T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/544 Esas
KARAR NO: 2024/89
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ------- numaralı dosyada takip dayanağı kambiyo senetlerini tahsil cirosuyla elinde bulunduran davalı bankanın, müvekkilleri aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe giriştiğini, söz konusu icra dosyasına dayanak kambiyo senetlerinden kaynaklı alacağın müvekkili açısından itfa olduğunu, diğer yandan davalı bankanın senedi müşterisinden tahsil cirosu ile müşteri adına tahsil etmek amacıyla iktisap etmesine rağmen kötü niyetle temlik aldığını iddia ettiğini, davalı bankanın kambiyo senedine tahsil cirosu ile hamil olduğunu, ilgili ------ esas numaralı dosyasına dayanak -----bedelli bonoda müvekkili şirket ve şirket yetkilisi olan ----- ciranta olduğunu, söz konusu bononun dava dışı ---- tarafından tahsil cirosu ile davalı ---------- tahsil amacıyla ciro edilmiş olup davalı yanın bonoya tahsil amacıyla hamil olduğunu, tahsil cirosunun açık (aleni) ve gizli (örtülü) olmak üzere iki farkı şekilde yapılabileceğini, açık tahsil cirosu, tahsil için devredilmesi istenen senede "bedeli tahsil içindir." "kabz içindir.", "vekaleten" ya da buna eş değer bir ifadenin yazılarak gerçekleştirilen ciro türü olduğunu, gizli tahsil cirosunun ise; devreden cirantanın bazı durumlar sebebiyle ciroyu tahsil maksadıyla ve fakat dış görünüş itibarıyla temlik cirosu şeklinde yapıldığını, bu halde hamilin, senetten doğan haklarını kendi adına ve fakat başkası hesabına kullanacağını, işbu ciro türünde hamilin iç ilişkide vekil durumunda olduğunu, örtülü tahsil cirosunda da açık tahsil cirosunda olduğu ibi cirantaya karşı sunulacak def'ilerin vekil olan hamil bakımından da sonuç doğuracağının şüphesiz olduğunu, ancak bu durumun tahsil cirosunun örtülü olarak yapıldığının ispatına bağlı olduğunu, dava konusu bono incelendiğinde dava dışı ------- tarafından yapılan ciro işleminde herhangi bir kayıt içermemesi sebebiyle şeklen temlik cirosu türünde olduğunu, ancak davalı yanın takibe dayanak bonoyu dava dışı ----- örtülü şekilde olan tahsil cirosu ile teslim aldığını, davalı bankanın ciranta hakkında takip yapmadığını, ilgili -------- numaralı icra dosyası incelendiğinde davalı yanın dava dışı ciranta ------ takip dışı bıraktığının anlaşıldığını, davalı bankanın senetleri tahsil cirosu ile aldığının ve lehtara vekaleten hareket ettiğinin en açık göstergesinin senette cirosu olmasına rağmen lehtara karşı takip yapmaması olduğunu, bankanın bu şekilde davranmasının aradaki vekalet ilişkisinin en açık delili olduğunu, davalı bankanın söz konusu bonoyu dava dışı cirantadan tahsil amacıyla aldığının bir diğer göstergesinin, bankanın cirantadan tahsil ve protesto işlemleri için masraf alması olduğunu, davalı bankanın dava dışı cirantadan protesto masrafı tahsil ettiğinin saptanması durumunda söz konusu bonoya tahsil amacıyla hamil olunduğu hususunun ispatlanmış olacağını, uygulamada senedin tahsili amacıyla bankaya teslim edilmesi sırasında müşteri ile banka arasında senedin teslimine ilişkin "senet teslim bordrosu" tanzim edildiğini, söz konusu evrakta senedin hangi tarihte, ne amaçla , hangi şubeye teslim edildiği gibi bilgilerin yer aldığını, davalı bankanın temlik cirosu ile aldığı senedin hangi çerçevede temlik alındığını ispatlaması gerektiğini, takibe konu alacağın müvekkili tarafından ödendiğini, tahsil cirosu düzenleyen ciranta ile hamil arasında vekalet sözleşmesi kurulduğunu, vekalet sözleşmesinde ise vekilin ancak müvekkilinin hakları ve alacakları çerçevesinde hareket edebileceğini, ilgili icra dosyasında alacaklı olarak görünen bankanın tarafı olduğu vekalet sözleşmelesinin hükümlerine aykırı hareket ederek müvekkili tarafından tahsil edilen alacağı müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında mükerrer şekilde tahsil etmeye çalıştığını, davalı bankanın açıkça kötü niyetli olduğunu, davalı tarafın, dava dışı ------tahsil cirosu ile aldığı senetleri daha sonra esas teslim amacını inkar ederek icra takibine konu ettiğini, davalı bankanın söz konusu senetleri 3 yıla yakın bir zaman uhdesinde tuttuktan sonra takip yaptığını, bunun sebebinin senetlerin tesliminden sonra dava dışı ciranta ile arasında doğan alacak olduğunu belirterek fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak üzere; dava hakkında verilecek esas karara kadar---------numaralı icra dosyanın davacılar bakımından ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, ------- numaralı icra takibi sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ciranta ------ takibe dahil edilmemesinin dava konusu bononun örtülü tahsil cirosu ile alındığını göstermediğini, davacılar ---------sayılı dosyada dava dışı ciranta ------karşı icra takibi yapılmaması hususunun müvekkili bankanın dava konusu bonoyu tahsil cirosu ile iktisap ettiğini gösterdiğini iddia ettiğini, davacıların işbu iddiasının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, bir kambiyo senedini elinde bulunduran hamil bu senetten doğan hakkını isterse keşideci ve avaliste isterse de prosedürleri yerine getirerek diğer başvuru borçlularına karşı ileri sürebileceğini, hamilin bu hakkın tamamen kendisine ait olması yanında hakkı istediğine karşı