T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/526 Esas
KARAR NO: 2019/1391
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2015
KARAR TARİHİ: 03/12/2019
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ---- tüp satışını kapsayan ---- tarihli---- --- süresi, ----- tarihinde sona erdiğini, Süre sonunda davalı bayinin,sözleşmenin yenilenmesi talebinde bulunmadığını, Bayi/davalının, elinde bulunan tüpleri, Sözleşme süresinin tamamlandığı tarihte müvekkiline iade ve teslim etmesinin gerekli hale geldiğini, Sözleşmenin sona örmesi ile beraber, müvekkili tarafından davalıya ariyet olarak verilen ----- tüplerinin iadesi ---Noterliğinin --- yevmiye nolu ihtarnamesi ile talep edilmiş olup, davalılar cevabi olarak gönderdikleri ----. Noterliğinin ---- sayılı ihtarnamesi ile "Bizim elimizde bulunan tüpler şu anda müşterilerde olup verilen sürede iade edilmesi mümkün değildir" diyerek, mülkiyetin müvekkiline ait olduğunu ikrar ettiklerini, Müvekkilin, davalılardan ;2 Kg. dar tüp : 1.167 adet, 2 Kg. geniş tüp : 427 adet, 12 Kg. siboplu tüp : 2.064 adet 12 Kg. vanalı tüp : 280 adet, 24 Kg. tüp : 4 adet,45 Kg. tüp : 18 adet Olmak üzere toplamda 3.960 adet tüpü bulunduğunu, davalıların cevabi ihtarnamesinde açıklanan "tüplerin müşterilerinde bulunduğuna" ilişkin beyanından sonra geçen 2 aylık süre içerisinde de tüplerin iade ve teslim edilmemesi, bu beyanın gerçek dışı olduğunu ortaya koyduğunu, davalı bayi ile -- tarihinde, elinde bulunan tüp sayısını belirtir mutabakat tutanağı imzalandığını, bu tutanağı davalı -------- tarihinde elinde toplam --------- adet tüp bulunduğunu kabul ederek imzaladığını, bayilik sözleşmesinin 8. Maddesinde iade edilmeyen her tüp bedeli için davalı bayi tarafından -------TL. ödeneceği kararlaştırıldığını, Talebe rağmen tüpleri iade etmeyen davalı bayi ... ve bayilik sözleşmesi ve taahhütlerden doğan yükümlülüklerin yerine getireceğini T.B.K. 128. Uyarınca garanti ve taahhüt eden diğer davalı ... hakkında İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğünün E.---- sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğünün E--- sayılı dosyası ile ; ariyet (Kullanım Ödüncü) olarak verilen tüplerin iade edilmemesi nedeniyle -----TL. Borcun, Takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %9 yasal faizi ile birlikte, tahsili talep edildiğini, Ödeme emrinin tebliğinden sonra davalılar tarafından -----tarihinde başlatılan takibe haksız bir biçimde itiraz edildiğini belirterek davalıların itirazının haksız olduğu kanıtlanacağından------Tüp bedeli ve takip tarihinden itibaren işlemiş yıllık %9 yasal faiz ---- TL. olmak üzere toplam ------TL. Lik borca/takibe itirazın iptaline, takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalıların birlikte imzaladıkları cevap dilekçesinde özetle; şirketten aldığı tüplerin çoğunluğunu iade ettiğini, geri kalanları ise bayilerinde olup, toparlanmasının ortalama 2 yılı bulacağını, şirketin iddialarını kabul etmediğini, -- tane tüpün kendisinde bulunmamakta olup -- tane boş tüpü ekte sunulan ---- tarihli ---- ait olan makbuz ile ------ sorumlusu --- imzası karşılığı teslim ettiğini, Bu teslimat karşılığında kendi irsaliyesi olmadığı için benim --------- irsaliyeyi düzenleyip tarafına verdiğini, geri kalan ----- adet boş tüpten ara ara yine aynı kişiye teslim ettiği tüpler olduğunu, geri kalan tüplerin bir kısmı ise, şirketin burada aldığı Askeriye ve Polis ihalelerinde bu meslek mensuplarına dağıtıldığını, Bu tüplerin bir kısmı iade edildiyse de, kimi tüpler tayin olan bu memurlarca götürüldüğünü, boş tüp geldikçe buradaki şirket yetkilisine imza karşılığı teslim ettiklerini, ellerinde olan tüplerin şu an müşterilerde olup bu tüpleri ihtarda belirtildiği gibi - günde toplamalarının imkansız olduğunu, Vatandaşın elindeki tüpü bitirdiğinde iade edeceğini, tüplerin toplanmasının - yılı bulacağını,davacı şirkette- adet boş çek'in ve ------------ TL bedelli senedi bulunduğunu, senet ve çeki teminat amaçlı verdiklerini, davalının iddiasının aksine piknik tüpleri piyasa gereği - TL olup--- TL olmadığını, Mutfak tüplerinin 5 sene önceki fiyatı- TL olup bu tüplerin satılamayacağını, bu nedenle bayilere emanet verdiklerini, ------- ilinde ---- ihalesini davalı şirkette çalışan --------------- aldığını, Davalı şirketin yetkililerinin haberi olarak bu ihale alındığını, şirketin tesis müdürü olan ----------- boş tüp verdiğini, ancak hesabından düşülmediğini, Yine davacı şirketin %50-%50 takas desteği vereceklerine söz verdiler ancak bu desteği Vermedilerini, Yine davacı şirketin işlerini yürütmek için boş tüp vereceklerini söylerken bu sözlerini yerine getirmediklerini -------- ilçelerinde olan bayilerinin boş tüpler verilmediği için bayiliklerini iptal ettiklerini,böylece büyük zarara uğradıklarını,ödemelerde sıkıntıya uğradıklarını, davacı şirketin kendilerini mağdur ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibariyle başlatılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir.
