T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1026
KARAR NO: 2023/678
DAVA: Alacak (Kayıt Kabul)
DAVA TARİHİ: 20/09/2016
KARAR TARİHİ: 23/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kayıt Kabul) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili müvekkili şirketle davalı şirket arasında 25/04/2014 başlangıç tarihli ve konusu Gazlı - Gazsız Meşrubat Satışı olan ''direk satış sözleşmesi'' imzalandığını, sözleşmenin 01/05/2015 tarihinde ''protokol'' ve yine 01/05/2015 tarihli ''tadil protokolü'' ile kapsamının genişletildiğini; sözleşmenin 10/06/2016 tarihinde ise davalı tarafça gönderilen Noter İhtarı ile fesih edildiğini; davalının sözleşmenin feshi üzerine sözleşmenin detayı olan yatırımların ve cezai şart bedelinin 21/07/2016 tarihli Noter İhtarı ile davalı şirketten istendiğini ancak hiçbir sonuç alınamadığını; diğer davalı olan ----- bu sözleşmelere kefalet verdiği o nedenle onunda davalı şirket gibi sorumlu olduğunu belirterek dava dilekçesinin netice ve talep kısmında açıkladığı 7 madde halinde:
''25.04.2014 tarihli sözleşmenin Özel Hükümleri 1. Madde gereğince davalıya KDV dâhil olarak ödenmiş olan 1.298.000,00-TL'nın sözleşme koşulları gereğince kıstalyevm yapılması ile neticeten KDV dâhil olacak şekilde bakiye kalan 1.074.059,31-TL tutarındaki kısmından şimdilik 10.,000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
01.05.2015 tarihli “Protokol” ün I. maddesi davalıya uygulanmış olan iskonto miktarı olan 105.199,20-TL'nın kıstalyeym yapılması ile neticeten 105.199,20-TL (vadeli ve zaman planlı bedelsiz) tutarındaki kısmından 10.000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
25.04.2014 tarihli sözleşmenin Özel Hükümleri 2. Madde gereğince davalıya KDV dâhil olarak uygulanan 224.499,02 TL'nin kıstalyevm yapılması ile neticeten KDV dâhil olacak şekilde bakiye kalan 200.628,11-TL tutarındaki kısmından 10.000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
25,04.2014 tarihli Sözleşme Özel Hükümler 3. Maddesi ve 01.05.2015 tarihli “Protokol” gereğince davalıya uygulanmış olan ıskonto miktarı olan 890.542,11-TL'nın (sabit iskonto) kıstalyevm yapılması ile neticeten 795.851,03-TL tutarındaki kısmından 10.000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
25.04.2014 tarihli Sözleşme Özel Hükümler 3. Maddesi ve 01.05.2015 tarihli “Protokol” gereğince davalıya uygulanmış olan ıskonto miktarı olan 28.528,09-TL'nın (sabit ıskonto farkı manuel) kıstalyevm yapılması ile neticeten 25.494,71-TL tutarındaki kısmından 10.000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
01.05.2015 tarihli “Protokol” 3. madde gereğince uygulanmış fatura ciro primi olarak 3.345,32-TL kıstalyevm yapılması ile neticeten 2.989,61-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline;
