T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/133 Esas
KARAR NO: 2023/446
DAVA: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 21/02/2022
KARAR TARİHİ: 07/06/2023
Mahkememizde görülen 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA : Davacı vekilinin 21/02/2022 tarihinde mahkememiz dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile davalı----- Limited Şirketi arasında Finansal Kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu ekipmanların mülkiyetinin müvekkili bankaya ait olduğunu ve davalı tarafça finansal kiralama yolu ile kiralandığını, davalının sözleşmede belirtilen kiralama bedelini müvekkiline ödemediğini bu nedenle müvekkili tarafından davalı şirkete -----Noterliği'nden 09/12/2021 tarih ve ------- yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi, ödeme yapmadığı taktirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, bahsi geçen ihtarnamenin 14/12/2021 tarihinde, davalının sözleşmede belirttiği adresine gönderildiğini ancak tebligatın belirtilen adrese yapılamadığını, ilgili sözleşmenin adres sözleşmesi başlıklı 32. Maddesi gereğince adres değişikliğinin noter vasıtasıyla bildirimi gerekmekte olduğunu aksi taktirde yapılacak tebligatın yapılmış sayılacağının, Somut durumda da tebligatın yapılmış sayıldığını, Netice itibariyle davalı tarafa tanınan 60 günlük süre içerisinde borç ödenmediğinden ilgili finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini beyan ederek finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğinin tespiti ile; sözleşme konusu------ taşınırın aynen iadesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 10.000,00 TL alacağın müvekkili bankaya ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı uhtesinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı iş bu davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle finansal kiralama sözleşmesinin feshinden kaynaklanan sözleşmeye konu malın iadesi talebine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, Davacı ile davalı arasında Finansal Kiralama sözleşmesi imzalandığı itilafsız olup itilafın finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle fesh edilip edilmediğinin tespiti, ayrıca kiralama konusu makinenin aynen iadesi ve şimdilik 10.000,00 TL bedelin davalıdan tahsilinin mümkün olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez 29/12/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu tanzim ettirilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi heyet raporunda; Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: davacı şirketin 2021 ve 2022 yılına ilişkin ticari defterlerinin GIB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirket tarafından inceleme günü defter ve belge ibrazında bulunulmadığı, yapılan incelemede davalı şirketin adresinin------ olduğu tespit edildiğinden, davalı şirkete ait usul ve hesap incelemesinin yapılamadığı, Davacının Talebi Yönünden: davacının keşide ettiği ihtar tarihi itibariyle davalının iki taksit ödenmemiş borcu bulunmasına, 60 günlük süre verilmesine, sözleşmedeki yazılı adresinde ihtarın tebliğ edilememesine göre 6361 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca haklı olduğu; Sözleşmenin haklı feshi sebebiyle 6361 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca, malın iadesi isteme hakkı bulunmakla, kiraya konu malın davacıya iadesi gerektiği, Davacının zarar istekleri kapsamında 6361 sayılı Kanun'un 33 maddesi uyarınca yapılan incelemede Teknik Değerlendirme başlığı altında a sayılı bentte belirtilen değerin benimsenmesi halinde davacının zararı oluşmadığı; b sayılı sayılı bendindeki değerin benimsenmesi halinde davacının zararının 449.122,76 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 16/05/2023 tarihli dilekçesi ile; 10.000,00 TL bedelli alacak taleplerini 792.400,00 TL ıslah ederek 802.400,00 TL'ye arttırdıklarını bildirmiştir.
