T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1021 Esas
KARAR NO: 2020/254
DAVA: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 19/09/2016
KARAR TARİHİ: 02/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA : Davacılar vekili, davalı kooperatifin, kooperatif ana sözleşmesinin 6. Maddesinde belirtildiği üzere "ana sözleşmede sayılan imalat ve tamiratlarla ilgili meslek kollarında faaliyet gösteren -------------------günün icaplarına uygun modern ve teknik şartlara haiz birer işyerine sahip olmalarını sağlamak ve topluluğun genel hizmetlerini karşılayacak tesisleri içine alan ----------------- amacı ile-------- tarihinde kurulduğunu,; müvekkillerininde bu kooperatife üye olduklarını; müvekkillerinden de diğer kooperatif üyelerinden gayrimenkul alımı için peşinat adı altında yüklü miktarlarda ve aidat adı altında çeşitli miktarlarda düzenli ödemeler alındığını; dava tarihi itibariyle bu şekilde yaklaşık ------------ civarında bir para toplandığı; ancak şimdiye kadar kooperatifin kuruluş amacına ilişkin hiç bir somut gelişme sağlanamadığını; toplanan aidat ve ön ödemelerin tamamının kooperatif yönetimi tarafından amaca aykırı ve usulsüz kullanıldığını, bu nedenle kooperatif kasasında neredeyse hiç para bulunmadığını; kooperatif yönetiminin sadece başkan -------- direktif ve emirleri ile yönetildiğini; ortaklara hiç bir bilgi verilmediğini, bu nedenle --- tarihinde bir kısım davacıların ---- Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, ------ sayılı dosyası ile -------------hakkında cezai soruşturma başlatıldığını; müvekkilleri yönünden, kooperatif yönetimince alınan ----- tarihli ihraç kararlarının ------tarihinde yapılması planlanan ------ hemen önce alelacele ve müvekkillerinin -------- katılmasına engel olmak için alınan kararlar olduğunu, ihraç kararlarının yasal dayanaktan yoksun, hukuka aykırı olduğunu; aynı zamanda eşitlik ilkesine de aykırı olduğunu, aidatlarını ödemeyen ancak yönetime itiraz etmeyen ortaklar hakkında ihraç kararı verilmediğini belirterek; mevcut yönetimin suistimal durumunda olduğu, üzerine düşen ve kooperatifin amacına yönelik hiç bir faaliyette bulunmaz iken, müvekkillerinden parasal edimlerini yerine getirmelerinin beklenemeyeceğini; tahsil edilen ücretlerin aidatları fazlasıyla karşıladığını, yargılama esnasında ortaya çıkacağını belirterek; ------- tarihli kooperatif yönetimince verilen ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Sonradan istifa eden davalı vekilleri; ihraç kararlarının yasal olduğunu, akçalı hükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaklara önce kooperatif kanunu gereğince ihtar gönderildiğini, ödemelerin istendiğini, ödemeleri yapmazlarsa ihraç edileceklerinin bildirildiğini; buna rağmen ödemeler gerçekleşmeyince de ihraç kararı verildiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, Kooperatif Kanunu 16. maddeye dayalı olarak ihraç kararının iptaline ilişkindir.
Kooperatif kanununun 16. Maddesinde kooperatif ortaklarının yönetim kurulunca ihraç edilmesi halinde, ihraca karşı 3 aylık süre içinde ortağın genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle ihraç kararının iptalini talep etme hakkı vardır. İhraç kararı --------tarihli olup, iş bu dava 3 ay içinde açılmakla süresindedir.
Mahkemece ihraç kararları getirtilmiş, ihraç kararlarından önce ortaklara gönderilen ihtarlar incelenmiş, bu ihtarlarla ortakların ödeme yapmaları gerektiği konusunda kendilerine tebligat yapıldığı görülmüş; bilahare dava nedenleri de nazara alınmak suretiyle kooperatifin ticari kayıtları da incelenmek suretiyle uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır.
