T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/193 Esas
KARAR NO:2024/443
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/02/2018
KARAR TARİHİ:09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:Davacı vekili, davacı ile davalılardan ---- tarihinde ------ imzalandığı, bu sözleşme ile davalı ----- ortaklığı bünyesinde ihale ile asıl işveren---- alınan işin alt yükleniciliğinin üstlenildiği, bu alt yükleniciliğin ------ yazısı ile de uygun bulunduğu ve bu kabul yazısı ile işleri yapmaya veya alt taşeronlara bu işleri yaptırmaya başladığı, davacının hiç bir avans veya peşinat almamasına rağmen, ------ tarihinde yapılan keşifte tespit edildiği üzere, ---- %52,8 inin tamamlandığı, ------ %40'ını,----- %40'ını, ----ise %10'unun tamamlandığı, davalılardan ------ tarihinde keşide edilen---- yevmiye nolu ihtarname ile haksız olarak sözleşmenin feshedilmeye çalışıldığı, bu feshe karşı davacı tarafından -------- tarihli cevabi ihtarnamesi ile cevap verildiği, sözleşmenin işin bedeli başlıklı 3. Maddesinde; sözleşme kapsamındaki imalatların ekli fiyat cetvelinde yazılan fiyatlara, bina imalatları için %10, hemzemin geçitler için %50, kablo kanalı ve diğer imalatlar için %25 indirim oranı uygulanarak yapılacağının hüküm altına alındığı, --------- birim fiyatının 1.968.000,00 TL olduğu, davacının %10 tenzilat ile 1.771.200,00 TL ye yapmayı taahhüt ettiği, iş bu imalatın da %52,8'ini tamamladığına göre ------ 935.193,60 TL bedele hak kazandığı, -------- teknik binasının birim fiyatının 40.000,00 TL olduğu, davacının %10 tenzilat ile 36.000 TL ye yapmayı taahhüt ettiği, iş bu imalatın da %40'ini tamamladığına göre ------için 14.400,00 TL bedele hak kazandığı, --------- binasının birim fiyatının 40.000,00 TL olduğu, davacının %10 tenzilat ile 36.000 TL ye yapmayı taahhüt ettiği, iş bu imalatın da %40'ini tamamladığına göre ---- binası için 14.400,00 TL bedele hak kazandığı, ------- binasının birim fiyatının 48.000,00 TL olduğu, davacının %10 tenzilat ile 43.200,00 TL ye yapmayı taahhüt ettiği, iş bu imalatın da %10'ini tamamladığına göre ----- binası için 4.320,00 TL bedele hak kazandığı, böylece toplamda 968.313,60 TL'ye yapılan işlem yönünden hak kazandığı, Davacının altyükleniciliği esnasında ----- çatısında proje değişikliği yapılmasının gerektiği, proje revizyon bedeli olarak dava dışı -----fatura karşılığı 18.500,00 TL + KDV= 21.830,00 TL ödeme yapıldığı, bunun davalılardan tahsilinin talep edildiği,----- binasından doğan kar kaybının 203.526,40 TL olduğu, 26 adet teknik binadan doğan kar kaybının 520.805,00 TL olduğu, Davacının 11.132.015,15 TL yapmayı yükümlendiği tüm işleri 7.491.417,50 TL'ye taşere ettiği, toplamda 3.640.597,65 TL kar elde edecek şekilde anlaşmalar yaptığı, maddi hatalardan kaynaklı düzeltme hakları saklı tutularak 3.405.569,05 TL kar kaybı olacağı bunun şimdilik 10.000,00 TL'sinin talep edildiği belirtilerek,Davalılar tarafından yapılan feshin haksız olduğu, davacı firma tarafından başlanan ve 06.08.2015 tarihli Bilirkişi Raporu ile tamamlama oranları belirtilen ----- tamamlanan kısımları için 968.313,60 TL'nin, yapılan proje revizyon masrafına ilişkin fatura tutarı olan 21.830,00 TL'nin, kar kaybı zararları için şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıların temerrüt tarihi olan 29.