T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/77 Esas
KARAR NO: 2020/42
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Ölümlü Trafik Kazasından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2016
KARAR TARİHİ: 27/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat (Ölümlü Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacılar vekili, ----- tarihinde meydana gelen kazada davalılardan ----sürücüsü, ----- işleteni ve ------- zorunlu mali sorumluluk sigortası olduğu ------ plakalı aracın; davacılardan -----, diğer davacıların kardeşleri olan yaya -----çarparak ölümüne neden olduğunu; davalı sürücünün kazada kusurlu olduğunu zira ---- yıldır belediye şoförü olup yol durumunu çok iyi bilmesine rağmen aracını çok süratli kullandığını, ölen ------- bölümü -. sınıf öğrenicisi olduğunu ve mezuniyetine çok az bir süre kaldığını; müteveffanın kazadan sonra 5 gün yoğun bakımda kalıp, kurtulamayarak vefat ettiğini;----- Asliye Ceza Mahkemesinin------- Esas sayılı dosyasında da davalı sürücünün yargılandığını belirterek; çocuklarının ölümünden dolayı davacı anne babanın onun desteğinden yoksun kaldıklarını; ayrıca kazada çocuklarını ve kardeşlerini yitiren tüm davacıların bundan büyük bir elem ve üzüntü duyduklarını; bunun ömür boyu da devam edeceğini de belirterek; fazlaya dair haklarını saklı tutarak anne ve baba için şimdilik --- TL destekten yoksun kalma tazminatı ile; anne baba için ------TL kardeşler içinde ------ TL manevi tazminatın; davalı sigortadan dava tarihinden itibaren diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; daha sonra maddi tazminat yönünden talebini ıslah ederek davacı -----yönünden ----- TL'ye, davacı -------- yönünden ---------- TL'ye yükseltmiş; tamamlama harcını da karşılamıştır.
SAVUNMA: Davalı sigorta şirketi vekili, ----- plakalı aracın ---------- itibaren bir yıl süre ile ve-------- nolu zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortacısı olduklarını; kazanın sigorta süresi içinde gerçekleştiğini ancak sorumluluklarının poliçe limiti ve davalı sürücünün kusuru ile sınırlı olduğunu; davacıların destekten yoksun kalma tazminatı yönünden gerçek zararlarının usulünce tespiti gerektiğini belirterek savunma yapmış;
Davalı-------- vekili, yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyada yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini savunmuş; ayrıca trafik kazasında kusurun tamamen ölende olduğunu, sürücüde herhangi bir kusurun bulunmadığını, kaldı ki, istenen tazminat miktalarının da fahiş olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiş;
Davalı belediye başkanlığı vekili, yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin Sakarya olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini; ayrıca davalı sürücünün kazada kusurlu olmadığı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kaldı ki, istenen tazminat miktarlarınında fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle gerçekleşen ölüme dayalı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır.
Mahkememizce çıkarılan nüfus aile kayıt tablosundan ölen ------bekar olduğu,---- doğumlu olduğu, kaza anında --- yaşında olduğu; yasal mirasçılarının davacı anne ve babası olduğu; diğer davacılar olan------- ve ------ kardeşi olduğu; yasal mirasçıları olan anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri, kardeşleri ve anne babasının manevi tazminat talep edebilecekleri mahkememizce belirlenmiştir.
Trafik kazası sonunda meydana gelen ölümlerde, sürücü Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri gereğince, aracın işleteni Karayolları Trafik Kanununun işletenle ilgili düzenlemeleri sebebiyle objektif sorumluluk ilkesi gereğince, aracın zorunlu sigortası da poliçe gereğince meydana gelen maddi zarardan müteselsilen sorumlu olup; aracın sürücüsü ve işleteni ayrıca manevi zarardan da müteselsilen sorumludurlar. Ancak bu sorumluluk davalı sürücünün kusuru ile sınırlı olup, ayrıca zorunlu sigorta poliçesindeki limitte sigorta yönünden sınır teşkil etmektedir.
Mahkememizce yargılamaya başlanmış, ikinci celsede ön inceleme tutanağı tutulmuş, öncelikle davalı belediyenin ve davalı sürücünün yetki itirazları ele alınmış; HMK'nun 7. maddesi gereğince birden çok davalı bulunduğu ve davalılardan sigorta şirketi yönünden mahkememiz yetkili bulunduğundan müteselsil sorumluluğa göre açılan davada yetki itirazının reddine karar verilmiş; her ne kadar davalılar yönünden kazanın meydana geldiği Sakarya ortak yetkili yer ise de; ortak yer düzenlemesinin emredici nitelikte olmadığı ve birden çok davalı olduğu takdirde onlardan birinin ikametgahında da davanın açılabileceği yolundaki Yargıtay kararları nazara alınmak suretiyle yetki itirazının esasla birlikte istinafı kabil olarak reddine karar verilmiş; davanın esasına girilmiştir.