25.04.2014 tarihli sözleşmenin Genel Hükümleri 8. Maddesi gereğince cezai şart olarak kararlaştırılan 1.100.00-TL'nin kıstalyevm yapılması ile bakiye kalan 1.074,059,31-TL tutarındaki kısmından 10.000-TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline ''
karar verilmesini DAVALI ŞİRKETİN ALACAĞIN TAMAMINDAN SORUMLU TUTULMASINI DAVALI ŞAHSIN İSE KEFALET LİMİTİ İLE SORUMLU TUTULMASINI talep ve dava etmiş; fazlaya dair haklarının saklı tuttuğunu bildirmiş; yargılamaya miktar yönünden tek hakimle başlanmış, yargılama devam ederken alınan bilirkişi raporları çerçevesinde ve iflas eden davalı şirketin iflas masasına davacı tarafça 3.278.281,28 TL kayıt kabul talebinin yapılıp, bu talebin iflas idaresi tarafından reddi ile birlikte harcın bu miktar üzerinden tamamlanıp mahkememizden davalı şirket yönünden isteminin tamamı için kayıt kabul hükmü talep edildiğinden;
Dosya mahkememiz heyetine gelmiş, mahkememiz heyeti tarafından yargılamaya devam edilmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili, davacının belirsiz alacak davasını ikamet edemeyeceğini, bu nedenle davanın esasa girmeden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin 25/04/2014 başlangıç tarihli sözleşme ile yüklendiği edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ama davacı tarafın çok kez kendi edimlerinin de temerrüte düştüğünü, davacı taraftan kaynaklanan bu olumsuzluklar sebebi ile müvekkili tarafından 10/06/2016 tarihinde sözleşmeyi feshedildiğini, müvekkilinin fesihte haklı olduğunu, müvekkili tarafından akdin feshinden önce 03/07/2015 ve 26/04/2016 tarihinde davacı tarafa akde aykırı eylemlerini sona erdirmesi için ihtarlar gönderildiğini, sonuç alamayınca yeniden 02/05/2016 tarihinde de son kez akde aykırılıkları gidermesi için ihtar gönderdiğini, tüm bunlara rağmen yeterli mal teslim edilmediğini belirterek geçen süreç içinde faaliyete aykırı davranmaya devam ettiği belirtilerek
'' 09.05.2016 tarihli mailde müvekkil şirket tarafından ----- bayisine ödeme almaya gelinmediği için şubenin sipariş veremediği davacı tarafa iletilmiştir. (Ek 10'da)
Ek11' de yer alan 16.05.2016 tarihli mailde ----- şubesine ürünler teslim edilmediği gibi teslim edilmiş gibi irsaliyenin bırakıldığı davacı şirkete bildirilmiştir.
Fesihten sonra da bu davranışların devam ettiği bildirilerek:
Ek 12' de yer alan 16.06.2016 tarihli mailde: ------ Şubesi tarafından müvekkile cari hesap kapalı gerekçesiyle davacı tarafından siparişlerin teslim alınmadığı bilgisi verilmiştir. Bunun üzerine müvekkili şirket tarafından konu davacıya bildirilmiştir. Davacı tarafça müvekkile gönderilen maillerde siparişin önce kabul edilmediği daha sonra ise sipariş sevkiyatlarının yapıldığı açıkça görülmektedir. hususu belirtilmiş ve bu hğisus müvekkil tarafından
Ek 13'te yer alan 25/07/2016 tarihli mailde ise: Davacı tarafa ait depozitolu ürünlerin boş kasalarını davacı tarafından alınmasını beklendiği halde belirtilten tarihe kadar bu konu ile ilgili hiç bir işlem yapılmadığı belirtilmiştir.