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen ödemeye mahkum edilmesine, Karar verilmesini talep ve dava etmiş,Bilahare harç tamamlama işlemi yaparak kâr kaybı zararının 1.113.201,51 TL olarak, proje revizyon masrafına ilişkin fatura tutarı olarak 21.831,00 TL nin ve ----- adet teknik binanın tamamladıkları kısım için 968.313,60 TL nin davalılardan 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı ------ vekili, davalı şirket ile davacı firma arasında ---------- imzalandığı, sözleşmede yüklenici davalı şirket olarak görünmekte ise de iş sahibi idareye karşı yüklenici ------ olduğu, dolayısıyla------- davacı firmaya karşı davalı şirket ile aynı konumda bulunduğu ve yüklenici sıfatına sahip olduğu, müvekkili şirketin iflas erteleme sürecinde olduğunu, müvekkili hakkında ----- ilamı ile tedbir kararı verildiği, yine aynı mahkemenin -------- sayılı dosyası ile de tedbirlerin aynen devamına karar verildiği, davalı şirketin iflas erteleme sürecine girmesinin ardından iş ortaklığından ayrıldığı ve işi diğer davalıya devrettiği, bu nedenle iş ortaklığından çıkılmasından sonra işin ne durumda olduğunu bilmediği ve bilebilecek durumda da bulunmadığı, işin gelişimi ile ilgili ortaya çıkan her türlü hukuki sorundan diğer davalı firmanın sorumlu tutulması gerektiği, ------------dosyası ile tespit edildiği iddia edilen hususların davalı şirket aleyhinde veyahut lehinde bir bağlayıcılığı bulunmadığı, iş ortaklığı ile bir bağı kalmayan davalı şirketin davacı firma ile borcun tasfiyesine ilişkin ‘Borcun Tasfiyesi Sözleşmesi’ imzaladığı, bu sözleşmeye göre, yüklenici olan davalı şirketin alt yüklenici olan davacı firmaya 1.400.000,00-TL bedelli -----------düşen payla ilgili olarak temlik vereceği, 10.02.2014 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde yer alan indirim oranları çerçevesinde her hak edişten kesinti yapılarak alt yükleniciye ödeneceğine ilişkin talebin ---- bildirildiği, muvafakatname yazısına rağmen ---- tarafından davacı firmaya hak ediş bedellerinin ödenmeme sebebinin ne olduğunun bilinmediği, ------ bedeli ödememesinin sorumluluğunun davalı şirkete yüklenemeyeceği belirtilerek, davanın davalı şirket yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.Diğer davalı vekili, davalı şubenin taraf ehliyetinin olmadığını ve yine davalı şubenin dava konusu iş ve işlemlerle hiçbir ilgi ve bağlantısının bulunmadığını açıkça bildiği halde, huzurdaki davayı kötü niyetli olarak davalı şubeye yönelttiği, davalı şubenin tüzel kişiliği bulunmadığı, bu bakımdan davanın davalı yönünden dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddi gerektiği, davalı şubenin dava dilekçesinde belirtilen adi ortaklığı oluşturan taraflardan olmadığı, sözleşmelerde hiçbir şekilde taraf sıfatı ya da dava dilekçesinde bahis konu edilen işle ilgili en ufak bir işlemi bulunmadığı, sunulan belgeler incelediğinde, adi ortaklığın ------ tarafından kurulduğu, ------ tarihli ihaleye teklif mektubunun yine -----tarafından verildiği ve ihale makamı ile ana sözleşmenin ------ oluşturduğu adi ortaklık tarafından imza edildiği, davalı şubenin taraf ehliyetinin bulunmadığı, davacı şirket ile ------- tarihinde sözleşme akdedildiği, bu sözleşme ve davacı ile diğer davalı arasında akdedilmişse diğer tüm sözleşmeler uyarınca davacının tek muhatabının ----- olduğu, ---- tarihli sözleşmenin----- tarafından ------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile haklı nedenle feshedildiği, böyle bir fesih durumunda ------ sözleşmenin 15.maddesi uyarınca davacının her ne nam altında olursa olsun hiçbir talepte bulunamayacağı, Kamu İhale Kanunu’nun 15.maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 21.maddesi uyarınca alt yüklenici çalıştırmak için idarenin onayı gerektiği; davacının alt yüklenicilerinin