T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/480 Esas
KARAR NO: 2025/655
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 05/07/2024
KARAR TARİHİ: 17/09/2025
Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı taraftan ----- tarihinde davalı tarafın ----adresindeki mağazasından 6.649,05-TL değerinde ------- kablosuz dikey süpürge satın aldığını, söz konusu süpürgenin ---- tarihinde şarj problemi (şarj olmaması) nedeniyle karşı tarafın -------adresindeki teknik servisine teslim edildiğini, Teknik servis süreci sonunda parça temini sağlanamadığı için tarafına servis tarafından bedel iadesi teklif edildiğini, ancak Kendisinin ürünün birebir aynı ürün ile değişimini talep ettiğini ve bu teklifinin kabul edilmediği için --------- Büro Dosya Numarası ile başvuruda bulunduğunu, Arabuluculuk sürecinin son tutanaktan da görüleceği üzere Anlaşamama ile sonuçlandığını, işbu nedenle Sayın Mahkemeye başvuruda bulunma ve taleplerini sunma zorunluluğu doğduğunu, kendisinin ayıplı süpürgenin karşı tarafça iade alınarak yerine aynı nitelikte ayıpsız bir süpürgenin şahsından hiçbir fiyat, bedel vb. farkı talep etmeksizin verilmesine şeklinde seçimlik hakkını kullanmak istediğini ve davalı tarafa bu yöndeki talebini ilettiğini, ancak davalı tarafça, dava konusu süpürgenin ayıplı olduğunun kesin ve açık olmasına ve de cihazın garanti süresi devam etmesine rağmen davalı tarafça bu talebe yönelik hiçbir olumlu dönüş yapılmadığını, dava konusu ve tarafına teknik servis tarafından iade edilen süpürgenin ayıplı olduğunun bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak tespit edilmesini, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları ile tazminat taleplerinin saklı kalması kaydıyla, dava konusu ayıplı süpürgenin şahsından hiçbir fiyat, bedel vb. farkı talep edilmeksizin ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava konusu ürünü ---- tarihinde Müvekkili-------- mağazasından satın almış olup ürünün Müvekkili Şirket tarafından sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini, Davacının dava konusu süpürgeyi neredeyse iki sene boyunca sorunsuz bir şekilde kullandıktan sonra, şarj olmadığını belirtilerek yetkili teknik servise başvurduğunu; ilgili ürünün teknik servis tarafından detaylıca
incelendiğini, söz konusu incelemeler neticesinde ürünün onarımı için gerekli parçanın yetkili servis nezdinde bulunmadığı, temininin de mümkün olmadığının tespit edildiğini ve davacıya da bu kapsamda bilgi verilerek müşteri memnuniyetinin sağlanması adına bedel iadesi talep edildiğini; ancak davacının yetkili servisin bedel iadesi teklifini hür iradesi ile reddettiğini, Müvekkili Şirket ve yetkili servisinin müşteri memnuniyetini sağlamak için bütün gerekli işlemleri gerçekleştirdiğini; dava konusu üründe herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının iddia ettiği durumun ayıp olarak değerlendirilmediğini, Somut olaya bakıldığı zaman davacının bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ihbar dilekçesi, Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacı tarafça satın alınan --------süpürgenin gizli ayıplı olduğu iddiasına dayalı misli ile değişim istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın, davacı tarafça satın alınan dava konusu ----------dikey süpürgenin ayıplı olup olmadığı, ayıp ihtarının süresinde olup olmadığı ve davacının davacının dava konusu ürün yerine ayıpsız misli ile değiştirme talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın makina mühendisi bilirkişi ile hesap bilirkişisine tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez bilirkişi heyet raporunda özetle; Sayın Mahkemece verilen görev çerçevesinde, dosya içeriğinin, dosya incelemesi kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle; Dava konusu----- numaralı ----- kablosuz dikey süpürgenin probleminin şarj olmama ve işlevini yerine getirmeme olduğu; Dava konusu------ kablosuz dikey süpürgenin, teknik inceleme sonucunda “Ayıplı” olduğu; basit bir kontrol ve gözle muayene ile ilgili ayıbı davacının anlamasının mümkün olmaması nedeniyle ayıbın niteliğinin Bilirkişi Heyet Raporu ------ Esas teknik olarak “Gizli Ayıp” olduğu; Hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olacağı; Dava konusu ------- dikey süpürgenin işbu rapor tarihi itibariyle satışının devam ettiği, serbest piyasa satış bedelinin 14.759,00TL olduğu, ancak davalı şirket tarafından satışının yapılmamış olduğu, davalı şirket tarafından satışı yapılan emsal süpürgenin ----- olduğu ve satış bedelinin ---- olduğu, dava konusu süpürgenin dava tarihi ---- itibariyle Serbest piyasa satış bedelinin ---- oranlarına göre ortalama 13.570,00TL olacağı; Dava konusu malın gizli ayıplı olduğu, davacının durumu davalıya bildirmiş olduğu ve yenisiyle değiştirme hakkını seçmiş olduğu, davalının ise bedel iadesinde ısrar ettiği, ancak bedelin faizi ile iadesi halinde dahi davacının benzer bir süpürgeyi satın almasının
mümkün olmayacağı, TBK m. 227 hükmüne göre alıcının seçtiği hakkı satıcının yerinde getirmek zorunda olduğu, nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davacının ayıpsız misliyle değiştirme hakkını kullanmasının mümkün olduğu, kanaatlerini bildirmişlerdir.
