T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1347 Esas
KARAR NO: 2021/98
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2016
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı ------- tarihli dilekçesinde; müvekkilin asansör yapım işiyle iştigal ettiğini, davalı şirketten ---------- belirtilen ürünleri sipariş ettiğini, siparişlerin onaylanması üzerine ödemenin bir kısmını ------------- bedelli iki çekle yaptığını, ancak davalının sipariş konusu ürünleri teslim etmediğini, çekleri alarak ortadan kaybolduğunu, vadesi gelmediğinden dolayı da takibe konulmadığını öne sürerek, ------- şubesi ---- nolu ---- tarihli --------- şubesi ------ tarihli ---------- tutarlı çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve müvekkilinin uğrayabileceği zararları önlemek açısından ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir..
CEVAP: Davalı, dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle; ihtilafın davacının sipariş verdiği ürünler karşılığında vermiş olduğu iki adet çekten dolayı ürünlerin teslim edilmemesi nedeni ile borçlu olup olmadığı ve çeklerin iadesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplandığına ilişkindir. Dava, davacı şirketin, ------- şubesi ------ve ----------- şubesi ------ nolu ---------- tutarlı çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespit istemine ilişkindir.
------- tarihli tensip tutanağı ile; '' Hukuki ilişkisi iddia olunan dava konusu -------- Şubesine ait---- çek nolu ----- vadeli, --------bedelli çek ile ------- vadeli -----------bedelli iki adet çek yönünden davalı şirket yedinde bulunması veya bankaya ibrazı halinde çek bedellerinin ---------- teminat karşılığı çek bedellerinin ödenmemesi ve icra takibine konulmaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tedbirin sadece davalı şirket yönünden geçerli olmasına, 3. kişilere karşı uygulanmamasına'' karar verilmiş olduğu, ------------ şubesine müzekkere yazılarak; çeklerin ibraz edilip edilmediğinin ve çek fotokopilerinin celbi istenilmiştir.
Davacı ve davalının BA-BS kayıtlarının vergi dairelerinden celp edildiği, --------- davacının BS formlarının gönderildiği, ................ vergi dairesinden davalının BA formlarının gönderildiği görüldü.
Tarafların delilleri toplanarak, --------tarihli duruşma ara kararınca; taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında ----- tarihli sipariş sözleşmesi imzalandığı, davacının, sipariş edilen mallar karşılığında davalı şirkete, ------ tutarlı iki adet avans çeki teslim ettiği, bu hususun, davalının da kabulünde olduğu,
-Ancak taraflar ticari defterlerini ibraz etmediğinden, verilen çekler karşılığında mal gönderilip gönderilmediğinin tespit edilemediği, Bu durumda, mal teslimi ispat yükümlülüğünün davalı şirkete düştüğü hususu benimsendiği takdirde davalının, bu ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle de;---------- şubesi ----- tarihli ------- şubesi ---- nolu ------ tarihli ------tutarlı çeklerin toplamı: ----------- bedelli çeklerden dolayı davacının, davalı şirkete borcu olmadığının kabulü gerektiği, Bununla beraber yüce mahkeme, mal tesliminin olup olmadığı hususunun, ticari defter kayıtlarından da teyit edilmesi gerektiği hususunu benimsediği takdirde, bu defa, davacı şirkete ait --------yılına ait BA, davalı şirkete ait ------- BS formlarının, ilgili vergi dairelerinden celbi gerektiği bildirilmiştir.
------------ tarihli duruşma davacı vekili beyanında; ticari defter ve kayıtlarının sunamadıklarını, nerede olduğunu bilmediklerini bu hususta süre verilmesini, dava konusu çekle ilgili ödemenin müvekkili tarafından ödendiğini, davanın istirdat davasına dönüştüğünü bu nedenle tedbirin bir anlam ifade etmediğini kaldırılarak teminatın iade edilmesini talep etmiştir. Duruşma ara kararı gereğince; davacı şirketin ------ yılı BA, davalının ------- yılına ait BS kayıtlarının celbine karar verilmiştir. İnceleme günü verilerek mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, ---------- dosyasına ödeme yapılıp yapılmadığının sorulduğu, dosyalarına ---------ödeme yapıldığını, dosyanın infazen kapalı olduğunu bildirmişlerdir.
------------- tarihinde yazılan ara karar ile; dava konusu çeklerin ödendiğinden ve dava istirdat davasına dönüştüğünden tedbirin bir anlam ifade etmeyeceğinden tedbirin kaldırılarak, teminatın davacıya iadesine karar verilmiştir.