ihaleye konu iş için çalışmasında idarenin onayı alınmadığı, davacının özellikle kar kaybı talebi başta olmak üzere tüm taleplerinin bu nedenlerle de reddi gerektiği, anılan onay alınmadan alt yüklenici çalıştırılmasının dahi başlı başına sözleşmenin haklı nedenle fesih sebebi olduğu belirtilerek, davanın davalı şube yönünden usulden reddine, bir an için bu taleplerinin kabul edilmediği takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklı Alacak davasıdır.Davalılardan ------- adi ortaklık oluşturarak ---- ihale yoluyla iş aldığı, yüklenici adi ortaklıklardan davacımızın ------alt yüklenicisi olarak aldığı; adi ortaklık adına ---- tarihli davacı ile olan sözleşmeyi ---- imzaladığı ihtilafsızdır.Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının yaptığı işler karşılığında talep ettiği alacak kalemlerinin doğup doğmadığı, doğmuş ise bunların miktarının ne olduğu, ayrıca davacı alacağı doğmuşsa bundan kimin sorumlu olduğu hususlarında toplanmaktadır.Mahkememizce öncelikle taraf teşkili yönünden savunmalar incelenmiş olup; davalılardan adi ortaklığın taraflarından ------ yabancı şirkettir.---- şirketlere karşı---- açılacak davalar, onun ------- şubesine karşı açılabilir. Davada, yabancı şirketin ------ temsil eder, ancak kurulacak karar yabancı şirket aleyhine kurulur ve yabancı şirkete karşı icra edilebilir. Yabancı şirketin ---- temsilcisi hiçbir şekilde karardan etkilenmez, ancak davada yabancı şirketi temsil eder. Bu nedenle dosyamızdaki yabancı şirketin -----temsilcisi ''davanın taraf ehliyetinden reddine'' dair savunmasına itibar edilmemiştir. Davalı -------hakkında her ne kadar iflas davası açılmış ise de; iflas kararı verilmediğinden dolayı mahkememizdeki davaya devam edilmiştir. Her ne kadar bu şirket oluşan durum çerçevesinde adi ortaklıktaki tüm borç ve alacaklarını yabancı şirket olan --------devrettiğini bildirmişse de; adi ortakların iç ilişkilerindeki hak ve borç devirleri 3.şahısları bağlamaz. Bu nedenle davacımızın adi ortaklığı oluşturan her iki şirket aleyhine de dava açması, onlardan alacaklarını talep etmesi mümkün olup, adi ortakların birbirlerine ortaklığın hak ve borçlarını devretmeleri kendi iç ilişkilerindeki davada nazara alınabilir. Ayrıca davacımız dayandığı sözleşmeyi adi ortaklardan sadece ------ yapmış olsa da,------ adi ortaklığı temsilen hareket ettiği; inşaat işinin ihale ile adi ortaklık tarafından alındığı, davacının yaptığı işlerin sözleşmede imzası olmayan yabancı şirket tarafından da bilindiği ve kabullenildiği sebebiyle alacaklarda her iki şirketin müteselsilen sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış olup, ---- tarihli davacımızın taraf olduğu ----- Sözleşmesi, ------- tarafından davacımız için verilen alt yüklenici uygunluk yazısı, taraflar arasındaki ihalenin feshine ilişkin ve buna karşılık verilen beyana ilişkin ----- cevabı ihtar niteliğindeki ihtarları, ---- tarihli adi ortaklık sözleşmesi, -------tarihli sözleşme, ---- tarihli taşeron sözleşmesi ve ------taşeron sözleşmeleri incelenmiş, dosyaya ibraz edilen hak ediş raporları incelenmiş; tarafların ticari kayıtları üzerinden rapor alınmış; olayla ilgili davacı tarafından yaptırılan --------dosyasındaki inşaat seviyesi ile ilgili delil tespiti raporu getirtilmiş; yapılan işlemler ile ilgili - talimat yoluyla rapor ve ek raporlar alınmış, alınan raporlara karşı taraf iddia ve verilen belgelere göre mahkememizce hükme esas alınan 06/12/2023 tarihli ek rapor alınmış, tüm bu deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.Davacının talepleri 