-------- tarihli olan ve hükme esas teşkil eden bilirkişi raporuyla;
Davacılardan ------ halen davalı kooperatifi ortağı olmadığı,
------ üyelikten istifa etmiş oldukları,--------
--------- kooperatife hiç üye olmadıkları,
--------kooperatiften istifa etmiş oldukları,
----hakkında kooperatifçe verilen bir üyelikten çıkarma kararı olmadığı,
------ yönünden ise davadan feragat edildiği;
Diğer davacılar yönünden ise, yönetim kurulunun genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkileri kullanarak -------- döneminde davacı ortaklardan kendi belirledikleri aidatları talep ettikleri ve bu aidatı ödemediklerinden bahisle de ortaklar hakkında ihraç kararı aldıkları; böylece ---------- onayından geçmeyen aidat ve aidat miktarlarından bahisle ihraç kararının alındığı; bunun yasaya aykırı olduğu; kaldı ki, kendilerinden --- kooperatife giriş bedeli tahsil edilen davacı ortaklar hakkında ihraç kararı verilirken, halen ihraç kararı verilmeyen ortaklardan ------- dolayında giriş bedeli tahsil edildiği halde onlara ihraç yönünde ihtar gönderilmediği, haklarında çıkarma kararı verilmediği sebebiyle böylece eşitlik kuralına da aykırı davranıldığı, bununda ihraç kararının iptal sebebi olacağı belirtilmiştir.
Hal böyle olunca kabule şayan görülen bilirkişi raporu gereğince davalı kooperatifin yönetim kurulunca tespit edilip, --------- onay alınmayan aidat ve aidat bedellerinden dolayı ihraç kararı verilemeyeceği; kaldı ki, verdikleri ihraç kararlarınında ihraç edilen davacı ortaklara nazaran daha az ödeme yapan ortakların ihraç edilmemesi sebebiyle eşitlik ilkesine de aykırı olduğu dikkate alınarak; davacı ortakların ihracına ilişkin ------ tarihli yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davacılardan ----------- halen davalı ---------- olmasından ötürü açılan bu davada bu davacı yönünden hukuki menfaat bulunmadığı sebebiyle talebinin reddine,
Üyelikten istifa eden ve davadan feragat eden ------------ yönünden açılan davaların feragat nedeniyle reddine,
Davacılardan-------- hiç üye olmadıklarından onlar yönünden açılan davanın sıfat nedeniyle reddine,
Davalılardan -------- ------- istifa etmiş olduklarından haklarında karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı ------------hakkında ------- verilen bir üyelikten çıkarma kararı olmadığından hukuki menfaati yönünden bunlar için açılan davanın reddine,
Davacı --------- yönünden feragat edilmiş bulunduğundan davanın feragat sebebiyle reddine,
Diğer davacılar,------------
yönünden DAVANIN KABULÜ ile;
Haklarındaki --------- tarihli ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin KARARLARININ İPTALİNE,
Dava niteliği itibariyle maktu harca tabii olduğundan, -------- eksik harcın davalıdan tahsiline, hazineye irat kaydına,
Tamamı davacılar tarafından karşılanan 48,40 TL başvuru ve peşin ilam harcı ile 12 davetiye gideri 84,00 TL toplamı 132,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp, davacılar ---------------------------- verilmesine,
Bilirkişi inceleme ücreti olarak ödenen ---- yargılama giderinin tamamının davacı ---------tarafından karşılandığından bu miktarın davacı ------- verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye kalacak gider avansının davacılar-------------------- iadesine,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince, davada davacılar yönünden ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu her biri için ayrı ayrı ihraç kararının talep edildiği nazara alınarak davacılar ------------------- ayrı ayrı her biri için --------- maktu vekalet ücreti taktirine, davalı kooperatiften tahsiline,
Haklarındaki dava reddedilen ------------------------- de ayrı ayrı 3.725,00'er TL maktu vekalet ücreti alınarak davalı kooperatif verilmesine, ( davalı kooperatif vekili her ne kadar istifa etmiş ise de, bir müddet davalıyı davada temsil etmesi davalı lehine vekalet ücreti taktiri gerektirdiğinden )
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.02/07/2020