İlgili ------- yılına ilişkin BA-BS kayıtlarının celp edildiği;
Dosyada mübrez ek bilirkişi raporunda özetle; Kök raporda da belirtildiği üzere dava konusu çekleri teslim alan şirket, davalı şirket olup, mal satıcısı konumundadır. Ancak ticari defterlerini ibraz etmemiştir. Bu durumda, vergi dairesine yasa gereği sunması gereken BS kayıtlarının incelenmesi ve BS formlarında davacı şirkete ---------- fatura kesip kesmediği, kesmiş ise ne miktarda kestiği hususunun incelenmesi gerekmektedir. Kök rapordan sonra davalı şirkete ait ------- BS formları dosyaya gelmiştir. -----BS formunun ---- davacı şirkete --------- satış faturası kestiği,-------BS formunda, davacı şirkete herhangi bir fatura kesilmediği, görülmektedir. Davacının BA formunda tespit edilen ----------fatura kaydı, esasında davalı şirketin davacı şirkete gönderdiği sipariş formundaki mal bedelidir. Ne var ki davacı vekili dava dilekçesinde, bu malların müvekkil şirkete teslim edilmediğini öne sürmektedir. Davalının BS formundaki fatura kaydının vergi dairesine beyanı, ticari defterindeki fatura kaydının beyanı niteliğinde olup, bu durumda davalının, defterinde kayıtlı ----- adet fatura ve içeriği mallan, davacıya teslim ettiğini usulen -------- kanıtlaması gerekmektedir. Buna göre;1-Eğerdavalı, mal teslimini kanıtlarsa, dava konusu ---- çeklerden ötürü, ----davalı şirkete borçlu olmayacaktır.2-Eğerdavalı mal teslimini kanıtlayamadığı takdirde, dava konusu -------çekten dolayı davalı şirkete borcu bulunmayacaktır kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava hukuki niteliği itibariyle; ihtilafın davacının sipariş verdiği ürünler karşılığında vermiş olduğu iki adet çekten dolayı ürünlerin teslim edilmemesi nedeni ile borçlu olup olmadığı ve çeklerin iadesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplandığına ilişkin olup, dava konusu çekleri teslim alan şirket, davalı şirket olup, mal satıcısı konumunda olup, davalı taraf ticari defterlerini ibraz etmediğinde, davalı şirkete ait -------- yılı BS formları dosyaya celbedilerek yapılan incelemede -------yılı BS formunun 31 nci sırasında, davacı şirkete -------- satış faturası kestiği,----- formunda, davacı şirkete herhangi bir fatura kesilmediği, Davacının BA formunda tespit edilen ----- fatura kaydı, esasında davalı şirketin davacı şirkete gönderdiği sipariş formundaki mal bedeli olduğu, davacı vekili dava dilekçesinde, bu malların müvekkil şirkete teslim edilmediğini öne sürdüğü, Davalının BS formundaki fatura kaydının vergi dairesine beyanı, ticari defterindeki fatura kaydının beyanı niteliğinde olup, bu durumda davalının, defterinde kayıtlı ------- adet fatura ve içeriği malları, davacıya teslim ettiğini usulen -----kanıtlaması gerekmekte olup davalı mal teslimini kanıtlayamadığından dosyada yeterli delil bulunmadığından dava konusu ----- çekten dolayı davalı şirkete borcu bulunmayacağından davanın kabulü ile Davacının, dava konusu -------Şubesi, --- çek nolu --- tarihli ve ----- bedelli Çek ile, ----- Şubesi ----Çek nolu --- tarihli ------- bedelli Çek'ler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava devam ederken davacı tarafından çek bedelli ödendiğinden ve davacının faiz talebi bulunmadığından taleple bağlılık ilkesi gereğince ödenen çeklerin bedeli olan ------- davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
Davacının, dava konusu ----- Şubesi, ---- çek nolu -----tarihli ve ----- bedelli Çek ile, ----- Şubesi -- Çek nolu ---- tarihli -----------bedelli Çek'ler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Dava devam ederken davacı tarafından çek bedelli ödendiğinden ödenen çeklerin bedeli olan ------- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,.
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 2.732,40 TL harçtan, peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 29,20 TL başvurma harcı ve 683,10 peşin harç ve vekalet harcı 4,30 TL olmak üzere toplamı 716,60 TL ile bilirkişi ücreti ve posta giderleri olmak üzere toplam 1.318,10TL TOPLAM:2.043,89 TL' nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4- Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6- Teminatın HMK 392/2 maddesi gereğince -------- davacıya iadesine,
7-Kullanılmayan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 10/02/2021