Mahkememizce, Taraflar arasında ---- tarihinde bayilik sözleşmesinin düzenlendiği, buna dayalı olarak ---tüpü satışının yapıldığı uyuşmazlık dışı olup, uyuşmazlık bu sözleşmeden kaynaklanan tüplerin iade edilip edilmediği, iade edilmemiş ise tüp bedellerinin ne kadar olduğu, davalıların itirazlarında haklı olup olmadığı olarak tespit edilmiştir.
Davalılar vekili 3. Celsede tanıklarının dava konusu ---tüplerinin davacı yana veya temsilcisine iade olduğuna ilişkin olduğunu, tanığı------esis müdürü olduğunu, bu nedenle tanıklarının dinlenmesini talep etmiştir.
Yazılan talimatlar tebligat yapılamadığından iade edilmiştir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca her iki tarafın 2014-2015 yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde mali müşavir ve sektör bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti ----- tarihli raporunda, davacının, --takip tarihi itibarıyla muhtelif tipte 3.960 adet LPG tüpünün davalının zimmetinde bulunduğuna dair iddialarının, davalı ile arasında münakit ----- tarihli sözleşmenin 18. Md. De mevcut delil sözleşmesi gereği miktar ve tutar cinsinden ispata muhtaç olduğu rapor edilmiştir.
Bilirkişi ---------tarihli ayrık raporunda, davalı uhdesinde bulunduğu tespit edilen 3378 tüpün, cins ve adetleri dağılımına göre TL karşılığının --- TL olduğu, Mahkemece tüp başına -- TL 'nin bir "Cezai şart" niteliğinde olduğunun değerlendirilmesi halinde dosya kapsamında bulunan tüpün takas makbuzları kapsamında tespit edilen--- adet tüpX-- TL =---TL cezai şart bedeli olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce itirazlar doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Sektör bilirkişisi --- tarihli ek raporunda, kök raporda belirttiği görüş ve kanaatlerini değiştirecek bir husus olmadığını rapor etmiştir.
Diğer bilirkişi verdiği ---- tarihli ek raporunda, Davalı vekilinin kök rapora itiraz etmediğini, davacı vekilinin de mevcut itirazlarının ise---- tarihli kök raporda belirli bilirkişi görüşünü değiştirecek nitelikte olmadığını rapor etmiştir.
Dosyanın, Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca davacı tarafın tüm yasal ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi -------tarihli raporunda, rapor içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davacı yana ait incelenen ------ yılı ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı yan tarafından incelemeye sunulan ------ yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, dosya kapsamında tüp takas makbuzları ve sevk irsaliyelerinin mevcut olduğu, davacının, davalının uhdesinde kalan tüpleri, takas makbuzları ve sevk irsaliyeleri ile ispatladığını, bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalıda toplam 3.681 adet tüp kaldığı taraflarından tespit edildiğini, dosya kapsamında davalı yanın uhdesinde bulunduğu tespit edilen 3.681 adet tüpün cins ve adetlerine dağılımına göre davacı yanın tüp alım maliyetinin ------ TL olduğu taraflarından tespit edildiği, davacı yanın tüp maliyetini talep edebileceği yönünde hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılır ise; davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan --- tarihi itibarıyla ---- TL alacaklı olduğu, bayilik sözleşmesinin 8.d Maddesinde iade edilmeyen her tüp bedeli için davalı bayi tarafından --- TL. Ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu yönde hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılır ise; davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan --- tarihi itibarıyla -- TL alacaklı olduğu, davacı yanın TL alacakları için davalı yandan, 3095 sayılı yasaya istinaden icra takip tarihi olan; ------ tarihinden itibaren % 9,00 oranında Yasal faiz talep edebileceği rapor edilmiştir.
Davalı vekili tarafından rapora karşı beyanda bulunulduğu ve itiraz edildiği, Mahkememizce, rapor usulüne uygun ve denetime olanak verecek şekilde hazırlanmış olmakla ve itirazlar da hukuki olarak değerlendirilebilecek nitelikte olduğundan rapora itirazın reddine karar verilmiş, davacı vekili davanın kabulünü talep etmiştir.