Mahkememizce öncelikle kusur yönünden rapor alınmış olup, taraflar kazaya ilişkin tanıkta göstermiş bulundukları için taraf tanıkları da dinlenmek suretiyle mahallinde keşif yapılmış, talimat mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişi kazada davalı sürücünün %75 kusurlu olduğunu, ölen yaya -------- %25 kusurlu olduğunu tespit etmiştir. Bilirkişi raporunda sürücünün kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı ve bu nedenle yaya geçidi üzerinde geçiş yapan yayayı görüp fren yapmasına rağmen aracını durduramadığı için kazada %75 kusurlu olduğunu, sürücünün yaya geçidinden karşıya geçmekte olan yayalara ilk geçiş hakkını vermemiş olduğunu tespit etmiş, ölen ------ ise, yaya geçiş yolundan geçerken gelen aracı yeteri kadar kontrol etmediği, sağ tarafından gelen otobüsün hızına dikkat etmediği nedeniyle dikkatsiz hareket etmesi sebebiyle %25 kusurlu olduğunu belirlemiştir. Olaydan dolayı ------. Asliye Ceza Mahkemesinin ------Esas sayılı dosyasında da yargılama mevcut olup, o mahkemece de keşif yapılmış ve ----- tarihinde makina mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan ilk raporda, yaya ----- %60 ( asli kusurlu ), sürücü ------ %10 ( tali kusurlu ), ilgili kavşaktaki riskleri ortadan kaldırmayan ( araçların hızlarını azaltmaları için engeller koymayan, ağaç ve peyzaj çalışmaları nedeniyle görüşü kısıtlayan ) kurumlarında %30 ( tali kusurlu ) olarak kazada kusur oranları belirlenmişse de; mahkemece dosya içindeki gerekçeli karardan da açıkça anlaşılacağı üzere ---- Şubesine dosyanın gönderildiği, ------ tarafından şoför sanığın asli kusurlu, yaya -------- tali kusurlu olduğunun tespit edilmesi üzerine ceza yargılamasında bu iki raporun çelişmiş olması sebebiyle ----- tarihli ve ---- görevli öğretim görevlilerinden oluşan heyetten rapor alınıp; raporla sanık sürücünün asli kusurlu olduğu, maktül yayanın tali kusurlu olduğu belirlendiği görülmüş; gerek ------ raporunda gerekse----- heyet raporunda yola kusur verilmediği ve sürücü------ asli kusurlu, ölen yayanın tali kusurlu olduğu nazara alınarak ve ceza mahkemesi tarafından da sürücü asli kusurlu kabul edilerek karar verildiği nazara alınmak suretiyle; ceza dosyasındaki kusur oranı ile mahkememizce görevlendirilen bilirkişinin kusur tespiti arasında bir çelişki görülmemiş; bu nedenle davalı sürücünün %75 kusuru ile davalılar sorumlu tutulmuştur.
Maddi tazminatı belirlemek için ölenin kimya fakültesi son sınıf öğrencisi olduğu, ölümün------- ayında gerçekleştiği, kısa bir süre sonra mezun olacağı nazara alınarak; mesleki yönden gelir araştırması yapılmıştır.
Her ne kadar ülkemizde kimya mühendislerinin iş bulamama ihtimali de mevcutsa da; karine olarak üniversite mezunu olan bir mühendisin iş bulacağı kabul edilerek asgari ücretten değil iş koluna göre tazminatın belirlenmesi gerektiği mahkememizce kabul olunmuştur.
Mahkememizce uzman hesap bilirkişisinden rapor alınmış olup; bilirkişi maddi tazminatı hesaplarken davalı sürücünün %75 kusuruna isabet eden miktarları tespit etmiş olup, bilirkişi hesaplamalarını asgari ücreti, asgari ücretin - katı ve asgari ücretin ------katı üzerinden 3 ihtimalli olarak bildirmiştir. Mahkememizce emsal ücretler kimyagerler derneğinden, ------- alınmış olup; kimyagerler derneğinin bildirdiği ücretin asgari ücretin ------ katı olduğu, diğer şirketlerin bildirdiği rakamların bundan çok yüksek olduğu nazara alınarak; artık bilirkişi raporunda bildirilen Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin -------- tarihli ve ------ Esas --------- Karar sayılı ilamındaki "desteğin üniversite eğitimi sürecinin biteceği tarih belirlenerek bu tarihten itibaren ve üniversite mezununun desteğinin asgari ücretin 2 katı düzeyinde gelir elde edeceği kabul edilerek yapılması gerekir" şeklindeki kararının davamızda uygulanamayacağı; o kararda ölen gencin lise öğrencisi olduğu; yerel mahkemenin bu gencin üniversite eğitimi alıp almayacağının belli olmadığı nedeniyle asgari ücret üzerinden karar vermesine rağmen Yargıtay'ca başarılı bir öğrenci olması da nazara alınarak üniversite eğitimi alacağının kabulü ve bu nedenle desteğinde asgari ücretin iki katı olacağı şeklindeki tespitine nazaran; olayımızda üniversiteye girmiş ve mezun olmak üzere olan bir öğrencinin söz konusu olduğu; ölenin kimya fakültesini bitirmek üzere olduğu, mühendis olacağı ve bu nedenle bu meslek dalının odası tarafından bildirilen ortalama gelirin nazara alınarak destek miktarının hesaplanması gerektiği mahkememizce kabul olmuş ve buna göre yapılan hesaplama nazara alınmıştır. Maddi hesap bilirkişisi kimyagerler odasının bildirdiği ortalama gelir üzerinden davacı anenin ------- TL, davacı babanın ise ------- TL destekten yoksun kaldığını tespit etmiş olup; kusur oranlarına göre yapılan bu tespit nazara alınmak suretiyle mahkememizce hüküm oluşturulmuştur.