Ek 14'te yer alan 04/08/2016 tarihli mailde görüldüğü üzere -----Şubesi tarafından müvekkile davacı tarafın kendine ait dolapların tüm aramalara rağmen teslim almadıkları hususu belirtilmiş ve bu hususu müvekkili tarafından davacıya iletilmiştir. Hatta bu husus----- yönetimi ile müvekkilinin arasını açacak kadar büyük bir sorun halinde geldiği de yine müvekkile gönderilen 09.08.2016 tarihli maillerde görülmektedir. Benzer bir husus ----- şubesi ile de yaşanmış olup Ek 16' da yer alan 12.08.2016 tarihli mail yazışmaları ile de sabittir''
Şeklinde fesih sebepleri ifade edilmiş, ayrıca sözleşmede kararlaştırılan 1 ve 2. Madde uyarınca gazlı ve gazsız ürünler içerisinden satmakla yükümlü olduğu tüm ürünleri şubelerinde bulundurduklarını, bulundurulmaması gerekenleri de bulundurmadıklarını, bulundurmamaları gereken ürünlerin reklamını dahi yapmadıklarını; sözleşmenin 8.maddesi olan fesihte cezai şart hükmünün de iş hayatına ve hukuka aykırı olduğu sözleşmede yer alsa dahi uygulanamayacağı; Rekabet Kurulu tarafından verilmiş ve davacının taraf olduğu kararlar ile gazlı ürünler bakımından sözleşmenin bayilere bir sınırlama getirmediğini ancak gazsız ürünlerde sınırlamalar bulunduğunu; başkaca ürün bulundurma, satma, kullanma, reklam yapma gibi hiç bir hak tanımadığı belirtilmiş sözleşmenin özel hükümler bölümündeki düzenlemelerin genel işlem koşulu olduğunu, hukuken uygulanmasının mümkün olmadığını; ayrıca şişirilmiş fiyatlar üzerinden iskonto yapıldığını, haksız kazanç elde edildiğini, başkaca bir yerden ürün temin etme hakkınında sözleşme ile ortadan kaldırıldığını, davalıya ancak sözleşmenin ileriye etkili olacak şekilde sonra erdirdiğinden davacının geçmişe dönük olarak yapmış olduğu iskontoların ve katılım payını talep etmesinin mümkün olmadığını; davalı firmada, franchise alan kişilere yapılan iskontoların ve teslim edilen promosyonların iadesinin talep edilmesinin mümkün olmadığını; kaldı ki kefaletin geçersiz olduğunu bu nedene -----hakkındaki davanın zaten reddi gerekiğini savunmuş; müvekkili şirket tarafından haklı sebeple feshine gidildiği için davanın şirket yönünden de reddi gerektiğini savunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, akdi ilişkinin davalı yanca haksız olarak feshedilmesinden kaynaklı sözleşmeye dayalı alacak davasıdır.Davacı dağıtıcı, davasının bayiye ve sözleşme ile ona kefil olan diğer davalıya yöneltmiştir. Davacı taraf taraflar arasındaki akdi ilişkinin davalı tarafından 10/06/2016 tarihinde haksız biçimde fesih edildiğini, fesih sebebi olarak davacı taradın uygulamalarının gerekçe gösterildiğini, somut bir fesih gerekçesinin sunulamadığını; ----şubesine 06/07/2015 tarihinde soğutucu kurulumunun gerçekleştiğini, davacı tarafın temerrüte düşmediğini, davalı tarafça iddia edilen ve delil olarak sunulan bütün ihtarname, yazışma ve e-postaların tek tek kendilerince açıklamalarının bulunduğunu bildirerek hiç birinin somut bir gerçeğe dayanmadığını, sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart hükümde son derece açık olduğunu, sözleşmeyi haksız fesheden davalının cezai şart ödemesi gerektiğini; müvekkili tarafından davalı firmanın sözleşmeye bağlı kalacağına inanılarak öncelikle 1.280.000,00 TL nakdi ödeme yapıldığını ve sonrasında bir çok iskonto uygulandığını; bunların davacı şirkete iadesinin gerektiğini, sözleşme gereğince haksız fesihte bulunan davalının iskontoyu da ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu, davalı şahsında geçerli bir kefaleti nedeniyle kefalet limiti ile birlikte diğer davalıyla sorumlu olduğunu iddia etmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış olup, uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar alınmıştır.
Öncelikle davalı tarafın bu akdi fesihte haklı olup olmadığı araştırılmıştır. Davalı tarafın en önemli fesih sebebi davacı şirketin sözleşme süresince feshe kadar yeterli ürün vermediği hususundadır. Tarafların incelenen kayıtlarında davalı şirkete 2014 yılında toplam 17.467,04 TL lik ürün verildiği, 2015 yılında toplam 695.734,41 TL lik ürün verildiği (günlük ortalama 1.906,00 TL) , 2016 yılında ise fesih tarihine kadar 323.738,45 TL lik ürün verildiği (günde ortalama 1.518,22 TL); 10/06/2016 fesih tarihinden sonra 11/11/2016 tarihine kadar da toplam 35.271,65 TL lik ürün verildiği görüldüğünden; davalının talebine rağmen davacı tarafından ürün verilmediğine dair davalı fesih sebebi haksız bulunmuştur. Davalının fesih tarihi itibarıyla akdi haksız yere fesih ettiği kanaatine varıldığından mahkememizce davacının talep ettiği 7 adet kalem yönünden talep edilebilirliğin incelenmesine geçilmiş olup 14/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda bu taleplerin tek tek ele alındığı ve değerlendirildiği görülmüştür.
