T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/566 Esas
KARAR NO: 2021/75
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 05/06/2012 ( ------- gelmedir. ----heyete dönüldüğünde --------
KARAR TARİHİ: 04/02/2021
İDDİA: Mahkememizin ------ dosyasında;
"Davacı vekili, davalı şirketin Irak'ın Barzan kasabasının şehir planlaması için açılan ihaleyi kazanmasından sonra------- tarihinde sözleşme imzaladığını ve işi üstlendiğini; davalının anılan sözleşme ile ----------- verilen bir proje ismi altında şehir----------- aşamalarını gerçekleştirme yükümlülüğü altına girdiğini; iş sahibinin -------- olduğunu, davalı tarafından bu iş üstlenildikten sonra davalı ile müvekkili arasında -------tarihinde proje hizmet sözleşmesi imzalandığını; anılan sözleşmede davalımızın iş veren, davacı müvekkilinin ise proje yüklenicisi olduğunu; sözleşme gereğince ------ müvekkilince bir --- --- hazırlanacağını, bunun idare tarafından onaylanması halinde müvekkilinin ------- hak kazanacağının kararlaştırıldığını; müvekkilinin ------------ hazırladığını, davalıya verdiğini, bölgesel idare tarafından da bu planın kabul edildiğini, davalı tarafından da müvekkiline bu çerçevede ------ ödendiğini; taraflar arasında bu şekilde ticari ilşkinin başladığını, bunun üzerine davalının aynı bölgesel idareden bu kezde ------------ olmak üzere toplam ----- daha-------- yapılması için açılan ihaleyi kazandığını; ihaleleri kazanan davalının yine müvekkiline başvurarak müvekkilinden bu şehirler içinde ------ plan hazırlamasını istediğini, taraflar arasında daha önce gerçekleşen ve yukarıda izah edilen ilişkiye güvenen müvekkilinin bu beş şehir için davalı ile ayrı bir sözleşme imzalamadığını; tarafların her bir ------ plan için yine önceki gibi ------- anlaştıklarını; müvekkilince bu beş ------ planında hazırlandığını, davalıya teslim edildiğini; davalınında bunları kullanıp, uyguladığını; müvekkiline de bu planlar için toplam ---- ödediğini ancak kalan ----------ödemediğini; taraflar arasında yapılan görüşmelerden de bir sonuç alınamadığını belirterek; ----- fiili ödeme tarihindeki karşılığının --------------- üzerinden 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca belirlenecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş;
Davalı vekili, davacı ile -------- anlaştıklarını, sözleşme imzaladıklarını, davacınında anlattığı gibi o ------- davacı tarafından hazırlandığını, üçretininde ödendiğini; ancak davacının iddia ettiği diğer beş şehrin ---------davacı tarafından hazırlanmadığını; zaten buna ait aralarında bir sözleşmede bulunmadığını; müvekkilince gerçekten davacıya bu beş şehrin ------ planları çerçevesinde ------- ödendiğini ancak bu bedelin --------- olduğunu; davacıdan bu--------- yönünden sadece ------- alındığını; bu ------ planı hazırlanırken davacı ile birlikte ------ ---- hizmet alındığını; onlarada ödeme yapıldığını; davacının vermiş bulunduğu ------- karşılığında ücretini aldığını, başkaca bir alacağının bulunmadığını, zaten sonradan alınan beş şehrin ------ planlarının davacının bilgi ve tecrübesi ile hazırlanmasının mümkün olmadığını, daha farklı projeler olduğunu, alınan ----- hizmetlerinden sonra o planların bizzat davalı müvekkili tarafından hazırlandığını savunmuş;
Mahkememizce:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan eser bedeli davasıdır. Eser sözleşmesinden kaynaklanan davalarda Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olup ancak her iki tarafında tacir olması halinde Ticaret Mahkemeleri görevlidir. Dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere davacı ------- isimli firmanın sahibi bulunduğundan tacir olup, bu nedenle mahkememiz görevlidir.
Davalının ----- şehir planlaması ihalesini aldığı, ---- ------ planını davacıya yaptırdığı, karşılığında --------- ödediği taraflar arasında ihtilafsızdır. ------- planından sonra davalının aynı yerel idareden ------ayrı şehrin daha ------ hazırlanması ile ilgili ihaleyi kazandığı da ihtalafsızdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, bu ------- ayrı şehrin ---- planlarının davacı tarafından yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa bedelinin ne miktar olduğu hususunda toplanmaktadır. Davacı bu -----kendisince yapıldığını, davalı ise davacıdan sadece ------ hizmeti alındığını, ------ planların bizzat davalı şirketçe yapıldığını iddia etmektedir.
Mahkememizce bu çerçevede taraf delilleri toplanmış, öncelikle davacıdan ikinci etap ihaleden sonra gerçekleşen ------ adet şehrin ------ planı yönünden kendi hazırladığı ---- ibraz etmesi istenmiş; ------ mahkememize ibraz edilmiş; bilahare davalı tarafa uygulamaya koyup gerçekleştirdiği bu ----- ayrı şehrin yürürlüğe konan ------ planlarını ibraz etmesi bildirilmiş; davalı şirkette hayata geçirilen bu ------------dijital olarak sunmuştur.