Ayıba ilişkin hukuki düzenleme, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 219.maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" denilmektedir.Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz derhal ihbar etmelidir.------------Derhal kavramını, halin icabına uygun fazla vakit geçirmeden bildirim olarak anlamak gerekir. Eğer alıcı iğfal edilmiş, yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre alıcıyı iğfal etmiş olan satıcı, ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfetini düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi uyarınca, ticari satışlarda; “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme soncunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır” hükmüne yer verilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223/2.maddesi ise, "Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." hükmünü içermektedir.---------Karar sayılı " Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Yukarıda açıklandığı şekilde tüketici seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir." şeklindeki ilamı,------- Tüketici, yasayla kendisine tanınan dört seçimlik hakkından birini tercih etmekte özgürdür. Davacı eldeki davada sözleşmeden dönerek ayıplı ürünün fatura satış bedelinin tahsilini istemekte olup, dava konusu aracın satış bedelinin davacının talebi doğrultusunda iadesine karar verilmesi gerekir. " şeklindeki ilamı, --------Karar sayılı "bilirkişi raporuna göre araçtaki ayıbın imalattan kaynaklanan gizli ayıp olduğu, davacının 6502 Sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince seçimlik haklarını kullanabileceği, davacının ayıplı mal niteliğindeki otomobili kabul etmeye ve kullanmaya zorlanamayacağı anlaşılmakla, davacının misli değişim talebinin kabulüne yönelik mahkeme kararında hukuka aykırılık görülmemiştir. " şeklindeki ilamında da belirtildiği üzere buna göre malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde tüketicinin sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi yada ücretsiz onarım isteme hakkına sahip olup, satıcı bu madde hükmüne göre tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici ücretsiz onarıma yönelik seçimlik hakkını kullanmaya zorlanamaz. -------Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf; ---- tarihinde davalı tarafın ---- adresindeki mağazasından ------- süpürge satın aldığını, söz konusu süpürgenin 08.01.2024 tarihinde şarj problemi (şarj olmaması) nedeniyle karşı tarafın ------adresindeki teknik servisine teslim edildiğini, teknik servis süreci sonunda parça temini sağlanamadığı için tarafına servis tarafından bedel iadesi teklif edildiğini, ancak kendisinin ürünün birebir aynı ürün ile değişimini talep ettiğini ve bu teklifinin kabul edilmediği için eldeki davayı açtığını beyan etmiş, davalı taraf ise dava konusu ürünün ayıplı olmadığı savunmasında bulunmuştur. Deliller toplandıktan sonra keşif yapılmış ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporu ile; dava konusu ----- dikey süpürgenin probleminin şarj olmama ve işlevini yerine getirmeme olduğu, dava konusu ----- dikey süpürgenin, teknik inceleme sonucunda “Ayıplı” olduğu, basit bir kontrol ve gözle muayene ile ilgili ayıbı davacının anlamasının mümkün olmaması nedeniyle ayıbın niteliğinin Bilirkişi Heyet Raporu ----teknik olarak “Gizli Ayıp” olduğu, hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olacağı, dava konusu -----dikey süpürgenin işbu rapor tarihi itibariyle satışının devam ettiği, serbest piyasa satış bedelinin 14.759,00TL olduğu, ancak davalı şirket tarafından satışının yapılmamış olduğu, davalı şirket tarafından satışı yapılan emsal süpürgenin ----- olduğu ve satış bedelinin 12.799,00TL olduğu, dava konusu süürgenin dava tarihi ---- itibariyle Serbest piyasa satış bedelinin ---- oranlarına göre ortalama 13.570,00TL olacağı; Dava konusu malın gizli ayıplı olduğu, davacının durumu davalıya bildirmiş olduğu ve yenisiyle değiştirme hakkını seçmiş olduğu, davalının ise bedel iadesinde ısrar ettiği, ancak bedelin faizi ile iadesi halinde dahi davacının benzer bir süpürgeyi satın almasının mümkün olmayacağı, TBK m. 227 hükmüne göre alıcının seçtiği hakkı satıcının yerinde getirmek zorunda olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm ve denetime elverişli olduğu, buna göre davaya konu süpürgenin arızasının gizli ayıp mahiyetinde olup, davalının dava konusu ürünün parçasını getirememesi, davacının bedelin iadesi halinde aynı ürünü alamayacağı nazara alınarak Tüketicinin Korunması Hakkı Kanun kapsamında davacı tüketicinin seçimlik haklarından ayıpsız misli ile değişim talebine öncelik tanınması gerektiğinin anlaşılması ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ İLE, dava konusu -------- dikey süpürgenin davalı tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, infaz aşamasında İİK'nun 24. maddenin gözetilmesine,
2-Harçlar kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama gideri olan 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 445,00 TL posta ve tebligat giderleri olmak üzere toplam 9.445,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 6.650,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde------------Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 17/09/2025