Bu raporda:
'' 25.04.2014 tarihli sözleşmenin özel hükümleri 1. Madde gereğince davalıya KDV dahil olarak ödenmiş olan 1.298.000.00 TL nin sözleşme koşulları gereğince kıstalyevm yapılması ile neticeden KDV dahil olacak şekilde bakiye kalan 1.074.059.31 TI. tutarındaki kısmından şimdilik 10.000,00 TL'sinin avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Özel hükümler 1. Maddede: Şirket işletmecinin satış noktasında şirket ürünlerinin menülerinde yer alması ve tüketicilere şirkete ait logolu bardaklarda soğuk bir şekilde satışını sağlamak amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için bir defaya mahsus olmak üzere ona fatura mukabilinde (KDV hariç) 1.100.000.00 TL ( KDV dahil 1.298.000,00 TL ) pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli ödeyecektir.Ancak işletmeci, sözleşmenin iş bu sözleşmede öngörülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesinc sebebiyet vermesi üzerine, bu meblağın kıstalvevm usulü belirlenecek olan kısmını KDV'si ile birlikte şirkete derhal iade edecektir hükmü bulunmuktadır.
Dosyanın -----nolu talep yönünden incelenmesinde; bilirkişi mali görüşü: Tarafların birbirini teyit eden kaydına göre, pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için davacı tarafından davalıya 16/05/2014 tarihli ve ------ nolu fatura ile 1.298.000,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Sözleşmenin Genel Hükümleri 3 maddesinde işletmecinin (davalının) 160.000 koli ürünü almayı taahhüt ettiği görülmüştür. Bu taahhüde göre kıstalyevm hesabı ile 1.074.059,31 TL asıl alacağı doğar. Buna işleyecek faiz de 31.013,46 TL dir (Raporda hesap tabloları tek tek gösterilmek sureti ile).
Talep 2 olarak: 01/05/2015 tarihli protokolün 1. Maddesinde davalıya uygulanmış olan iskonto miktarı olan 105.199,20 TL nin kıstalyevm yapılması ile neticeden 105.199.20 TL (vadeli ve zaman planlı bedelsiz) tutarındaki kısmından 10,000.00 TL kısmının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini telep edilmiştir.
01.05.2015 tarihli protokol 1. Maddesinde: “ Şirket sözleşmede yer alan tüm hakları saklı kalmak kaydı ile işletmecinin sözleşme hükümlerine süresi boyunca uyacağı inancıyla ve bir defaya mahsus olmak üzere fatura karşılığında ona aşağıda belirlilen ürün ve malzemeleri promosyon amacıyla %100 iskontolu olarak verecektir.Ancak işletmeci, sözleşmenin işbu sözleşmede öngörülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine, bu malzeme ve ürünlerin rayiç değerinin kıstalyevm usulü belirlenecek olan kısmını KDV”si ile birlikte şirkete derhal iade edecektir. 4.000 koli 24'lü gazlı 330 ml kutu ürün (01/05/2015 tarihinden sonra verilecektir.)
2.500 koli gazlı 330 1 kutu ürün (04.01.2016 tarihinden sonra verilecektir.