Manevi tazminata ise, tarafların sosyo-ekonomik durumları, kazanın oluş şekli, kusur oranlarındaki yoğunluk, ölenin ve kalanların yaşları da nazara alınmak suretiyle; manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olamayacağı ancak ölenin yakınlarınında bir nebze kaza sonucu oluşan üzüntülerini giderici miktarda olması gerektiği nazara alınarak mahkememizce vicdanen belirlenmiş; davalı sürücünün %75 olan kusuru nazara alınarak ölenin kusuruna birebir olmasada isabet edecek miktarda indirimde nazara alınarak anne - baba için ------ TL, kardeşler için -------- TL manevi tazminata hükmedilmiş; sigorta yönünden davadan itibaren, diğer davalılar yönünden kazadan itibaren faiz yürütülmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
Hemen belirtmek gerekirki, davalı işleten belediye olup, hizmet kusuru da tartışılabilecek ise de, gerek Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun---------Esas -------- Karar sayılı ve ---------- tarihli bozma ilamında yol kusurundan değilde "kamu araçlarının" verdiği zararlardan dolayı işleten sorumluluğuna ilişkin davaların adli yargıda görülmesi gerektiği şeklinde gerekçenin 3. Sayfasındaki açıklaması gerekse Yargıtay-----. Hukuk Dairesinin ------- tarihinde ------- Esas - ------- Karar sayılı hükmünde Şarköy Asliye Hukuk Mahkemesince benzer bir olayda------- yönünden verilen hizmet kusurundan dolayı yargı yolu görevsizlik kararının bozulmasına ilişkin hükümden; adli yargının görevli olduğu nazara alınarak belediye yönünden görevsizlik kararı verilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
MADDİ TAZMİNAT TALEBİNİN KABULÜ İLE;
Davacı ------- için ------- TL'nin,
Davacı ------ için ------ TL'nin,
Destekten yoksun kalma tazminatı olarak tüm davalılardan müteselsilen tahsiline; bu davacılara verilmesine, bu tahsilatlar yapılırken davalı sigorta şirketinden alınacak tahsilatlarda------- tarihinden, diğer davalılardan yapılacak tahsilatlarda ise, ------tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN KISMEN KABULÜ İLE;
Davalı sürücüye verilen kusur nedeniyle yapılacak indirimde nazara alınarak,
Davacı ---------- TL,
Davacı ---------- TL,
Davacı -------- TL,
Davacı ---------- TL,
Manevi tazminatın kaza tarihi olan ------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ------- ve -------------- müteselsilen tahsiline, davacılara verilmesine,
Fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine,
Peşin olarak alınan ve tamamlama harcı ile artırılan toplam 6.706,34 TL ilam harcının alınması gereken 24.830,94 TL'den mahsubu ile eksik 18.124,60 TL harcın ilk 13.138,51 TL'sinin tüm davalılardan müteselsilen, kalan 4.986,09 TL'sinin ise sadece davalılar ------------ alınarak hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafça karşılanan 6.735,54 TL harcın tamamı ile 33 davetiye gideri 264,00 TL ile bilirkişi - keşif ve talimat gideri 2.299,00 TL'nin kabul ve ret oranları gereğince 1.652,52 TL'sinin toplamı 8.388,06 TL yargılama giderinin ilk 6.077,30 TL'sinin tüm davalılardan kalan 2.310,76 TL'sinin ise sadece davalılar ------------ alınarak davacılara verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacılara iadesine,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince;
Maddi tazminat yönünden ------- için ----- TL nispi vekalet ücretinin, Davacı ----- yönünden 16.078,90 TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan müteselsilen alınıp, davacılara verilmesine,
Manevi tazminat yönünden davacı ----- için--- TL nispi vekalet ücretinini, davacı----- için ----- TL nispi vekalet ücretinin, davacı -------- için ------ TL maktu vekalet ücretinin ( hesaplanan nispi vekalet ücreti maktunun altında kaldığından ) davacı ------ için----- TL maktu vekalet ücretinin (hesaplanan nispi vekalet ücreti maktunun altında kaldığından ) davalılar--------- alınarak davacılara verilmesine;
Reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden hesaplanan nispi vekalet ücretleri yasa gereğince davacılar lehine takdir edilen miktarları aşamayacağından davacı ----- TL, Davacı------ TL, davacı ------ TL, davacı ------ TL vekalet ücreti alınarak kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılar -------- paylaştırılmasına, ( Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3. Maddesi gereğince ret sebepleri aynı olduğundan tek bir ücret takdir edileceğinden )
Dair karar, davacılar vekili ile davalılardan-------ve vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.27/01/2020