T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/973
KARAR NO: 2018/879
DAVA: Çek İptali
KARAR TARİHİ: 16/08/2018
Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket merkezinde 08.08.2018 tarihinde içeriye kapıyı kırmak suretiyle giren hırsızlar tarafından soyulduğunu, Bu olay esnasında müvekkiline ait 5 adet bilgisayarlar ile yine müvekkile ait olan ......... Şubesine ait ......... seri nolu euro hesabına ait çekler ile ................... seri numaralı TL hesabına ait çek yapraklarının çalındığını belirterek Zayi nedeni ile..............Şubesine ait ............ seri nolu euro hesabına ait çekler ile .......... seri numaralı TL hesabına ait çeklere ödeme yasağı konulmasını ve muhatap bankaya bildirilmesi ile neticeten ilgili çeklerin iptali ile müvekkiline zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :Dava zayi nedeniyle çek iptal davasıdır. Dava dilekçesinde; müvekkiline ait olan.........Şubesine ait ........... seri nolu euro hesabına ait çekler ile ............... seri numaralı TL hesabına ait çek yapraklarının çalın nedeniyle zayi ettiğini bildirerek çeklere ödeme yasağı konulmasını ve muhatap bankaya bildirilmesi ile çeklerin iptali ile müvekkiline zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.
Ayrıca TTK 757 ve 756. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya (1) ve ilmi açıklamalara (2,3,4) göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi (5) TTK. 780,781 maddelerinde belirtilen biçimde yasal unsurları taşımayan- boş- çek yaprakları: yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadıklarından; gasp edilmeleri, çalınmaları ve kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemez.
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı ve ............ seri nolu euro hesabına ait çekler ile ................ seri numaralı TL hesabına ait çekler, ...................... Küçükbakkalköy Şubesine ait ............... seri nolu euro hesabına ait çekler ile ............. seri nolu boş çeklerin doldurulmak suretiyle ibraz edildiği takdirde; hak talep eden hamile karşı İİK. 72 maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Bu nedenlerle; boş çekler hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan harcın red harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yatırmış olduğu gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. .