça dosya ibraz edilen ----tarihli belgenin türkçe tercümesinin incelenmesinde, davalının dayandığı bu belgelerden davalının başvurusuna rağmen ---- --- --- belgesini, bankalardan da finans desteğini temin edemediği anlaşılmaktadır. Yani tüm bunlar davalının kendisinden kaynaklanmakta olup, basiretli davranıp bunları temin ettikten sonra davacı ile anlaşacak veya davacı ile yaptığı sözleşmeye bunları tek tek yazıp, bunları temin edebilirsem sözleşme geçerlidir diyecekti. Tüm bunlar gerçekleşmediğinden davacının davalıların alacaklı temerrüdüne düşürmeleri nedeniyle haklı olarak sözleşmeden dönmeye----- hak kazandığı, Davacının davalılardan, dava tarihi itibariyle toplam---- alacağı olduğu kanaatine varılarak, Davanın sözleşmenin feshi talebi yönünden KABULÜ ile, arasındaki ---- isimli sözleşme ile----isimli sözleşmelerin feshine, Davacının alacak/tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile,---karar tarihindeki----- karşılığına karar tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Kazanç kaybına ilişkin fazlaya dair talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın sözleşmenin feshi talebi yönünden KABULÜ ile,
Taraflar arasındaki -------sözleşmelerin FESHİNE,
Davacının alacak/tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile,
---- karşılığına karar tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Kazanç kaybına ilişkin fazlaya dair talebin REDDİNE,
2-Davacı tarafça yapılmış 35,90 TL başvurma harcı ile 3.727,14 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.763,04 TL harç giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 2.947,80 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 2.939,26 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan-----vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca red edilen miktar üzerinden n 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ----- verilmesine,
6-Alınması gereken 23.405,06 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 3.727,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.677,92 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, mazereti kabul edilen davalı tarafın yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde --------------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 02/02/2022