Davacının ----- nolu talebine ilişkin bilirkişi görüşü: Davacı tarafından, 105.199.20 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Protokolün 1. Maddesinde ( 01.05.2015 tarihli ) 4.000 koli ürünün 01.05.2015 tarihinde ve 2.500 koli gazlı ürünün ise 04.01.2016 tarihinden sonra %100 bedelsiz olarak verileceği kararlaştırılmış olup. kistelyevm hesabina göre 105.199.20 TL tutar ile ilgili dosyaya ek klasör halinde bu isteme dayanak olan faturalar sunulmuş olup hesaplamanın sonunda 105.199,20 TL asıl alacak ve 3.037,63 TL tutarında işlemiş faiz alacağının bulunduğu bu kalemden de toplam 108.236,83 TL istenebileceği;
TALEP 3: 25.04.2014 tarihli sözleşmenin özel hükümleri 2. Madde gereğince davalıya KDV dahil uygulanan 224.499,02 TL'nin kıstalyevm yapılması ile neticeden KDV dahil olacak şekilde bakiye kalan 200.628.11 TL tutarındaki kısmından 10.000.00 TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans Faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Sözleşme özel hükümler madde 2: Şirket işletmecinin sözleşme hükümlerine süresi boyunca uyacağı inancıyla ve bir defeya mehsus olmak üzere, fatura karşılığında ona aşağıda belirtilen ürün ve malzemeleri promosyon amacıyla %100 iskontolu olarak verecektir.Ancak işletmeci, sözleşmenin iş bu sözleşmede ön görülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine, bu malzeme ve ürünlerin rayiç değerlerinin kıstalyevm usulü belirlenecek olan kısmını KDV' si ile birlikte şirkele derhal iade edecektir.
Her 3 koli dönüşümsüz cam şişe 250 ml gazlı ürün alımına 2 koli dönüşümsüz cam şişe 250 ml gazlı ürün,
Her 3 koli kutu 330 ml gazlı ürün alımına 2 koli kutu 330 ml gazlı ürün,
Her 3 koli kutu 330 ml gazsız ürün alımıma 2 koli kutu 330 ml gazsız ürün hükmü bulunmaktadır.
Davacının ------ nolu talebine ilişkin bilirkişi görüşüde: Davacı tarafından 224.499,02 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istenmiştir. Sözleşmenin 3.maddesinde belirtilen hususlar ile ilgili davacı tarafından ek klasör halinde bu talebe ilişkin faturalar sunulmuş olup hesaplamada dava tarihinden itibarıyla %100 iskonto bedeli olarak 200.628,11 TL asıl alacak ve 5.793,14 TL tutarında işlemiş faiz olmak üzere toplam 228.421.25 TL alacak istenebileceği,
TALEP 4: 25.04.2014 tarihli sözleşme özel hükümler 3. Maddesi ve 01.05.2015 tarihli protokol gereğince davacıya uygulanmış olan iskonto miktarı olan 890.542,11 TL'nin (sabit iskonto) kıstalyevm yapılması ile neticeden 795.881,03 TL tutarındaki kısmından 10.000,00 TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Sözleşme özel bükümler 3 Maddesi: Şirket işlermecinin yine sözleşme süresi boyunca uyacağı hususunda eş hak, edim ve yükümlülüklerdeki objektif kriterler doğrultusunda ve sözleşmede yer alan tüm hakları saklı kalmak kavdıyla, İşletmecinin satın alacağı aşağıdaki ürünler için karşılarında yazılı koşullara bağlı oranlarda iskonto uygulayacaktır. Ancak işletmeci, sözleşmenin işbu maddesinde öngörülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine, bu mülzeme ve ürünler için geçmişte uygulanmış iskontoların kıstalyevm usulü belirlenecek olan kısmına KDV si ile birlikte şirkete derhal iade edecektir.
Dönüşümlü cam şişe 300 ml ürünlerde %40 , dönüşümsüz cam şişe 250 ml gazsız ürünlerde %30, Pet 1 litre ürünlerde %20, ---- 1 litre ürünlerde %20 ---- 220 ml ürünlerde %30, ----- soda 200 ml ürünlerde % 25 hükmü bulunmaktadır.
