T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/731 Esas
KARAR NO: 2018/1097
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/06/2018
KARAR TARİHİ: 06/11/2018
Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirketin, Bankası .. Şubesine ait .... nolu hesap nolu ....cek nolu boş çekin, ....hesap nolu ... nolu boş çek,...nolu boş çekler ile; Aynı şubenin...hesabına ait . çek nolu takastan alınmış çekler,. hesap no.lu ve ...çek nolu takastan alınan çekler, müvekkili şirket yetkilisi tarafından kaybedildiğini belirterek çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilereksöz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
vekil sıfatı ile dilerim.
DELİLLER VE GEREKÇE :Dava, zayi nedeniyle çek iptal davasıdır. Dava dilekçesinde davacı vekili açık bir şekilde .... Bankası .... Şubesine ait.. nolu hesap nolu . cek nolu boş çekin, .hesap nolu. nolu boş çek,. nolu boş çekler ile; Aynı şubenin. hesabına ait .. çek nolu takastan alınmış çekler...hesap no.lu ve . ve . çek nolu takastan alınan boş çek yapraklarını düşürmek sureti ile zayi ettiğini bildirerek zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini talep etmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
Ayrıca TTK 757 ve 756. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya (1) ve ilmi açıklamalara (2,3,4) göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi (5) TTK. 780,781 maddelerinde belirtilen biçimde yasal unsurları taşımayan- boş- çek yaprakları: yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadıklarından; gasp edilmeleri, çalınmaları ve kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemez.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.Davanın aktif husumet ehliyeti yönünden usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere,
1-Keşidecinin dava açma yetkisi bulunmadığından DAVANIN REDDİNE,
2-Harç peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3- Davacının yaptığı masrafların kendi üzerine bırakılmasına,
4-Artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere taraf yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.