T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/404 Esas
KARAR NO: 2021/63
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 14/09/2020
KARAR TARİHİ: 02/02/2021
Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------- adresinde bulunan şirketlerinin ----------nolu işletmesinin ----- tarihinde genel kurul toplantı ve müzekkere defteri ile Pay Defterini kaybettiğini, durumun ------------ bildirildiğini beyan ederel söz konusu nedenden dolayı ticari faaliyetini devam ettirebilmek adına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :Davanın, zayi belgesi genel kurul (karar defterinin) için zayi belgesi verilmesi talebinden ibarettir.
6102 Sayılı TTK. 82. Maddesi; “(1) Her tacir;
a) Ticari defterlerini,--------- yıllık faaliyet raporlarını, ------------------------------- ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer -------
b)Alınan ticari mektupları,
c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
(2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.
(3)Açılış ve ara bilânçoları, ------- hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, ---------- uygun olmak kaydıyla, --------------------
a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;
b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.
(4)Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.
(5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.
(6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, ---------- hazırlandığı ve ------ tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.
(7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; -----veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
(8)Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır.” hükmünü amirdir.
Ayrıntıları Yargıtay-----.Hukuk dairesinin ----- Karar sayılı ve ------ günlü içtihadında da açıklandığı üzere,
6102 sayılı TTK:82/7 bendi gereğince madde hükmünde yazılı “-------kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve iradesi dışında meydana gelen olayların girebileceği, bu maddede, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa, tacirin, kendisine zayi belgesi verilmesini mahkemeden isteyebileceği, her ne kadar maddede yer alan “-----” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermekte ise de, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi gerektiği,
Oysa somut davada faturanın kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, -----” olayının madde sayılan olaylardan olmadığı, ------" olayının varlığına yönelik bir kanıt sunulmamış olduğu, ------ olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını saklamasının gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Aynı şekilde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin -------------Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi Tacirin belgelerini muhafazada gerekli ---- göstermesi gerektiği Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt sunulmadığı, Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince belgenin kaybolmasından kaynaklı verilen red kararının isabetli olduğu belirtilmiş olup (Yargıtay -----. Sayılı ilamı).
Oysa somut davada genel kurul (karar defterinin) kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, “---- madde sayılan olaylardan olmadığı,--------------olayının varlığına yönelik bir kanıt sunulmamış olduğu,---------- olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını saklamasının gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30 TL harcın, peşin alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan gider avansından artan tutarın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar davacı şirket temsilcisinin yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı.