T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2013/559 Esas
KARAR NO: 2018/460
DAVA: Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilin acentelik sözleşmesi süresince davalı şirketin mal yada hizmetlerini pazarlamak amacıyla faaliyet gösteren acente ofdûğunu, Belli bir .müşteri çevresi oluşturduğunu, sözleşmenin sona ermesi ile acentenin oluşturduğu müşteri kitlesinin davalı şirkete kalacağını, şirketin emek harcamaksızın hazır bir müşteri portföyüne ve kazanç elde edeceğini, sözleşmenin sona ermesi sonrasında acenteye Yeni Türk Ticaret Kanunu'nun 122.maddesinde düzenlenen denkleştirme bedelini Ödemesi gerektiğini, müvekkilin acentelik sözleşmesinin davalı tarafından Bakırköy .... Noterliğinin .... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile öngörülen ticari verimin gerçekleşmemesi nedenli olarak tek taraflı feshedildiğini, müvekkilin Davalı ile çalışmaya başladığı ... tarihinden sözleşmenin feshedildiği 17/09/2012 tarihine kadar kazanç ortalamasının 59.471,00 TL olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak TTK md. 122 uyarınca müvekkile 59.471,00 TL denkleştirme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek .... Bankası tarafından ilan edilen avans faizi oranı ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin havayolu ile uluslararası kargo-yük taşımacılığı yapan yabancı sermayeli anonim şirket olduğunu, davacı ile .... başlangıç tarihli sözleşme imzalandığını, davacının acentelik sözleşmesinin md.4/h "acente ekspres kurya ve kargo işlemlerinin gerektirdiği her türlü yeterli vasıta ve personeli de... standartlarına uygun olarak kendi hesabına temin etmeyi kabul ettiğini, davacının müvekkilden 213.977,00 TL hizmet ürünü satın aldığını ve bu hizmet ürünlerini 397.048,00 TL bedelle satarak toplam 183.371,00 TL kar elde ettiğini beyan ettiğini, davacından 213.670,00 TL toplam ciro gerçekleştirildiğini, bu bedelin gayri safi olduğunu, sektörel bazda brüt karın ortalama %25 oranında olduğunu, bununda 53.500,00 TL olduğunu, 37 aylık ortalamasının 1.445,00 TL olduğunu, tüm işletme giderleri de düşüldükten sonra kalan net karın ise gelir vergisi öncesi aylık 450,00 TL olduğunu, bu sonuca göre davacının aylık 4.956,00 TL kar sağlarken müvekkilin davacıdan elde ettiği karın aylık yaklaşık 450,00 TL olduğunu, müvekkilin davacıdan beklediği ticari verimi elde edemediğinin net ve açık göstergesi olduğunu, müvekkilin davacıdan 7.861,39 TL bakiye cari hesap alacağına karşılık davacının 6.000,00 TL bedelli teminat mektubunun 11/12/2012 tarihinde nakde çevrilmek zorunda kalındığım, kalan 1.861,39 TL için Kadıköy .... İcra Müdürlüğünün 2012/25007 sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ileri sürerek davacının iddialarının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle TKK madde 122 uyarınca denkleştirme bedelinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir.
Tarafların delilleri toplanarak, davacının davalı ile yapmış olduğu acentelik sözleşmesi kapsamında gelir ve giderlerinin karşılaştırılması, sözleşme kapsamında davacı acentanın kazandırılmış olduğu yeni müşteri sayısının kaç tane olduğu, gelir gider dengesinin bu müşterilerin katkılarının ne olduğu, acenta sözleşmesinin 17/09/2012 tarihinde sona ermesine kadar müşteriler ile yapılmış veya kısa süre içinde yapılacak sözleşmelerin olup olmadığı, sözşelmelerin devam etmesi halinde acentanın ne kadar ücrete hak kazanacağı, acentelik sözleşmesi süresince acentanın yıllık komisyon veya diğer ödemelerinin nekadar olduğu, acentelik sözleşmeleride değelendirilerek davacı tarafından talep edilen denkleştirme bedeli, 122.maddede değerlendirilmek suretiyle alacak talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında inceleme yaptırılarak dosyada mübrez bilirkişi raporları tanzim ettirilmiştir.
Yapılan yargılama sürecinde davacının mükellefiyet kaydı .... sorulmuş verilen .... tarihli cevapta davacının 31.10.2012 tarihinde ticareti terk ettiğinin bildirildiği, davanın 07.11.2012 tarihinde aıldığı ,HMK 114/1 maddesi gereğince davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, HMK 115 maddesi gereği dava şartlarının davanın her aşamasında Mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekeceğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
HMK 114/1-D maddesi gererğince davacının dava tarihi itibari ile aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine,
1-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 35,90 TL harcın, peşin alınan 883,15 TL harçtan mahsubu ile bakiye 847,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
2-Davacı giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafça sarf edilen 41,70 TL posta giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davalı taraf yararına AAÜT uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
5-Kullanılmayan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.