T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/271 Esas
KARAR NO: 2025/237
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 24/03/2025
KARAR TARİHİ: 25/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin,----- çalışmakta olup bu bankadan aldığı çek karnesi mevcut olduğunu, ---------nolu çek boş çek yaprağı olarak müvekkilinin ajandası içerisinde bulunmakta iken kaybolduğu ve zayi olduğu müvekkilinin hamili olduğu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ------müzekkere yazılmasına ve----- nolu ve çekin iptaline karar verilmesini, talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. İptal davasında, senedin zayi sırasında veya zayiinin öğrenildiği anda senette yer alan hakkın sahibi bulunmak (6102 Sayılı TTK'nun 651. maddesi) ve iptali istenen senedin yasaca öngörülen senet niteliğinde olması gerekir. Kıymetli evrak hukukunda, çek üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, çeke malik bulunmaktır. Yahut çek üzerinde TTK nun 651/2. Maddesi uyarınca ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Somut olayda ise, iptal talep eden davacı çekler üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişidir. Diğer bir önemli husus ise iptali istenen çeklerin yasada öngörülen şekilde çek niteliğinde olması gerekir. Çekin şekil unsurların TTK 780. Madde de düzenlenmiştir. Düzenleme karşısında boş çek yaprağı senet niteliğinde değildir. Bu haliyle emsal Yargıtay ve İstinaf kararları da dikkate alınarak------------- Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı , çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.------- boş çek yaprakları tedavüle konulmuş sayılamayacağından, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı olarak hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle davacının boş çek yapraklarının zayi olduğun tespitini talep etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla davanın dava şartı olan hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-Davacının ödemeden men yasağı konulması yönündeki tedbir talebinin reddine,
3-Karar ve ilam harcı başlangıçta peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereği karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----------- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacının yokluğunda karar verildi. 25/03/2025