ileri sürüp istediğine karşı ileri sürmemek de tamamen kendi inisiyatifinde olduğunu, bu kapsamda müvekkili bankanın -----takip dışında bırakmasının hiçbir şekilde bononun tahsil amacıyla iktisap edildiğini göstermediği gibi hiçbir şekilde taraflarınca kabul edilmediğini, genel kredi sözleşmesi uyarınca müvekkili bankanın dava dışı ----- protesto masraflarını talep etme yetkisinin mevcut olduğunu, bu hususun bononun tahsil cirosuyla iktisap edildiğini ispat edemeyeceğini, genel kredi sözleşmesi uyarınca müvekkili bankanın dava dışı ---- protesto masraflarını talep etme yetkisinin mevcut olduğunu, bu hususun bononun tahsil cirosuyla iktisap edildiğini ispat edemeyeceğini, somut olayda dava konusu bononun temlik edildiği tarihte dava dışı ---- davacının iddia ettiği şekilde protesto masrafı alınmasının söz konusu olmadığını, ancak müvekkili bankanın dava dışı ------ imzalamış olduğu genel kredi sözleşmesi kapsamında bu masrafları müşteriye yansıtma yetkisinin bulunduğunu, davacıların cirolarında "tahsil içindir" kaydı olmadığı gibi müvekkili banka tarafından yapılan ciroda yer alan tahsil içindir kaydı da müvekkili bankanın senedi tahsil cirosuyla iktisap ettiği anlamına gelmeyeceğini, bankalar tarafından cirolarda yer alan bu yöndeki kayıtların uygulamada senedin protesto işlemleri sırasında kaybolması halinde Bankadan talepte bulunulamaması için konulmakta olup kambiyo senedinin temlik cirosuyla verildiğinin aksinin kabulü için ancak müvekkili banka tarafından düzenlenmiş yazılı belgenin olması gerektiğini, bu nedenle davaya konu kambiyo senedinin müvekkili banka tarafından temlik cirosuyla iktisap edildiğinin kabulü gerektiğini, bu hususun aksinin davacı tarafından yazılı delil ile ispatlanması gerektiğini, ancak müvekkili banka tarafından düzenlenmemiş belgelerin yazılı delil veya delil başlangıcı olarak kabul edilemeyeceğini, müvekkili bankanın dava konusu kambiyo senedini dava dışı orhan çağrı bekar ile imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında aldığını, bedeli ödendiğinde müvekkili Bankaya olan borçlarından mahsup edilmek üzere aldığını, davacının dava konusu kambiyo senedinin tahsil amacıyla iktisap edildiği yönündeki iddiasının soyut bir iddiadan öteye gidemediğini, kambiyo senedinin sebepten soyut olması nedeniyle davacıların orhan çağrı bekara yapmış olduğu ödemeyi müvekkili bankaya karşı ileri sürmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK 72 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Celp edilen ------ sayılı takip dosyasının celp olunarak yapılan incelemesinde; davalı banka tarafından davacılar aleyhine --- tanzim tarihli, ----- bedelli senedin tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, davalıların yasal süresi içerisinde borca itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; davacının ----- sayılı dosyasına borçlu olmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Dava menfi tespit davasıdır.
Davacılar aleyhine ----- esas sayılı dosyasında takibe konu edilen --- bedelli senet yönüyle takibe konu edildiği, davacıların takibe konu senedi ödediklerini, uyuşmazlığın davalı bankanın senedi tahsil cirosu ile mi yoksa temlik cirosu ile mi iktisap edip etmediği, hususunda toplanmıştır. Takibe konu edilen senedin incelenmesinde; keşidecinin -------bedelli senet olduğu, lehtarın senedi davalı ---- ciroladığı, davalı ---- ise senedi cirolarak ----- bürosuna ciroladığı, bu ciranta tarafından davalı bankaya ciroladığı, davalı bankanın ise "tahsil içindir" kaşesi ile birlikte ciroladığı görülmektedir. Davacılar tarafından sunulan 20/02/2018 tarihli protokol ile davacıların senedi senedin alacaklısı görülen ----- ödendiği ve senedin davacı ----- teslim edileceği bildirilmiştir. Keza dava dışı ------dosyasına takibe konu senedin haricen tahsil edildiği bildirilmiştir. İş bu aşamada dava dışı --------- senedi davalıya tahsil cirosu ile mi yoksa temlik cirosu ile mi verilip verilmediğine ilişkin yapılan yargılamada; senedin incelenmesinde davalı bankanın açıkça "tahsil içindir" kaşesinin bulunduğu, bu aşamada artık davalının senedi temlik cirosu ile aldığını ileri süremeyeceği, davalının senedi tahsil için aldığı, davacıların senedi ödediği, bu defiyi tahsil cirosu ile senedi devralan davalıya karşı da ileri sürebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KABULÜNE,
2-Davalılar aleyhine ------ esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ---------- bedelli senet yönüyle davacıların davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine,
3-Davacılar yönüyle takibin iptaline,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 6.831,00 TL harçtan peşin alınan 1.958,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.872,08 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ile 1.958,92 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.018,22 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan tebligat ve müzekkere gideri 30,50 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Hüküm tarihindeki tarife uyarınca kabul edilen dava yönünden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
9-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,
Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup anlatıldı. 31/01/2024