T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1319 Esas
KARAR NO: 2020/572
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 09/11/2018
KARAR TARİHİ: 12/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili, müvekkili banka tarafından davalı------sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların ise bu sözleşmeyi müşterek kefil müteselsil borçlu sıfatıyla imzaladıklarını; sözleşme gereğince müvekkili şirket tarafından;
Davacı bankanın, davalı asıl----- tarihli-------- mektup numaralı teminat mektubu ile,
Davacı bankanın davalı asıl borçlu---------- mektup numaralı 624.327,18 TL'lik mektuptan dolayı depo isteme hakkının doğduğunu; bu nedenle bu iki mektubun toplam bedeli olan---------- davalılarca davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesini; ayrıca davalı şirkete bu sözleşme gereğince çek hesabı açıldığını, çok sayıda çek verildiğini; bunlardan ------- iade edilmediğini belirterek, çek yapraklarından kaynaklanan 17.600,00 TL bankanın sorumluluk tutarınında davalılar tarafından banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar verilmesini; dava sürecinde bahsedilen bu -------- nakde dönüşmesi halinde söz konusu bedellerin bankanın ödeme tarihinden itibaren sözleşme ile belirlenmiş olan cari kısa vadeli kredilere uygulanan faiz oranının %50 fazlası ilave edilmek suretiyle hesap edilecek tutarda temerrüt faizi ve ferileriyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili, çeklerden bir kısmının keşide edildiğinin ve bedellerinin müvekkilince ödendiğini; bu çeklerin davalı şirkette bulunmadığını; bankada olması gerektiğini; ilgili çeklerden halen ödenmeyenler mevcut ise bu çeklerin hamillerinde olduğunu, iade edilmelerinin hayatın akışına uygun olmadığını; çok sayıda çekin çek karinesi olarak bulunduğunu, kimseye keşide edilmemiş olduğunu ve bankanın talebi ile bankaya iade edildiğini; iadeye ilişkin evrakları mahkemeye sunacaklarını; 15.250,00 TL bedelli teminat mektubunun 23/01/2020 tarihine kadar geçerli olduğunu; nakde çevrilme riski bulunmadığından dolayı da iş bu davada davacı tarafın hukuki menfaati bulunmadığını; ------- bitiyorsa da, sonradan bu ilgili teminat mektubunun değerinin yarıya düşürüldüğünü ve mektubun süresinin uzatıldığını; bu mektubunda nakde çevrilme riski olmadığından dolayı davacının talebinin haklı olmadığını savunmuş; davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, genel kredi sözleşmesiyle kredi kullandırılan davalı şirkete bu sözleşme çerçevesinde verilen iki adet teminat mektubu bedeliyle verilen çek karinelerinden dolayı iade edilmeyen çeklerden ötürü bankanın sorumluluk miktarına yönelik depo davasıdır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, çek ve teminat mektuplarının akıbetleri yazışmalarla araştırılmış, uzman bankacı bilirkişiden rapor alınmış, tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.
Hemen belirtmek gerekir ki, ------- olan çekler haricindeki diğer tüm çeklerin davalıca bankaya teslim edildiği sabit olmuştur. Davalı vekili tarafından, davadan sonra iş bu çeklerin bankaya teslim edilmiş olduğu bildirilmiş; söz konusu bu çeklerin teslim alınıp alınmadığı hususunda davacı vekiline süre verilmiş; davacı vekili müvekkili ile görüşmüş ve söz konusu çeklerin bankaca alındığı davacı vekili tarafından da kabul edildiğinden iş bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığına karar verilmiştir.
Ayrıca yargılamaya devam edilirken ----- teminat mektubununda, mektubun verildiği müşterininde başvurusu ile 312.000,00 TL'lik kısım yönünden teminat süresinin uzatıldığı; artık mektubun teminat altına aldığı miktarın 312.000,00 TL olduğu, artan kısım yönünden davanın konusuz kaldığı sebebiyle; bu teminat mektubununda 312.000,00 TL üzerinden kalan kısım yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
Diğer yönlerden bankacı bilirkişinin 20/05/2019 tarihli raporu ve 16/03/2020 tarihli ek raporu kabule --- bulunmuş olup; hemen belirtmek gerekir ki, mahkememizce alınan ilk rapordan sonra yukarıda tanıtılan çeklerin büyük kısmının iade edildiğinin ortaya çıkması üzerine bilirkişiden 16/03/2020 tarihli ek rapor alınmıştır.
