T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/44 Esas
KARAR NO: 2022/492
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 17/02/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
Mahkememizde görülen Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı bankanın ------- numaralı hesabı mevcuttur. Davacının hesabından rızası olmaksızın davalı bankacı sözleşmeye aykırı, yüksek oranlarda çeşitli adlar altında haksız ücretler kesilmiş olduğunu, bankaca alınan bu ücretlerin tamamı haksız ve yersiz olduğunu, öncelikle kredi kullanılırken artı kredi faiz-vergi-hesap özeti ücreti,ekspertiz ücreti-limit tahsis ücreti-havale kom. havale bsmv, dosya masrafı vs. çekilen kredinin içinden/hesaptan otamatik olarak alındığını, kredi sözleşmesinde açıkça belirtilmeden ve müvekkiline müzakere edilmeden fahiş olan bu miktarın müvekkilinden alınması hukuka ve usule aykırı olduğunu, davacıdan bu ücretlerin alınması hususu sözleşmede açıkça yazılı olmadığını, bu ücretlerdeki fahiş artışlar davacı ile istişare edilmediğini bu hususlar sözleşmede yazılı olsa dahi hukuka aykırı ve iadesi gerekli olduğunu, davalı aleyhine HMK 107 maddesi gereği belirsiz alacak ve tespit davası açılmış olduğunu, alacağın tam olarak belirlenmesinde hukuki anlamda imkansızlık mevcut olduğunu, davalı banka tarafından müvekkilime muhtelif tarihlerde yüzlerce kredi kullandırıldığını, bankalardan bilgi istenildiği zaman özel bilgi verilemeyeceği gerekçesiyle talepler banka tarafından reddedilmekte olduğunu, bahsi geçen sözleşmelerin bir nüshası davacıya verilmemiş olduğunu, Alacak miktarı banka uzman bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini, ------ görülen bu tür davalarda sayın mahkemenin bilirkişilere yetki verip hesaplar üzerinde inceleme yapılarak alacak miktarı belirlemekte teknik bir inceleme ve hesap yapılarak alacak miktarı ortaya çıkacağını, bu nedenle alacağın tam olarak belirlenmesinin davacı için mümkün olmadığını, haksız ve hukuka aykırı ve yüksek oranlı olarak davacının hesabından alınmış olan son on yılın şimdilik ----- müvekkilinden alındığı tarihlerden başlatılmak üzere işletilecek avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini ve yapılacak giderlerin vekalet ücretinin davalı bankaya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu; ----- Dava dilekçesinde davacıdan haksız alınan ücret ve komisyonların -----olan taleplerini --- artırım ile bu alacaklar için toplamda ------olarak neticede alacağın dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte harç, yargılama giderleri ve vekalet ücrettinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kredi dasya masrafı sözleşmeye, usul ve yasaya uygun olarak tahakkuk etmiş, davaya konu ücretin dayanağı olan kredi;-------- dayanarak kullandırılan ticari krediler olduğunu,--------hükümlerinden almakta olduğunu,-------- bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kör ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil bu maddede belirtilen işlemlerde sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest birakmaya yetkilidir.----- yetkilerini ---- şeklindeki düzenlemesi ile; Bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulayacakları azami faiz oranları ile sağlayacakları diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya ----- yetkili kılınmış, ----- devredehileceği ifade edilmiş olduğunu, -------Bankaların kredi işlemlerinde sağlayacakları faiz dışındaki diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ile azami miktar ya da oranları ve bunların kısmen veya tamamen serbest bırakılması------ yayımlanacak tebliğlerle düzenlenir. ” Denilmekte olduğunu, ----- kararından aldığı bu yetkisini kullanarak, faiz dışı menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların bankalar tarafından serbestçe belirleneceğini ----------- olduğunu, Bu düzenlemelerle birlikte Türk Ticaret Kanunumun Ücret İsteme Hakkı başlıklı 20.maddesi, “Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır'' düzenlemesi gereğince ve işbu konuda -----kararlarında da yer verildiği üzere ticari işletme olan müvekkil bankanın ticari işletmesiyle ilgil olarak bir iş veya hizmet görmesi durumunda ücret isteme hakkı bulunmakta olduğunu, İşlem masrafı tutarını düzenleyen ---- ilgili maddesi haksız şart niteliğinde olmadığını, tacir sıfatına haiz olan davacı ----- ticari kredi kullanmış olduğundan, tahsil edilen tutarlar, gerek ----- gerek T.T.K. hükümleri ve sair yasal düzenlemeler çerçevesinde yasal olduğunu, Davacı kredili borçlunun imzalamış olduğu ---------- istinaden kullandırılacak kredi masraflarının davacı tarafından ödeneceği davacı tarafından kabul ve taahhüt edilmiş olduğunu, söz konusu sözleşme hükümleri taraflar arasında çıkacak her türlü uyuşmazlıkta yegane, kesin ve bağlayıcı delil niteliğinde olduğunu, Bu nedenle, davacının kredi masraflarının iadesi yönündeki talebi haksız olduğunu, Davacıya kullandırılan kredi ticari nitelikte ve işletmesine ilişkin olduğunu, Basiretli davranması gereken davacı kredi sözleşmesi şartlarını inceleyerek; masraf ve ücretleri bilerek kabul etmiş ve kredi kullanmış olduğunu, banka tarafından tahsil edilen erken kapama komisyonu hukuka, kanuna, yargıtay kararlarına ve sözleşmeye uygun olduğunu, Tacir sıfatına haiz olan davacı ------ imzalayarak müvekkili ----- ticari kredi kullandığını, Davacıdan kullarımış olduğu ticari kredi nedeniyle tahsil edilen erken ödeme komisyonu tutarı, gerek -----yasal düzenlemeler çerçevesinde yasal olduğunu, Davacı kredili borçlunun imzalamış olduğu ------maddesi ile davacı; erken kapama komisyonu ödemeyi ve komisyon oranını peşin olarak kabul etmiş olduğunu, Söz konusu maddede açıkça belirtildiği gibi; “Kredili müşteri kullandığı kredinin anaparasını, belirlenen ödeme vadesinden önce ödemek istemesi halinde; Sözkonusu talebini bankaya ödeme yapmak istediği tarihten ------- önce ve yazılı olarak tebliğ etmeyi, Bankanın sözkonusu talebi kabul edip etmeme konusunda tek taraflı olarak yetkili olduğunu, Talebinin bankaca kabul edilmesi durumunda, vadesinden önce geri ödenen anapara tutarları için, bankaca serbestçe belirlenecek erken ödeme işlem masrafı/komisyonu ve ----- nakden ve defaten ödemeyi, beyan, kabul ve taahhüt etmiştir.” Hükmü olduğunu, aynı sözleşmenin ----- ----- başlıklı maddesinde ise, “Bankanız ile aramızda çıkabilecek her türlü anlaşmazlıklarda Bankanız defter, bilgisayar kayıtları ve belgelerindeki kayıtların kesin delil olacağı ve bunlara itiraz etmeyeceğimizi kabul ederiz.” hükmü yer almakta olduğunu, söz konusu taahhütnamenin devamı niteliğinde olan, davacı ile müvekkil Banka arasında akdedilen ------- başlıklı maddesinde; “Banka, erken ödeme isteğini kabul ederse, bunun şartlarını bildirir ve maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, -----------hükmü yer almakta olup, aynı sözleşmenin ------ başlıklı maddesinde ise. “Müşteri ve kefiller, banka ile aralarında çıkacak her türlü anlaşmazlıkta tarafların defter ve kayıtları ve mikro filmlerden, mikrofişlerden akman kopyalar, elektronik ya da manyetik ortandan çıkarılan bilgileri içeren belgeler----- kayıtlarının müstenitli olsun ya da olmasın, HMK 193. Maddesi uyarınca yegane geçerli, bağlayıcı ve kesin delil olacağının kabul ederler.” hükmü yer almakta olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince de müvekkil banka'nın verdiği hizmet karşılığında ücret isteme hakkı bulunmakta olduğunu, Borçlar Kanunu'nun 96.maddesi gereğince de müvekkili bankanın erken ödeme komisyonu talep etme hakkı bulunmakta olduğunu, bankacılık kanunu ve ilgili merkez bankası tebliğ hükümleri gereğince de ------ ücret isteme