T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/158 Esas
KARAR NO: 2020/217
DAVA: Zayi Nedeniyle Çek İptali
DAVA TARİHİ: 24/04/2020
KARAR TARİHİ: 30/04/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Nedeniyle Çek İptali davasında dosya üzerinden verilen kararla;
GEREKÇE: Davacı vekilinin dilekçesi ve ekindeki belgelerden; keşidecisinin davacı olduğu, lehtarının --------olduğu, -------şubesine ait ve ---çek seri nolu ----------- bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK'nun 818/s maddesinin atfı nedeniyle aynı yasanın 757 vd. Maddeleri gereğince açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Bu tür davalarda çeki kaybeden ilgili, çekin kimin elinde olduğunu bilmediğinden dolayı zayi nedeniyle iptal talep eder. Oysa dava dilekçesinin ekindeki savcılığa yapılan şikayet dilekçesinde mezkur çekin ------ tarafından ---------- Şubesine ibraz edildiği ve çek bedelininde tahsil edildiği açıkça yazılıdır. Bu nedenle davacımız çekin kimin elinde olduğunu, kim tarafından kime ciro edildiğini ve kim tarafından ibraz ve tahsil edildiğini bilmektedir. Bu nedenle artık açılacak davanın zayi nedeniyle çek iptali değil; kaybedilen çekin haksız olarak ele geçirilip, tahsile konması nedeniyle; menfi tespit / istirdat ( bedeli gerçekten tahsil edilmişse ) davası olmalıdır.
HMK 114/b ve 114/h maddelerinde düzenlenen hukuki menfaat ve taraf teşkili mahkememizce resen araştırılmış olup; hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davalarında zaten çekin ortaya çıkması ve ibraz edilmesi üzerine, zayi edene "çekin iadesi" davası açması için süre verildiği, bu davayı açmazsa davanın usulden reddedildiği, bu davayı açarsa o takdirde de konusuz kaldığından dolayı zayi nedeniyle iptal davasında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği nazara alınarak; iş bu davada baştan durumun belli olduğu, bu nedenle davacının zayi nedeniyle çek iptali davasında hukuki menfaatinin bulunmadığı, zaten hasımsız olarak açtığı bu davada alacağı kararı da çekin lehtarına ve hamiline karşı kullanamayacağı; onlar yönünden verilecek zayi nedeniyle iptal kararının hiç bir değerinin bulunmadığı; öte yandan hasımsız olarak açılan davada dahili dava yolu ile çek hamilinin davaya dahil edilemeyeceği; bunun teknik olarak mümkün olmadığı nazara alınarak HMK 114/b ve 114/h maddeleri gereğince davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar dava şartları yönünden verilecek kararlarda ön incelemeden evvel tebligat yapmak gerekiyorsa da dava hasımsız açıldığı için tebligat yapılacak bir şahsın bulunmadığı; dava şartları yönünden verilecek kararlardan; bilahare tamamlanamayacak olan dava şartlarının söz konusu olması halinde duruşmasız karar verilebileceği nazara alınarak mahkememizce usul ekonomisi yönünden dosya üzerinden karar verilmiş, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN HMK 114/D VE 114/H MADDELERİ GEREĞİNCE DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
Peşin olarak alınan harç nispi harcı karşıladığından yeniden harç alınmasına mahal olmadığına,
Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacıya iadesine,
Dair karar, duruşmasız olarak ve karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oy birliği ile verildi.
30/04/2020