T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/501 Esas
KARAR NO:2024/163
DAVA: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 01/07/2022
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
Mahkememizde görülen Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı Bankanın, müvekkili Banka'nın muhatabı bulunduğu kopyalanmış sahte çek yaprağının ibraz edilmesi üzerine, kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, sahte çek bedelini ibraz eden hamile ödediğini, davalının hatalı işlemi nedeniyle, Müvekkili Bankanın müşterisinin çekin orijinalının aleyhine icra edilmesi nedeniyle fazladan ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsili amacıyla Müvekkili Banka aleyhine dava ikame ettiğini, Anılan davanın, ----- sayılı dosyası ile görülmüş olup, yargılama sırasında Müvekkili Banka tarafından huzurdaki davanın davalısına ihbar edildiğini, ---- sayılı dosyası ile karara bağlanan bedel istinaf incelemesi sonucunda kesinlemiş olup, ------dosyası ile tahsile konulmuş ve Müvekkili Banka tarafından icra dosyasına ödendiğini, davalı Bankanın kusurlu davranışı ile ödenmek zorunda kalınan bedelin tahsili amacıyla ----- Sayılı dosyası ile takip başlatılmış olup, takip devam ederken Davalının haksız itirazı ile durduğunu belirterek davalarının kabulüne, ------ Sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacak likit ve yapılan itiraz kötiniyetli olduğundan asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; TBK'nın "Rücu İsteminde" başlıklı 73. maddesi; "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." hükmünü amir olup; davanın konusunun; TBK'nın 73. maddesi gereği rücuya dayalı alacak davası istemine ilişkin olup işbu dava 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan dava tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın öncelikle zamanaşımından reddini, ---- tarafından ----tahsile verilen ------- tarihinde takasa ibraz edilerek karşılığı ödendiğini, daha sonra, aynı çekin---- nezdinde takasa ibraz edildiğini ve aynı çekle ilgili iki(2) kez talep girildiği ve çeklerden birinin sahte olduğu tespit edildiğini, ------ tarafından Bankaları nezdinde takasa ibraz edilen ve ödenen çekin sahte olduğu beyan edilerek, çek bedelinin ----hükümleri kapsamında Bankalarına iade edilmesi talep edildiğini, bankalarınca çek bedeli ---- ---- talep edilmiş ancak firma ------tarihinde tahsil olan ve sahteliği hakkında bilgi sahibi olmadıkları çekin bedelini mahkeme kararı olmadan iade etmeyeceklerini bildirdiklerini, daha sonra bankalarınca hiçbir yasal yükümlülüğü bulunmamasına rağmen sahte çekin bedelinin ---- tarihinde ------- iade edildiğini ve ---tarihinde de --------çek bedelinin tahsil edildiğini, İlgili dönemde yürürlükte olan ------ alındığında; ilgili dönemde taraflar arasında akdedilmiş olan ----- maddesi kapsamında da imza sahteliğine ilişkin sorumluluğun muhatap Bankaya ait olduğunun açık olduğunu, aynı dava konusuna ilişkin olarak dava dışı----- tarafından ---- aleyhine açılan, Bankamızın ise ---- tarafından ihbar olunan olarak gösterildiği ---- dosyasında da ------- ilgili davadaki cevap/beyanları dikkate alındığında muhatap ------- çekteki ciroların farklı olduğunun yanı sıra çekteki imzanın da sahte olduğunu belirttiği görüldüğünü, çekteki imzanın uyumsuz olduğuna yönelik muhatap Bankanın beyanları da dikkate alındığında, takas bankasının sorumluluğundan söz etme imkanının bulunmadığının da açık olduğunu belirterek davanın öncelikle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise, davacının itirazın iptali talebinin ve icra-inkâr tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, Karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın İİK 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir.Davalı vekilinin zamanaşımı definin rucuen tazminat davalarında zamanaşımı ödemeden itibaren 2 yıl içinde başlayacağı ancak dava konusu alacak için icra takibi başlatıldığı ve icra takibinin zamanaşımını kestiği ayrıca sürenin dolmadığı anlaşılmakla; esas hükümle birlikte istinafa tabi olmakla birlikte reddine, karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı bankanın muhattabı olduğu, dava dışı ------ tarihinde davalı ----- ibraz edilerek takastan sorgulandığı ve davalı banka tarafından ödendiği ancak kopyalanmış çek aslının bilahare dava dışı ------ibraz edildiği ve takastan sorgulandığı ancak iki adet çek yaprağının bulunduğu ve davalı -------- ibraz edilen çekin sahte olduğu anlaşıldığı; 05.12.2016 tarihinde davalı bankaya ihtarda bulunularak sahte çek bedelinin iadesi istendiği, davalı banka tarafından ödeme yapılmasında gecikilmiş olduğundan çek aslı hamili tarafından dava dışı keşidecisi aleyhine icra takibi başlatıldığı ve çek bedeli keşidecisi tarafından icra masrafları ile birlikte ödendiği ve icra masrafları nedeniyle çek bedelinden fazlaca ödenmiş olan bedel için keşideci tarafından davacı bankaya rücu edildiği ve ------- Karar sayılı kararı ile karara bağlandığı ve istinaf incelemesi sonucu kesinleştiği ve icra takibine konulduğu davacı banka tarafından ödeme yapıldığı ve davalı banka ile imzalanan takas protokolünde yer alan düzenlemeler gereğince üzerine düşen kontrol yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve çek bedelini geç ödeyerek icra takibi başlatılmasına sebebiyet verdiğinden çek bedeli ile icra dosyasına ödenen bedel arasındaki zararın oluşmasına sebep olduğu amacıyla davalıya rücu ettiği anlaşılmaktadır -------Sayılı dosyasının incelenmesinden; ''davacı tarafından----- tarihinde dava dışı ---- ibraz edildiği ve takas yöntemi ile davacının hesabından ödendiği ancak aynı gün yine davacı tarafından ---- tarihinde -----bedelli başka bir çekin de -------- ibraz edildiği, bu çekin çifte kayıt gerekçesi ile davalı banka tarafından ödenmediği ve bu durumun çekin arkasına yazılması suretiyle hamiline iade edildiği, yapılan araştırma sonucunda ----- ibraz edilen ve bedeli ödenen çekin sahte olarak üretildiğinin ortaya çıktığı, gerçek çekin hamili tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibi sonucunda davacının---- tarihinde icra dosyasına toplam ---- ödeme yapmak zorunda kaldığı, dava dışı ------- ödendiği, davacının ------- maddi zararının bulunduğu, davacı keşideci şirketin çek karnesinin kullanımı ve muhafazası konusunda gereken özeni göstermediğine dair bir delil bulunmadığı, davacının müterafik kusurunun olmadığı, sahte ve tahrif edilmiş çeklerin ödenmesinden dolayı muhattap bankanın yani davalının sorumluğunun objeketif sorumluluk olduğu, bu nedenle davalının bu durumu sahteliğin ve tahrifatın iğfal kabiliyeti dolayısıyla fark etmemiş olsa dahi ödemeyi yapmış olmak sebebiyle keşideciye karşı sorumlu olacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, ödeme tarihinden itibaren ticari faize hükmetmek gerektiği kanaatine varılarak '' karar verildiği anlaşılmıştır. Somut olayda davacı bankanın istemi taraflar arasında imzalanan takas protokolünden kaynaklanıp bu protokolde davalımız olan takas bankasına çekin ''sahtekarlık'' yoluyla üretilmesi halinde de bunu inceleme ve ödeme yapmama yükümlülüğü yüklendiği; çekin renkli fotokopi suretiyle çoğaltıldığı, bunun dikkatli inceleme ile davalı banka tarafından bulunup ödenmemesi gerekirken ödenmesi sebebiyle paranın derhal iadesi gerektiği; her ne kadar davalı ödeme yaptığı müşterisine durum bildirilerek iadesi istendiği bu nedenle davacı bankaya yapılan ödemenin geciktiğini ileri sürmüş ise de; esasen ödemeyi derhal yapıp parayı ödediği şirketten geri istemesi alamazsa da dava yoluna gitmesi gerekirken, davacı bankayı bekletmemesi gerektiğinden geç ödemekten kaynaklı oluşan zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılarak; davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı taraf, inkar tazminatı da talep etmiş olup; alacağın likit olduğu, hükme esas alınan miktar yönünden de davalının itirazında haksız olduğu nazara alınarak asıl alacak üzerinden inkar tazminatına da hükmedilmek suretiyle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalının-------- Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip şartlarındaki hali ile aynen devamına,
2-Davalının İİK 67/2.maddesi gereğince 24.954,76 TL asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkumiyetine davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 2.036,91 TL harçtan, peşin alınan 509,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.527,68 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 509,23 TL peşin harcın ve 19,50 TL posta giderleri olmak üzere toplam 609,43 TL' nin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
8-Kullanılmayan gider avansı varsa karar hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2024