Davacının ----- nolu talebine ilişkin bilirkişi görüşü: Davacı taraf 795.881,03 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren acans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen hususlar ile ilgili talep konusunda davacı tarafından ek klasör halinde bu talebe ilişkin faturalar sunulmuş olup, hesaplamasında dava tarihinden itibaren iskonto bedelinin 795.881,03 TL asıl alacak ve 22.981,06 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu,
TALEP 5: 25/04/2014 tarihli sözleşme özel hükümler 3. Maddesi ve 01/05/2015 tarihli protokol gereğince davacıya uygulanmış olan iskonto miktarı olan 28.528.09 TL'nin (sabit iskonto farkı manuel) kıstalveym yapılması ile neticeden 25.494,71 TL tutarındaki kısmından 10.000.00 TL tutarındaki kısmının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.Sözleşme özel hükümler 3. Maddesi: “Şirket, işletmecinin yine sözleşme süresi boyunca uyacağı hususunda eş hak, edim ve yükümlülüklerdeki objektif kriterler doğrultusunda ve sözleşmede yer alan tüm hakların saklı kalmak kaydıyla, işletmecinin satın alacağı aşağıdaki ürünler için karşılarında yazılı koşullara bağımlı oranlarda iskonto uygulayacaktır. Ancak işletmeci, sözleşmenin işbu maddesinde öngörüler yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine, bu mülzeme ve ürünler için geçmişte uygulanmış iskontoların kıstalyevm usulü belirlenecek olan kısmına KDV si ile birlikte şirkete derhal iade edecektir.
Dönüşümlü cam şişe 300 ml ürünlerde %40, dönüşümsüz cam şişe 250 ml gazsız ürünlerde %30, pet 1 litre ürünlerde %20, ---1 litre ürünlerde %20, ---- 200 ml ürünlerde %30---- soda 200 ml ürünlerde %25 hükmü bulunmaktadır.
Davacının ---- nolu talebine ilişkin bilirkişi görüşü: Davacı taraf 25.494,71 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Sözleşmenin 5. Maddesinde belirtilen hususlar ile ilgili talep konusunda davacı tarafindan ek klasör halinde bu talebe ilişkin faturalar sunulmuş olup hesaplanmasında; davacının dava tarihi itibarıyla sabit iskonto bedeli olarak 25.494,71 TL asıl alacak ve 736,16 TL tutarında işlemiş faiz alacağının bulunduğu hesaplanmıştır.
TALEP 6: 01/05/2015 tarihli protokol 3.madde gereğince uygulanmış fatura ciro primi olarak 3.345,32 TL kistalyevm yapılması ile neticeden 2.989,61 TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Davacının------nolu talebine ilişkin bilirkişi görüşü: Davacı taraf 2.989.61 TL'nin avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Sözleşmenin 5. Maddesinde belirtilen hususlar ile ilgili talep konusunda davacı tarafından ek klasör halinde bu talebe ilişkin faturalar sunulmuş olup hesaplanmasında dava tarihi itibarıyla fatura ciro bedeli olarak 2.989,61 TL asıl alacak ve 86,32 TL tutarında işlemiş faiz alacağının bulunduğu belirlenmiştir.
TALEP 7: 25/04/2014 tarihli sözleşmenin genel hükümleri 8. Maddesi gereğince cezai şart olarak kararlaştırtan 1.100.000,00 TL nin kıstalyevm yapılması ile bakiye kalan 1.074.059,31 TL tutarındaki kısmından 10.000,00 TL tutarındaki kısmının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istenmiştir.
Sözleşmenin genel hükümler 8 Maddesi: İşletme. bu sözleşme ve oluşmuşsa eklerinde yer alan yükümlülüklerden her hangi birine uymaması halinde, şirketin önceden kendisine uyarıda bulunması, önel tanıması, hüküm alması veya başkaca bir merasim uygulaması asla gerekmeksizin hem bu sözleşmeyi tek yanlı olarak feshetmekte ( bozmakta ) serbest veya yetkili olacağını ve hem de 1.100.000,00 TL tutarın cezai şart olarak şirkete derhal ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Şatış noktasında başka bir marka gazlı ürünlerin satılması hali işbu madde 8 kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır.