3 başlık altına yer almakta olup, bunlardan birisi kâr kaybı-zararı, ikincisi ------- binanın tamamlanan kısımları için yapılan iş karşılığı inşaat bedeli ve davalılarca karşılanması gerekirken davacının karşıladığı proje revizyon masrafına ilişkin fatura bedelidir. Yapılan iş bedelinin hesaplanmasında;Teknik binalar yönünden: Asıl iş sahibine verilen teknikte 02/02. Sırada, teknik binalar için malzeme ve işçilik dahil toplam fiyatın 2.642.400,00 TL olduğu, alt yüklenici ile adi ortaklık arasındaki sözleşmede bina inşaatı yönünden teklife esas birim fiyatından %10 indirim yapılacağının kararlaştırıldığı; tespite konu--------teknik binalar yönünden delil tespitinde %40 gerçekleşme seviyesinin tespit edildiği, binalar yönünden davacının birim fiyatı 40.000,00 TL olarak bildirdiği; tespite konu ------teknik binanın delil tespiti dosyasında gerçekleşen seviyesinin %10 olarak belirlendiği, aynı şekilde bunda da taraflar arasındaki kararlaştırma gereğince %10 fiyata tenzil yapılacağı,-----bina inşaatı yönünden: ------ olan asıl iş sahibine verilen teklifler 8.sırada bu bina için malzeme ve işçilik dahil toplam 1.968.000,00 TL olduğu, alt yüklenici ile olan sözleşmede bina inşaatı yönünden teklife esas birim fiyatı yönünden %10 indirim uygulanmasının kararlaştırıldığı; tespit dosyasında gerçekleşme seviyesinin %52,8 olarak belirlendiği görülmüştür.Adi ortaklığın ticari kayıtlarının incelenmesinde, adi ortaklığın ---- kayıtlarının ibraz edildiği, adi ortaklığın defterinde --------yazdığı; buradan da yabancı şirket olan ortak tarafından da davacımızın taşeronluğunun kabul edilmekte olduğu; adi ortaklığın 31/12/2016 tarihli ticari defter kapanışında davacının 123.446,69 TL borçlu olduğunun görüldüğü, davacının ticari kayıtlarında ise adi ortaklığa karşı herhangi bir borcun görülmediği, ancak davacı tarafça adi ortaklığa yönelik kesilen bir faturanın da görülmediği, ------ kuruluna beyan edilen davacımıza ait prim tahsilatı açıklamasıyla 50.769,22 TL ödeme yapıldığına dair beyanının bulunduğu, ayrıca -------17.025,19 TL ve 26.149,34 TL lik prim tahsilatı beyanlarında bulunulduğu görülmüştür.Mahkememizce toplanan tüm deliller ve önceki raporlara itiraz sonunda alınan 06/12/2023 tarihli raporda;''Davacı- alt yüklenici sıfatı ile------davalılardan yüklenici sıfatı ile ----- arasında----- davalı -------Tarafından fesih edilmesi üzerine davacının yapmış olduğu imalatların bedelini adi ortaklık kapsamında idareden işi üstlenen her iki davalıdan da talep edebileceğine ilişkin nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Dava konusu imalatların bulunduğu ---- ile ilgili olarak; ----imalatının tamirle düzeltilemeyeceği, mutlaka sökülüp yeniden yapılmasının zorunlu olduğu, ayıplı mal kategorisine girdiği, Bina çevresinin dış/iç su yalıtım imalatının tamirledüzeltilemeyeceği, mutlaka sökülüp yeniden yapılmasının zorunlu olduğu, ayıplı mal kategorisine girdiği,Bazı rögarların kırılmış ve içerisinin hafriyatla dolmuş olduğu iddiasına ilişkin olarak söz konusu imalatın tamirle düzeltilebileceğinin tespit edildiği,Ancak davacı tarafından yapılan imalatlarda bulunduğu için, %5 oranındaki ayıplı imalatlar dışında kalan imalat bedelinin 846.633,60 TL olarak hesaplandığı,Davalılar tarafından kök rapora yapılan itiraz ile----- birim fiyatları dikkate alınarak hesaplanan ayıplı imalatların onarımının 109.451,05 TL olarak hesaplandığı,19.01.2021 tarihli Bilirkişi Raporunda adi ortaklık ticari kayıtlarında yapılan incelemede, davalı ---------- davacıdan 123.446,69 TL alacaklı olduğuna