Rapor ve ek raporun birlikte değerlendirilmesinde;
Davacı ile davalı banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin, gayri nakdi kredi kullandırımına ilişkin hükümlerin yer aldığı 8.04 maddesinin g fıkrasında, teminat mektup bedelinin depo edilmesi yönünde "banka, sebep göstermek zorunda olmaksızın...----- ödemeye davet edilmemiş ve komisyon, müşteri tarafından düzenli olarak ödenmiş olsa dahi, göreceği lüzum üzerine teminat mektubu ve ---------- o tarihteki ana para, faiz, komisyon gider vergisi ve diğer masrafları ile birlikte nakden ve defaten, faiz getirmeyen bir hesaba bloke edilmek üzere 3 gün içinde bankaya depo edilmesini talep etmeye; bu talebin yerine getirilmemesi halinde ihtiyati haciz ve diğer kanun yollarına başvurmaya yetkili olduğunu müşteri şimdiden kabul eder" hükmü mevcuttur. Bu hüküm sebebiyle Yargıtay ---- Karar sayılı kararında da işaret edildiği üzere " ... Teminat mektuplarının tazmin veya herhangi bir sebeple davalı bankaya iade edilmediği, bu nedenle bankanın komisyon talep etmesi ve deposunu istemesinin haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş.... yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına" şeklinde vurgulandığı üzere, genel kredi sözleşmesinde böyle bir hüküm bulunduğundan dolayı davacı bankanın herhangi bir haklı nedeni ispat etmeksizin iş bu depo talebinde bulunabileceği mahkememizce kabul edilmiş; yine Yargıtay ---. Hukuk dairesinin --------Karar sayılı hükmünde de vurgulandığı üzere davalılarımızın mektubun iptal edildiği veya mektuptan dolayı muhatabın bankayı ibra ettiğine dair muhataptan bir belge alarak bankaya ibraz etmesi veya mektubun iptali için muhatabı dava etmesi dışında bankaca istenen depo talebine uyması gerektiği sonucu ile; her iki teminat mektubununda geçerliliğini sürdürdüğü; riskin devam ettiği, bu nedenle bankanın bu mektupların depo edilmesini sözleşme hükümleri gereğince davalılardan isteyebileceği; davalı kefillerinde genel kredi sözleşmesinde bu depodan sorumlu olacaklarına dair düzenlemenin mevcut olduğu, her iki kefilin kefaleti 52.500.000,00 TL olduğu için istenen depo bedellerininde kefalet limiti içinde kaldığı; davalı tarafça bankaya iade edilmeyen çek sayfalarından ------------------ numaralı çeklerin ise --- tarihlerinden itibaren 5 yıl geçmiş olması sebebiyle dava tarihinde davacı bankanın artık bankaca teminat altına alınan miktarları ödeme yükümlülüğünün ortadan kalktığı sebebiyle bu çekler yönünden (--- olduğundan üçünün toplamı 4.800,00 TL yönünden ) davanın reddine karar verilmiş;
Davanın konusuz kalan kısımları yönünden dava tarihindeki haklılık önem arz ettiği; çek iadeleri ve bir teminat mektubu yönünden de miktarın azalması davadan sonra ortaya çıktığı için iş bu miktarlar yönünden de dava anında davacı bankanın haklı olduğu nazara alınmak suretiyle yargılama ücreti ve vekalet ücretleri hesaplanmış; sadece davanın reddedilen 4.800,00 TL'lik kısmı yönünden davalı için haklı yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
Davacı bankanın, davalı asıl borçlu----- hitaben verilen -------- mektup numaralı teminat mektubu ile,
Davacı bankanın davalı asıl borçlu ----- hitaben verilen--------- mektuptan ötürü ------ kısmından dolayı;
Toplam ------ teminat mektupları açısından davalılarca davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba DEPO EDİLMESİNE,
------ numaralı teminat mektubunun ---- kısmı dışında kalan bedeli yönünden DAVANIN KONUSUZ KALDIĞI İÇİN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
---------- numaralı her biri 1.600.00'er TL olan çekler yönünden davanın REDDİNE,
Diğer çekler yönünden ise dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Alınması gereken (------ karar harcından peşin olarak alınan 11.394,15 TL karar harcının mahsubu ile 10.943,22 TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafça karşılanan 11.430,05 TL peşin karar harcı ve başvuru harcının tamamı ile 22 davetiye gideri 242,00 TL ile bilirkişi inceleme ücretleri 1.700,00 TL'nin kabul ve ret oranı gereğince, 1.937,00 TL'lik kısmının toplamı 11.449,42 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacıya iadesine,
Karar tarihindeki ------ nispi vekalet ücretinin davalılardan alınıp, davacıya verilmesine;
Davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti maktunun altında kaldığından 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin de davacıdan alınıp, davalılara verilmesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oybirliğiyle verildi. Açıkça okunup, usulen tefhim olundu.