Mahkememizce davacının sunduğu ----- davalının hayata geçirdiği ----------- bilirkişi incelemesi yaptırılmış; şehir planlamacısından ön rapor alınmış, daha sonra bu bilirkişiye finans uzmanı --------- hesap bilirkişisi eklenmek suretiyle bir de ek rapor alınmıştır.
Gerek kök raporla gerekse ek raporla, davacının bu ----- sunmuş olduğu ve hazırladığını bildirdiği --------- sunmuş bulunduğu ----- planlarının birebir aynı olduğu, aynen örtüştükleri tespit edilmiştir. Davalının bölgesel idare nezdinde hayata geçirdiği ihtilafsız olan ve bizzat davalı tarafından bu------- ----- olarak sunulan planların davacının elindeki planlarla birebir uyuşması nedeniyle; mahkememizce davalının yüklendiği -- şehrin ---------davacıya hazırlatıldığı kanaati oluşmuştur. Bilirkişi ek raporundan sonra her ne kadar davalı taraf; bu işle ilgili ---- adet daha danışmanı olduğunu, davacınında içinde bulunduğu bu danışmanlardan fikir alındığı, ------ hizmeti alındığı; bu nedenle bizzat davalı müvekkilince hazırlanan şehir ------ davacı tarafından biliniyor olduğunun; mahkemece istenmesi üzerine davacının bu --------- hazırlayarak mahkemeye sunmasının son derece doğal olduğunu; bu sebeple kendilerinin davacı tarafından sunulan -------- kullanmasının söz konusu olmadığını, tam tersine davacının mahkemeye ibraz ettiği bu planların davalı şirketçe hazırlanan planlar olduğunu, davacı tarafından kopyalandığını, zira müvekkili şirketçe hazırlanan planlara giriş için danışman şirketlerde şifrelerin bulunduğunu, bu şifrelerle girilmek suretiyle her zaman bu planların ele geçirilebileceğini savunmuşsada; davalının basiretli davranması gerektiği, bir şirket olduğu, ------ hizmeti aldığı kabul edilse dahi, danışmanı olan şirketlere bu ------ sonunda hazırladığı şehir ----- planlarını vermemesi gerektiği; danışmanlarına şirketin bilgi / internet şifrelerini vermemesi gerektiği; bu şifreler kullanılmak suretiyle de davalının bilgisayarlarına saplama yapıldığına teknik bir raporda ibraz etmediği nazara alınarak; mahkememizce söz konusu ----- planların davacı şirket tarafından hazırlandığı kabul edilmiştir. Uzman bilirkişiler ----- planların hazırlanma tarihi itibariyle rayiç değerlerinin ---- olarak belirlemiş olup, o tarihteki bu miktarın ----- Ancak mahkememiz taleple bağlı olup, davacı bu ----- üzerinden davalı ile anlaştıklarını bildirdiklerinden; bu bedelden davalı tarafından yapıldığı ihtilafsız olan ---- düşülmek suretiyle davacı alacağının -------- olduğu, davacınında bunu talep ettiği nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
--------- gereğince ---- açılan davalarda vekalet ücretinin karar tarihindeki ------karşılığı üzerinden hesaplanması gerektiği nazara alınmak suretiyle de vekalet ücreti hesaplaması da bu miktar üzerinden hesaplama yapılmıştır denilmek suretiyle;
DAVANIN KABULÜNE,
---- dava tarihinden tahsil tarihine kadar ----- üzerinden mevduatlara verdiği yıllık en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ve fiili ödeme günündeki------ üzerinden hesaplanacak -------- karşılığının davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,"
KARAR VERİLMİŞ;
İş bu karar davalı vekili tarafından süresinde istinaf edilmiş,
----------- dosyasında; " taraflar arasındaki ihtilafın, davalı şirket ile ---------arasında imzalanan ---------- tarihli projede davacının alt yüklenici mi? yoksa danışman olarak mı ? görev yaptığı hususunda toplandığı; taraflar arasında gerek ------ gerekse alt yüklenici kapsamında davayı konu ---- yönünden yazılı bir sözleşme bulunmadığının ihtilafsız olduğu; davalı şirket davacının sadece bu------ hususunda davalıya ------------- hizmeti vermesi için taraflar arasında bir uzlaşma olduğu ve bu --- karşısında davacıya ----- ödeme yapıldığını iddia etmekle, davacı ise, projenin alt yüklenicisi olduğunu, bu nedenle taraflar arasında ihtilafsız bulunan bir önceki proje gibi her bir proje yönünden en az ----- alacaklı olduğunu iddia ettiğini; o halde uyuşmazlık bakımından taraflar arasındaki kurulduğu sabit olan sözleşme ilişkisinin nitelendirilmesinin önem arz ettiği, dosya içindeki maillerde şirket çalışanı----------- davacımız arasında geçen e-maillere işaret edilerek bu mailler konusunda her iki tarafın huzurda dinlenip, sözleşmenin mahiyeti ve kapsamının belirlenmesi gerektiği" sebebiyle mahkememize kararı kaldırılıp, dosya iade edilmiş;
Dosyamız mahkememizin --- kaydedildikten sonra---- kararında işaret edilen hususta ---- davacımız dinlenmiştir.
