T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1410 Esas
KARAR NO: 2019/309
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/12/2016
KARAR TARİHİ: 19/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin borcuna karşılık olmak üzere verilen; ----------- Emrine düzenlenmiş ----- çek numaralı ---- keşide tarihli - TL. Bedelli çek, lehtarı --------- Emrine düzenlenmiş ----- çek numaral----- keşide tarihli,----- TL. Bedelli çek, lehtarı -----. Emrine düzenlenmiş ----- çek numaralı---- keşide tarihl---- TL. Bedelli çek, lehtarı ------ Emrine düzenlenmiş ----- çek numaralı-----keşide tarihli ----- TL. Bedelli çek, lehtarı ----- olan - adet çekin------tarihinde müvekkilinin iş yerinde olan hırsızlık nedeniyle çalındığını, müvekkili şirketin rızası hilafına zayi edilen çeklerin bulunamadığını ve çeklerin hangi şahıs veya kuruluşun eline geçtiğini ve ne amaçla kullanılacağının bilinmediğini belirterek yukarıda belirtilen çeklerin iptali ile davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibariyle TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
Davaya konu çeklerin, ------- ibraz süresinden sonra ibrazının sağlanıp sağlanmadığını sorulması için yazılan müzekkereye verilen cevabi yazı da davaya konu çeklerden ------- no.lu çekin ---- tarihinde,---- no.lu çekin ---- tarihinde ve ----- no.lu çekin ---- tarihinde takas merkezi aracılığıyla sordurulduğu ve karşılıksız işleminin görüldüğü, davaya konu diğer çek ---------- no.lu çekin ------- tarihinde takasa ibraz edilerek karşılıksız olarak işlem gördüğü belirtilmiştir.
Mahkememizce davaya konu çeklerin ibraz edildiğine dair yazılan yazı cevabı neticesinde davacı vekiline ibraz olunan çeklerle ilgili olarak istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği ve davacı vekilinin ---------- tarihli celsede davaya konu çeklerin --------- tarihinde davacının işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda çalındığı her ne kadar bu çeklerin ibraz edildiği ilgili bankalarca belirtilmiş ise de ibraz tarihlerinin işbu çeklerin çalınma tarihinden önce olduğu bu çeklerde davacının ciranta olduğu ve bankaya ibrazı sonucunda karşılıksız çıkması üzerine bu çeklerin davacıya iade edildiği ve davacının da bu çekleri iade alarak borcu nakit olarak ödediği ancak daha sonra ise çeklerin kasada muhafaza altına alındığı esnada çalındığı ve bu nedenle davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2012 tarih ve 2922 esas, 9011 karar sayılı ilamında davaya konu çeklerin ibrazdan sonra kaybedildiği iddia edilmesine göre işbu çeklerin yine kıymetli evrak niteliğini muhafaza edeceği ve bu durumda TTK 730-669 maddeleri uyarınca iptalini isteyebileceği belirtilmiştir.
Talep TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilan edilmiştir. TTK.757.maddesi uyarınca muhatap banka çek bedelini ödemekten men edilmiştir. Banka ile yapılan yazışmaya göre dava konusu çeklerin muhatap bankaya işbu dava açılmadan ve davacının çekleri rızası dışında elinden çıktığı bildirdiği tarihten önce ibraz olunduğunun ilgili bankalardan gelen cevabi yazılardan anlaşılmıştır. Çeklerin ibraz edilmiş olmasının zayi nedeniyle iptal davasına engel teşkil etmeyeceği ve karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra davacının kasasında muhafaza altında bulundurduğu sırada çeklerin çalınmak suretiyle zayi olduğunun tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığı gözönüne alındığında davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1)DAVANIN KABULÜNE,
a)------------. Emrine düzenlenmiş ------- tarihli ----- çek nolu --- TL bedelli çekin,
b) ------ Emrine düzenlenmiş -----Şubesine ait ve ----- tarihli---- çek nolu ---TL bedelli çekin,
c) ----- Emrine düzenlenmiş -----Şubesine ait ve---- tarihli---- çek nolu TL bedelli çekin,
d) -----. Emrine düzenlenmiş ----- ait ve ---- tarihli ---- çek nolu - TL bedelli çekin, AYRI AYRI ZAYİ NEDENİYLE İPTALLERİNE,
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafından yatırılan teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca talebi halinde davacıya iadesine,
4-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.19/03/2019