ilişkin kaydın mevcut olduğu tespitinden, kök raporda %5 olarak hesaplanan ayıp oranı ile tespit edilen 846.633,60 TLden mahsubu ile davacının kalan alacağının 723.186,91 TL olarak hesaplandığı,Ancak Sayın Mahkeme tarafından kök rapordaki hesap yöntemi ile tespit edilen %5 oranındaki ayıplı imalat bedelinin yerine, davalının itirazlarına istinaden yukarıda ------- birim fiyatları dikkate alınarak hesaplanan 109.451,05 TL'nin karara esas alınması ihtimaline binaen yapılan hesaplamada, kök raporda ayıplı imalat bedeli mahsup edilmemiş hali ile 935.193,60 TL olarak hesaplanan iş bedelinden 109.451,05 TL ayıplı imalat ve 123.446,69 TL davacı borcunun mahsubu ile kalan davacı alacağının 702.295,86 TL olarak hesaplandığı,-------- kararı uyarında davacının kar kaybına ilişkin talebinin hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının sözleşme konusu işleri taahhüt ettiği ve 4 adet taşeron firmaya taşere ettiği, kar elde edecek şekilde anlaşmalar yaptığı iddiası değerlendirildiğinde, kar kaybının, Davacı Firma tarafından yükümlenen işlerin toplamı 11.132.015,15-TL x %10 = 1.113.201,51 TL olarak hesaplandığı,------- tarafından ---- tarihinde Mahkemeye sunulan dilekçedeki beyandan; davacının çalıştığı süre içerisinde çatı işlerine ait revizyon bulunmadığı anlaşılmakla, davacının proje revizyon bedeli talebinin somut dayanağı tespit edilemediğinden, bir hesaplama yapılamadığı''Rapor edilmiştir.Mahkememizce bu raporla birlikte dosyanın değerlendirilmesinde, ------ adet teknik binanın tamamlanan kısımları için davacımızın hak ettiği bedelin 702.295,86 TL olduğu, Davacımız tarafından davalılara fatura edilmemekle birlikte kendisi tarafından karşılandığı belgeli olan ve esasen davalılarımız tarafından karşılanması gereken proje revizyon masrafının 21.830,00 TL olduğu, Davalı adi ortaklık tarafından sözleşmenin yapılan işler devam ederken haksız olarak kesebilmesinden dolayı davacının kesinti metoduna göre hesaplanan kâr kaybı zararının da 1.113.201,51 TL olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulün karar verilmiş, davacının ----- binanın tamamlanması için talebi 968.313,60 TL olduğu nazara alınarak bu kalem yönünden fazlaya dair taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1.113.201,51 TL kar kaybı,
702.295,86 TL ---------- adet teknik binanın tamamlanan kısımları için hak ettiği bedel,
21.830,00 TL proje revizyon masrafı olmak üzere,
Toplam 1.837.327,37 TL'nin 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ----------müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine,
Fazlaya dair taleplerin reddine,
Alınması gereken 125.507,83 TL karar harcından dava açılırken alınan ve bilahare tamamlanan 35.912,20 TL nin mahsubu ile eksik 89.595,63 TL ilam harcının --------müteselsilen tahsiline hazineye irat kaydına,
Tamamı davacı tarafından karşılanan 35.948,10 TL başvuru harcı ve peşin ilam harcının tamamı ile 11.400,00 TL bilirkişi ücretleri ile 13.230,30 TL tebligat, posta ve keşif giderleri olmak üzere toplam 24.630,30 yargılama giderinin kabul ve ret oranı gereğince 21.515,21 TL lik kısmının toplamı 57.463,31 TL yargılama giderinin -------- müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince 218.986,19 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ------ müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine
Reddedilen kısım içinde 41.903,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ----- verilmesine,
Dair karar, Davacı vekilinin ve davalı ----- vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 09/05/2024