T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/873 Esas
KARAR NO: 2018/932
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/07/2018
KARAR TARİHİ: 18/09/2018
Mahkememize açılan zayi nedeniyle çek iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle: keşidecisi davacı/müvekkili olan ....... seri numaralı 20/07/2018 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli, ....... seri numaralı ....... keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli,..........seri numaralı 05/09/2018 keşide tarihli....... bedelli,...... seri numaralı....... keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 4 adet çekin kaybolmak suretiyle zayi olduğunu ileri sürerek çeklerin iptaline karar verilmesini istemiştir.
İNCELEMEveGEREKÇE:Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, çek hesabının müvekkiline ait olduğu belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .
Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
HMK 114/B maddesi gereğince,
Keşideci dava açamayacağından davanın usulden Reddine,
1-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
2-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
3-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine dair,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğundan verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.