Davacının bu maddede cezai şart talep ettiği, cezai şartın maktu bir ücret olarak belirlendiği ancak davalı şirketin iflas ettiği de nazara alınarak bu miktara hükmetmenin onun mahvına sebep olup olmayacağının da mahkeme tarafından takdir edileceği''
Bilirkişiler tarafından bildirilmiştir.
Yargılama esnasında davalı şirket iflas edip iflas kararı kesinleştiğinden dava iflas masası olan ------.İcra Dairesine bildirilmiş, yapılan yazışmalarda davacının müflis şirketin iflas masasına 3.278.281,28 TL yönünden başvuruda bulunduğu; başvurunun iflas masası tarafından konunun muhakemeyi gerektirdiği için reddedildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 14/06/2021 tarihli bilirkişi raporundaki gerekçe ve anlatımlar yerinde bulunmuş olup bu rapora göre ve oluşan iflas durumuna göre dosya değerlendirildiğinde;
Davalı şirketin bayi davacının ise dağıtıcı olarak yer aldığı, direk satış noktası sözleşmesinin imzalandığını, bununla birlikte protokol ve tadilat protokolünün imzalandığı; davalı şirket tarafından akdin haksız olarak fesh edildiği, her ne kadar davalı yanca kefilin kefaletinin geçersiz olduğu ileriye sürülmüş ise de; kefaletin 5 yıllık süre içinde verildiği, davanın bu sürenin bitiminden çok önce açıldığı; kefalet sözleşmesinde de TBK nın aradığı ve el yazısı ile düzenlenmesi gereken tüm kısımlarının bu davanın el yazısı ile hazırlanmış olduğu; dolayısıyla kefaletin geçerli olacağı belirlenmiş.
Ancak yargılama devam ederken iflas eden davalı şirket yönünden davanın artık kayıt kabul davasına dönüştüğü, bu nedenle daha önceki raporların dava tarihi olan 20/09/2016 tarihi itibarıyla hazırlanmış ise de kayıt kabul davasının teknik özelliğinden dolayı davalı şirketin borcunu iflas tarihi olan 30/11/2018 tarihi itibarıyla hazırlanması gerekeceği nazara alınmak sureti ile aynı bilirkişi heyetinden iflas tarihi itibarıyla rapor alınmış, alınan bu rapor esas alınmak üzere şirket yönünden hüküm oluşturulmuş,
Davalı kefil kefalet limiti gereğince sadece 1.298.000,00 TL den sorumlu olacağı, bu miktar yönünden temerrütünün sonuçlarına da katlanacağı için bu miktara da dava tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanması gerektiği gözetilerek,Öte yandan kayıt kabul davalarında yargılama gideri ve vekalet ücretinin maktu alınması gerektiği, bu nedenle davalı şirket aleyhine hüküm oluşturulurken şirketin sadece maktu harca isabet eden kısımdan diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı; keza vekalet ücreti yönünden de maktu vekalet ücretinden sorumlu olacağı dikkate alınarak; harç ve vekalet ücretleri kefil davalının 1.298.000,00 TL olan borcu üzerinden hesaplanmış; bu iki davalı müteselsil sorumlu olarak dava açıldığından bu miktar üzerinden hesaplanan harç ve vekalet ücretinden maktu harç ve maktu vekalet ücreti ile ilgili ilk kısımdan her iki davalının müteselsil sorumluluğuna kalanının sadece davalı ----- sorumlu olacağına dair aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.Bu nedenle hüküm altına alınan kısım içindeki ilk 1.298.000,00 TL lik kısmına isabet eden yargılama giderinden her iki davalı, kalanında sadece davalı şirket sorumlu tutulmak sureti ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVANIN DAVALI ŞİRKET YÖNÜNDEN KISMEN KABULÜNE, DAVALI ŞAHIS YÖNÜNDEN İSE TAM KABULÜ İLE;
