T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/368 Esas
KARAR NO: 2018/1244
DAVA: Şirket Ortaklık Payının İadesi
DAVA TARİHİ: 29/03/2017
KARAR TARİHİ: 13/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Şirket Ortaklık Payının İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili, tarafların dava dışı --- ------------------------ yegane ortakları olduğunu; 30/03/2012 tarihinde yapılan protokole davacı ile dava dışı kardeşi -------ve davalının katıldığını; onlar tarafından imzalanan protokolde şirketin %51 hissedarı olan davacının %49 hisse sahibi olan davalının anlaştıkları; bu anlaşma gereğince davacı ve kardeşinin 30/11/2012 tarihine kadar 2.500.000 USD ödemesi halinde davalının hisselerinin davacıya devredilmesinin kararlaştırıldığını; amacın davalının şirketten hisselerini satarak çıkması olduğunu; ancak bu satış işlemi tamamlanana kadar her iki ortağın şirkette eşit söz hakkına sahip olabilmesi için davacıya ait %51 hisseden 1 hissenin bedelsiz olarak davalıya geçirildiğini, böylece her iki ortağın şirketin %50'şer hissesi ile ortak olduklarını; kararlaştırılan ödemenin 30/11/2012 tarihine kadar gerçekleşmesi halinde davalının %50 hisseyi davacıya devredeceğinin düzenlendiğini; ancak davacı ve kardeşinin 30/11/2012'ye kadar bu ödemeyi gerçekleştiremediklerini; böylece hisse devrininde hayata geçirilemediğini; davalının 04/12/2012'de noter ihtarı ile sözleşmeyi fesih ettiğini davacıya bildirdiğini beyan ederek; TBK'nun 125/3 maddesi gereğince herkesin aldığını iade etmesi gerektiğini; bu çerçevede davalıya devredilen %1 şirket payının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili, süresinde verdiği cevap dilekçesi ile zaman aşımı itirazında bulunmuş; TBK'nun 82. Maddesi gereğince dava açma süresinin geri isteme hakkının doğduğundan itibaren 2 yıl olduğunu, bu sürenin ziyadesiyle geçtiğini, davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini; ayrıca müvekkilinin Kadıköy --------. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/1176 Esas ve Kadıköy ------------. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/236 Esas sayılı dosyasında açtığı davalarda, davacıdan devir aldığı %1 hisse karşılığında feragat ettiğini; ayrıca Ümraniye --------. İcra Dairesinin (Anadolu ----- İcra Dairesinin ) 2007/12946 sayılı ve -------sayılı takip dosyaları ile Anadolu ---------------- İcra Müdürlüğünün ( eski Ümraniye -----. İcra Dairesinin ) 2007/14439 Esas sayılı dosyalarındaki takiplere de yine bu payın devri nedeniyle ibraname verdiğini; bu sebeple artık davacının payın iadesini talep etmekte kötü niyetli olduğunu bildirmek suretiyle davanın reddini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, şirket payının iadesine ilişkin olup; 30/03/2012 tarihli ve davacılarında katılımı ile imzalanan protokol gereğince davacıya ait %51 hisseden 1 hissenin davalıya devredildiği; devirden önce %49 hisse sahibi olan davalının bu devirle %50 hisseye sahip olduğu; bu hisse devrinin esasen davalıya ait %49 hissenin 2.500.000 USD karşılığında satışına bağlantılı olarak yapıldığı; satış bedeli ödeninceye kadar her iki hissedarında şirkette eşit hisse ve eşit söz hakkına sahip olabilmesi için %1 hissenin davalıya devredildiği; bilahare davacının ve taahhüt altına giren davacının kardeşinin satış bedelini belirlenen tarihe kadar ödeyemediği ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, sözleşme gereğince davalıya devredilen %1 hissenin iadesinin gerekip gerekmediği, davacının bu iadeyi isteyip isteyemeyeceği hususunda toplanmaktadır. Mahkememizce öncelikle devre konu payın değeri üzerinden eksik harç tamamlatılmış, yargılamaya daha sonra devam edilmiştir.
Taraf delilleri toplanmış olup, mahkememizce yapılan değerlendirme sonunda;
Davalı tarafın bildirdiği dosyalardan Kadıköy ------- Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/236 Esas sayılı dosyada davacı ...----------- aleyhine ve ... aleyhine açtığı davada ...'in 25/01/2010 tarihli ortaklar genel kurul toplantısında tek başına verdiği oyla ve %51 oyu ile dışarıdan müdür olarak şirkete ---------müdür atanmasına ilişkin kararın yok hükmünde sayılmasına dair dava olduğu; davalımızın şirketin feshi talebi ile dava açtığı; her iki dosyaya da davacı olarak söz konusu bu protokolü ibraz etmek suretiyle tarafların sulh olduğunu bildirip, davaların konusuz kaldığını bildirdiği; bunun üzerine mahkemece feragat nedeniyle davaların reddine karar verildiği, söz konusu kararın davalımız ve o dosyaların davacısı olan ... tarafından temyiz edilmediği, kesinleştiği; keza icra takip dosyalarında ise, aynı nedenden dolayı ibraname verilmek suretiyle dosyaların kapatıldığı görülmüştür.