hakki bulunmakta olduğunu belirterek; ----- ateyhine açılan işbu davanın haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle reddine, Yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davacıya tahmiline, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın Davaya konu uyuşmazlığın; davacı şirketin davalı bankada bulunan hesabından iradesi dışında ve sözleşmeye aykırı olarak kesildiği iddia olunan haksız ücretlerin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla son ------yılın şimdilik -------davacıdan kesildiği tarihten başlamak kaydıyla avans faizi ile birlikte tahsilinin istemin noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle mahkememizin ------- tarihli duruşmasında verilen ara karar uyarınca dosyanın bankacı bilirkişiye tevdine karar verilerek, dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Dosyada mübrez bankacı bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyasında yapılan incelemeler neticesinde ------- tarihleri arasından işlem ücretleri kendi içinde gruplandırılarak aşağıda detaylandırılmış olup, Bu çerçevede,------- Ücret, masraf ve komisyon tahsilatı yapılmış olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizin -- tarihli duruşmasında verilen ara karar uyarınca; tarafların itirazlarını karşılayacak nitelikte ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi 1. ek raporunda özetle; Dava dosyasında---yılları arasında ------ bildirilen masraf ve ücretler tablosu ve diğer
bankaların ---- tarihleri arasında uyguladıkları masraf ve ücret kesintileri dava dosyasında
bulunmadığından kıyaslama yapılamamıştır.
Tarafların masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin değerlendirilmesi mahkeme
takdirleri içinde kaldığını bildirmiştir.
Mahkememi'zin --------- tarihli duruşmasında daha önceki bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi 2. ek raporda özetle; --------- olduğu, --- ücret ve komisyon tahsilatının Davacı Banka -------Bankasına yapılan bildirimler listesinde ilişkin masraf kalemi içinde olmadığı tespit edildiğini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalının ----- nezdinde hesabının bulunduğu, bu hesabından ---- tarihleri arasında davalı banka şubesi arasında ----- sözleşmesinin bulunduğu, dava konusunun davalı tarafından fazla işlem ücreti bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne olduğu hususunda toplanmıştır. Davalı banka şubesinden davacı ile aralarında mevcut olan sözleşmeler ve hesap hareketleri temin edilmiştir. Dosya alanında uzman bankacı bilirkişi tevdi edilmiş. Bilirkişi raporunu sunmuştur. Rapor denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmıştır.----- bildirilen masraflar adı altında yapılan incelemede davacının hesabından davalı banka tarafından arife tarif olacak kesilen,---- ve komisyonları, hesap işlem ücreti, kredi kullandırım adı altında tahsil edilen ücret ve komisyonları, hesap özeti ücreti, ipotek ekspertiz ücreti, internet sayfası yenileme ücreti ve kredi kullandırım ücreti komisyonu adı altında ----- fazla ücret kestiği, bu ücretin davacıya verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
DAVANIN KABULÜNE,
---- dava tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 1.019,97 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak alınan 254,99 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 764,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 85,39 TL peşin harç ve 169,60 TL tamamlama harcı olmak üzere toplamda 309,39 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen 1.251,1 TL(1.150,00 TL bilirkişi ücreti+101,10 TL posta/tebligat ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafça sarf edilen 150,00 TL bilirkişi ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
8-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 15/06/2022