DAVALI ŞİRKET YÖNÜNDEN:
Davacının ----. İcra Müdürlüğündeki ----- İflas sayılı dosyasına yaptığı ve iflas masasınca tamamı reddedilen 3.278.281,28 TL kayıt kabul talebi ile ilgili olarak;
25/04/2019 tarihli sözleşmenin
----nolu özel hükmü gereğince: 1.074.059,31 TL asıl alacak, 311.096,81 TL işlemiş faiz,
- nolu özel hükmü gereğince: 200.628,11 TL asıl alacak, 58.111,09 TL işlemiş faiz,
-nolu özel hükmü gereğince ve 01/05/2015 tarihli protokol gereğince: 795.881,03 TL asıl alacak, 230.523,63 TL işlemiş faiz,
-nolu özel hükmü ve 01/05/2015 tarihli protokol gereğince: 25.494,71 TL asıl alacak, 7.384,44 TL işlemiş faiz,
01/05/2015 tarihli protokolün:
1.Maddesi gereğince: 105.199,20 TL asıl alacak, 30.470,51 TL işlemiş faiz,
3. Maddesi gereğince: 2.989,61 TL asıl alacak, 865,93 TL işlemiş faiz,
Olmak üzere toplam 2.142.704,38 TL ve 25/04/2014 tarihli sözleşmenin genel hükümlerindeki 8.madde uyarınca 1.074.059,31 TL de ceza şart olarak;
Toplam 3.216.763,69 TL alacağın kayıt kabul alacağı olarak kabulü ile bu miktarın iflas masasına kaydına,Fazlaya dair davalı şirket yönünden talebin reddine,
DAVALI ŞAHIS ------ YÖNÜNDEN:
1.298.000 TL'nin kefil olan bu şahıstan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile Birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
ANCAK; DAVALI ŞİRKET VE DAVALI ŞAHISTAN ALINACAK TAHSİLATLARIN
BİRBİRLERİ İLE TEKERRÜR ETTİRİLMEMESİNE,
Alınması gereken 88.666,38 TL harçtan dava açılırken alınan ve peşin olarak yatırılan ve bilahare tamamlanan 55.984,85 TL harcın mahsubu ile eksik 32.681,53 TL lik harcın tamamının davalı ----- alınarak hazineye irat kaydına, (Davalı şirket sadece maktu 269,85 TL lik kısmından sorumlu olup bu kısımda zaten yatırılan harcın içinde kaldığından artık davalı şirketin sorumlu olacağı harç kalmamıştır),Tamamı davacı tarafça karşılanan 56.010,05 TL başvuru harcı ve peşin ilam harcı toplamı ile 3.249,00 TL bilirkişi inceleme ücretleri ile 428,40 TL posta gideri olmak üzere toplam 59.687,45 TL tutarın yargılama giderinin kabul ve ret oranı gereğince 58.520,00 TL sinin yargılama gideri olarak davacıya verilmesine; bu miktarın içindeki harçtan davalı müflis şirketin sadece 269,85 TL lik kısmından sorumlu olduğu nazara alınarak diğer masraflardan ise kayıt kabuldeki hüküm altına alınan miktar ile kefil şahsın aleyhine hüküm altına alınan kısmın toplamlarının oranları üzerinden 3.947,25 TL lik kısmının her iki davalıdan müteselsilen alınarak kalan 54.572,75 TL sinin ise sadece davalı ----- alınarak davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,Karar tarihindeki AAÜT gereğince davacı lehine 172.780,00 TL nispi vekalet ücreti takdirine; bunun içindeki maktu vekalet ücreti olan 17.900,00 TL den her iki davalının birlikte sorumlu olmasına kalan 154.880,00 TL den ise davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
Dair karar, davacı vekilinin ve e-duruşma ile bağlanan davalılar vekilinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.