---- tarihli duruşmada dinlenen --- davalı şirketin ----- temsilcisi olduğunu; davacı ile -------- sözleşme yaptığını, ondan dolayı aralarında herhangi bir ihtilafın çıkmadığını, daha sonra Irak yerel bölgesindeki ------- görüştüklerini ve anlaştıklarını; ancak bu ----- planının daha geniş bir proje olduğunu, sadece tek bir proje hazırlanması suretiyle tamamlanacak projelerden olmadığını; zemin etütlerinin, zemin sondajlarının yerin fotoğraflanması gibi bir çok kalemlerden oluştuğu; davacı ile işin bir bölümü yönünden anlaştıklarını bildirmiştir. Bunun üzerine kendisine bu anlaşmada davacıdan------- olarak mı ? yoksa bir önceki projede verilen görevle aynı tür konumda mı ? anlaştıkları sorulduğunda, bir önceki projede davacıya verilen konumla aynı tür bir konum yönünden anlaştıklarını sadece projelerin farklı olduğunu bildirmiştir. Bu beyanla da bellidir ki, davacı tarafla ------ olarak anlaşılmış, sadece --------- alınmamıştır. Esasen bu açıkça mail yazışmalarından da bellidir. ---------- maillerin kendine ait olduğunu açıkça kabul etmiş; ancak ------ davacıya ödendiğinin bildirildiğini amacın bu olduğunu, esasen davacının hak edişinin ---- olduğunu; bu beyanda davacıya ------- fazla ödeme dahi yapıldığını bildirdiğini beyan etmiştir. İlk yargılamada davalı taraf sadece komisyon hizmeti aldığı karşılığında -------- ödediğini ve davacının da ancak bunu hak ettiğini bildirmesine rağmen artık komisyoncu hizmeti olmadığı ve daha fazla bir ödemenin iddia edilmekte olduğu görülmüştür.
Huzurdaki davacıda aynı gün mailler yönünden dinlenmiş olup, o da anlaşmaların---- olduğunu, kendisine ----- ödendiğini kalanın dava konusu edildiğini bildirmişse de, taraflar arasındaki mailleşmede davacı tarafça bizzat iş bedelinin kendi attığı mailde --- olduğunun bildirildiği karşısında artık alacağının --- olarak kabulü mümkün görülmemiş, ------ kabul edilmiş; dosyaya yansıyan davalı ödemesinin ----olduğu sebebiyle de mahkememizce bu kez aradaki fark olan ----- hükmedilmiştir.
Hemen belirtmek gerekir ki, davacı yedinde bulunan ve davalıca ------ veren -------- verilip kabul görüldüğü ihtilafsız olan ----- planlarının aynı olduğu daha önce yaptırılan uzman bilirkişi incelemesiyle sabit görülmüş; yapılan planlarında istenen bedele münasip olduğu rapor edildiği: bu nedenle bu ----- ilişkin ------------ planında davacı tarafça yapıldığı, taraflar arasındaki mailleşmelerde önceki planla aynı ücret üzerinde anlaşıldığı ancak davacının bilahare ------------ bedelini kendi mailiyle kabul ettiği nazara alınarak ve --------kararında belirtilen eksikliklerde giderilmiş olduğundan aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
------- gereğince döviz üzerinden açılan davalarda vekalet ücretinin karar tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplanması gerektiği nazara alınarak vekalet ücreti de hesaplanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
---- dava tarihinden tahsil tarihine kadar devlet bankalarının ----- üzerinden mevduatlara verdiği yıllık en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ve fiili ödeme günündeki ---- efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak ----- karşılığının davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,
Fazlaya dair talebin reddine,
Alınması gereken---- harçtan peşin olarak alınan 8.419,00 TL harcın mahsubu ile eksik 24.021,47 TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafça karşılanan ve dava açılırken yatırılan başvuru ve peşin ilam harcı 8.440,15 TL'nin tamamı ile; karar kaldırılmadan önce yapılan 23 davetiye gideri 184,00 TL ile bozmadan sonra yapılan 6 davetiye gideri 114,00 TL'nin toplamı 298,00 TL'nin ve bilirkişi ücretleri toplamı 5.000,00 TL'nin kabul ve ret oranları nazara alındığında, 4.437,93 TL'lik kısmı ile toplamı 12.878,08 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacıya iadesine,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince, davacı lehine 97.029,60 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; reddedilen kısım yönünden hesaplanan 33.475,00 TL nispi vekalet ücretinin de davacıdan alınıp, davalıya verilmesine, --------
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde----------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oybirliğiyle verildi. Açıkça okunup, usulen tefhim olundu.04/02/2021