Davanın İİK 67 maddesine göre açılan itirazın iptali davası olduğu ,davacı tarafından davalı hakkında İstanbul Anadolu 5.İcra Müd.----E. Sayılı dosyası ile takip yapıldığı, ödeme emrinin --- tarihinde tebliğ edildiği, davalının ---- tarihinde süresinde yaptığı itiraz ile takibin durduğu eldeki davanın İİK 67 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
İtiraz İptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı dava olmakla takip dayanağının sözleşmeden kaynaklanan tüplerin iadesine yönelik olduğu, taraflar arasında ----- tarihli ve 5 yıl süreli ----- bayilik sözleşmesi imzalandığı ve süre sonunda davalının sözleşme yenilenmesi talebinde bulunmadığı ve sözleşmenin süre sonunda yenilenmediği,taraflar arasındaki sözleşme "münhasır bayilik sözleşmesi " niteliğinde olduğu,sözleşmenin dikey dağıtım sözleşmesi olduğu ve çerçeve sözleşme olduğu, çerçeve sözleşmelerin tam iki taraf borç yükleyen sözleşme niteliğinde ve standart sözleşme olduğu,davacı ile davalı bayii arasında ----- bölgesinde yürütülecek bayilik faaliyetinin koşullarının belirlendiği, davacı şirketin tescilli markasını ve amblemini taşıyan tüplerin mülkiyetinin davacıya ait olduğu, Sözleşme (8)aynı maddede sözleşmenin sona ermesi yada fesh edilmesi halinde tüplerin davacı şirketin belirleyeceği sürede teslim edileceği,iade edilmeyen her tüp için bayi tarafından --- TL ödeneceği,ve sözleşmenin feshi yada sona ermesinde davacı şirketin defter ve kayıtlarının münhasır delil olacağı (md.18)mali müşavir bilirkişi incelemesinde davacı şirketin defterlerinin TTK 64 ve devamı ile V.U.K hükümlerine göre usulüne uygun olarak tutulduğu,ve HMK 222 maddesi anlamınad delil niteliğinde bulunduğu,taraflar arasındaki sözleşmenin 8/d maddesindeki düzenlemenin iade edilmeyen beher tüp başına 50,00 TL cezai şart olarak düzenlendiğinin kabulü gerektiği, dosya kapsamında sunulan tüp takas makbuzları ve iade edilen tüpler için sevk irsaliyeleri bulunduğu, tüp takas makbuzlarının dökümüne göre davalı üzerinde 3378 adet tüpün davacıya iade edilmediği iade edilmeyen her bir tüp için 50,00 TL den 3378x50=168.900,00TL yönünden 23.05.2018 tarihli dosyaya ayrık rapor veren bilirkişi raporunun da bu hususu doğruladığı, taraflar arasındaki inkar edilmeyen çerçeve sözleşmeye rağmen ve davacı kayıtlarında bulunan tüplerin davalıya zimmetinde bulunduğunun ispata muhtaç bulunduğuna dair bilirkişi raporunun kararlaştırılan sözleşme hükümleri gereğince yerinde olmadığı bu nedenle bu bilirkişi tarafından düzenlenen rapore itibar edilmediği, davanın ----- TL yönünden kabulü ile bu miktar üzerinden itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren bu miktara talep gibi yasal faiz uygulanmaına, davacı tarafından her ne kadar İİK 67 maddesi gereğince tazminat talep edilmiş ise de itiraz iptaline konu miktar likit olmayıp yargılama ile belirlendiğinden davacının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
2- Davalının İst. And. 5. İcra Müd. ------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 168.900 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren bu miktara talep gibi yasal faiz uygulanmasına,
3-Fazlaya ilişkin itirazın iptali isteminin reddine,
4-Davacının İİK 67/2 mad. gereğince talep ettiği tazminat şartları bulunmadığından reddine,
5-Kabule göre alınması gerekli 11.537,56 TL harçtan peşin alınan 2.390,37 TL harcın ve icra veznesine yatırılan 990,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.156,21 TL harcın davalılardan tahsil ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabule göre 2019 yılı AAÜT uyarınca davacı yararına taktir olunan 16.084,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden redde göre 2019 yılı AAÜT tarifesi uyarınca davalılar yararına taktir olunan 3.515,43 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8-Davacının peşin yatırdığı 2.390,37 TL harcın yargılama giderine katılmaksızın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davacının yaptığı yargılama gideri olarak 27,70 TL harcın, 2.775,00 TL bilirkişi ücreti tebligat ve yazı gideri ki cem'an 2.802,70 TL yargılama giderinden davanın kabulüne tekabüle eden 2.388,43 TL nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, redde tekabül eden bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Gider avansından artan tutarların hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
11-Hüküm kesinleştiğinde takip dosyasının iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2019