...'ın hisselerini davacı tarafa devri için yapılan protokolün şartlı yapıldığı, 30/11/2012'ye kadar 2.500.000 USD'nin ödenmesi halinde devrin gerçekleşeceği hususunun kararlaştırıldığı; o tarihe kadar davalıya eşit hak tanımak için %1 hissenin devredildiğinin açıkça yazılı olduğu ayrıca satış gerçekleşene kadar her iki ortağın birlikte şirketi temsil ve ilzama yetkili olacaklarının kararlaştırılıp bunun derhal Ticaret Siciline tescilinin kararlaştarıldığı; aynı protokolün 2/2 maddesinde %1'lik hissenin devri sonunda ...'ın yukarıda bahsedilen Kadıköy ------. Asliye Ticaret Mahkemesindeki dosyadan feragat edeceği, 2/4. Maddesinde Ümraniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ilgili 2.9 maddesinde ise Ümraniye ---. İcra Müdürlüğündeki dosyalar ile ilgili düzenlemelerin bulunduğu görülmüştür.
Tüm bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki protokolde davalının sahip bulunduğu %49 hissenin davacı tarafa devri ile davalının şirketten bu şekilde ayrılmasının temininin amaçlandığı; satış bedelinin belirlendiği ve bu bedelin 30/11/2012 tarihine kadar ödenmesinin kararlaştırıldığı; o tarihe kadarda tarafların her ikisinin şirkette eşit hisse sahibi olup şirketi birlikte temsil edebilmelerini sağlamak amacıyla davacının %51 hissesinden 1 hissenin davalıya geçirildiği, Ticaret Siciline de bunun tescil edildiği; satış bedeli ödenmediğinden dolayı davalı ...'a ait hisselerin davacı tarafa devrinin mümkün bulunmadığı ancak TBK'nun 125/3 maddesi gereğince aktin imkansız hale gelmesi ve feshi halinde tarafların aldıklarını iade etmeleri gerektiği; %1 hissenin açıkça davalıya ait hisselerin devrine kadar her iki ortağın eşit hisse sahibi olması için gerçekleştiği, bu nedenle mevcudiyetini ...'a ait hisselerin devir tarihine kadar olacağı; tarafların protokoldeki amaçlarının bu olduğu; her ne kadar satış bedelini davacı taraf ödeyememiş ise de ,%1 hissenin şarta bağlı hisse devrine kadar geçerli olarak kararlaştırıldığı sebebiyle; %1 hissenin davalı tarafından davacıya iadesinin gerektiği; davalının davacı ve ortak oldukları şirket aleyhine açtığı davalardan ise, söz konusu bu sözleşme nedeniyle ve sözleşmedeki düzenlemeler sebebiyle vazgeçtiği nazara alındığında ve sözleşmede imkansız hale geldiğinde şayet dava şartları ve sebepleri devam ediyor ise, ( zira şirketin 08/06/2017 tarihli yazııs ve Ticaret Sicil kayıtlarına göre davacımız ve davalımız müşterek imzaları ile şirketi borçlandırıcı ve gayrimenkul alım satımı hususlarında münferit imzaları ile ise tüm işlemlerinde temsile sahip oldukları anlaşılmakta olup, bu nedenle şirket müdürünün dışarıdan atanmasına ilişkin kararın iptali için zaten nedenin ortadan kalktığı; diğer dava olan şirketin feshi davasınında iş bu protokolle değişen durum nazara alınarak her zaman açılabileceği; icra takip dosyalarındaki ibranında bu sözleşme nedeniyle yapılmış olması sebebiyle iş bu davadan sonra dilerse davacının yeniden başlatabileceği ) davalının yeniden bu yollara başvurabileceği; ayrıca bu protokolü yerine gelmemesinden dolayı görmüş bulunduğu maddi zararlarıda talep edebileceği ancak bunların TBK'nun 125/3 maddesinin uygulanmasına engel olmayacağı; zira, tarafların sözleşme anındaki iradeleri; pay satış bedelinin ödenememesi halinde, davalıya verilen %1 hissenin davalı üzerinde kalması şeklinde olsa bunun protokole açıkça yazılmasının gerektiği; ancak bu halde davalı tarafın savunduğu gibi %1 hissenin satış bedelini ödeyemeyen davacı tarafından geri istenemeyeceği; bunun dışında protokolde edimini yerine getirmekten kaçınan taraf aleyhine cezai şart düzenlendiği; bu protokol hükümlerine göre davalımızın şartlı olarak aldığı %1 hisseyi iade etmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜNE,
Davalı ...'ın İstanbul Ticaret Sic.---------- sic. Nosu ile kayıtlı bulunan ---------- --------------------- ki %50 hissesinden birinin (yani 1/50 sinin) iptali ile davacı ... adına Ticaret Siciline tesciline, davalı ...'ın hissesinin kalan %49 olarak tesciline,
Karar kesinleştiğinde----------------- Ne gönderilmesine ve keyfiyetin ilanının bildirilmesine,
1 nolu celsenin 6 nolu ara kararında dava miktarı 182.500,00 TL olarak belirlendiğinden bu miktar üzerinden yatırılması gereken 12.466,57 TL harçtan baştan yatırılan 31,40 TL ve bilahare tamamlanan 3.116,64 TL'nin toplamı 3.148,04 TL'nin mahsubu ile eksik 9.318,53 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafça karşılanan 3.179,44 TL başvuru harcı ve peşin harcın tamamı ile 7 davetiye gideri 84,00 TL'nin toplamı olan 3.263,44 TL yargılama giderinin davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının davacıya iadesine ,
Karar tarihindeki---------------gereğince 16.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak ve oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.