Yapılan yargılama sonunda toplanan tüm deliller ile denetlenip benimsenen ve somut olaya uygun görülen bilirkişi raporundaki gerekçeler ve hesaplamalara göre; davacı banka ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmesi yapıldığı, finansal kiralama sözleşmesi konusu olan 1 adet ---- model, yeni, kullanılmamış ------Tarafından üretilmiş sabit mesnet üzerine tespit edilmiş ---- köprü vinci olan-----Çift kiriş vinç kompresör olan taşınırın davalı tarafça kiralama yoluyla kiralandığı, ancak 09.12.2021 tarihi itibariyle kira borcunun ve ihtarnamede belirtilen geçikme cezası ile diğer borçlarını ödemeyerek temerrüte düştüğünü, ihtarnamede belirtilen sürede borcunu ödemediği için finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini bu nedenle dava konusu taşırının aynen iadesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla zararını talep ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyet raporunda; taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi ekinde sunulan ödeme planı doğrultusunda davalı tarafından ilk 4 aylık taksit ödemesinin tamamı ile 5. Taksit ödemesinin 6.201,35 TL'lik kısmı olmak üzere toplam 108.851,03 TL tutarında ödeme yapılmış olduğu, diğer taksit ödemelerinin yapılmadığı, bu nedenle 09.12.2021 tarihli ihtarname tarihi itibariyle davalı şirketin 154.118,52 TL tutarında taksit ödemesi yapması gerekirken, 108.851,03 TL tutarında ödeme yaptığı ve ihtar tarihi itibariyle ödenmemiş iki taksit bulunduğu nazara alınarak sözleşmenin haklı feshi sebebiyle kiraya konu malın davacıya iadesi gerektiği, dava konusu vincin rayiç değerinin ise KDV dahil 802.400,00 TL olarak rapor edilmiş ve mahkemece hükme esas alınmıştır. Davacı yanca talebinde dava konusu ----- köprülü vincin aynen iadesi ve fazlaya dair hakları saklı tutularak 10.000,00 TL zararı gidermek için dava açmıştır. Davanın açılışına göre dava da iki talep olup harcı da iki talebin toplam değeri üzerinden karşılanması gerekir. Bu harç kalemi iadesi istenen vincin değeri ile zarar miktarıdır. Yargılama devam ederken mahkemece verilen tedbir kararı uygulanması esnasında finansal kiralamaya konu vincin bulunamadığı ve bulunamayacağı belirlenmiş olup bu aşamadan sonra davacı verdiği ıslah dilekçesi ile dava değerini 802.400,00 TL'ye yükselttiğini ve harcı karşıladığını bildirerek bu miktar üzerinden harcı tamamlamıştır. Söz konusu bu miktar 802.400,00 TL bilirkişi raporu ile ortaya çıkan değer olup vincin dava tarihindeki rayiç değeridir. Sözleşmenin 26. Maddesine göre taksitler ödenmediğinden akit fesih edildiğinden kiralayanın malın iadesini talep hakkı ile birlikte kalan taksitleri talep hakkı vardır. Buna rağmen davacı sadece malın rayiç değerini istediğine göre mahkemece talep aşılarak kalan taksitlere hükmedilemeyeceği bu nedenle tüm harç 802.400,00 TL üzerinden tamamlandığından davacının artık kalan taksitlere yönelik ilave bir talepte bulunmadığı açıktır. Bulunsa idi o miktarın harcını tamamlaması gerekirdi. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; sadece mahkemeden bir kısım taksitler ödenmeyen vincin geri istendiği ancak tatbik edilemeyen tedbir nedeniyle bulunması mümkün görülmeyen vincin yerine rayiç bedele yönelik talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının 802.400,00 TL yönünden talebinin kabulü ile 802.400,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,( finansal kiralama sözleşmesi konusu olan 1 adet ---- model, yeni, kullanılmamış ----- Tarafından üretilmiş sabit mesnet üzerine tespit edilmiş ------- köprü vinci olan------Çift kiriş vinç kompresör olan taşınırın iadesi talebi ile ilgili olarak)
2-Dava dilekçesinde yer alan ve fazlaya dair haklar saklı tutularak talep edilen 10.000,00 TL'ye isabet eden bir harç bulunmadığından bu talebe yönelik karar verilmesine yer olmadığına,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 54.811,94 TL harçtan, peşin alınan 13.702,99 TL(170,78 TL peşin harç+13.532,21 TL ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye 41.108,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç ve 13.532,21 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.783,69 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 5.163,00 TLL(Bilirkişi ücreti: 4.800,00 TL+Posta/Teblgat gideri: 363,00TL) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 106.264,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde------Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere huzurda bulunan davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.