T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/155 Esas
KARAR NO: 2025/593
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti Bu Kabul Edilmezse Terditli Olarak Alacak
DAVA TARİHİ: 04/03/2021
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti Bu Kabul Edilmezse Terditli Olarak Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili, dava dışı arsa sahibi ----ile müteahhit konumunda olan ----- ---- tarihli bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını; sözleşme gereğince arsa sahibine ait ------ 4.756 metre karelik parsel üzerine bir inşaat yapılmasının kararlaştırıldığını; inşaatı yapacak kooperatife sözleşme gereğince kalacak dairelerin kooperatif üyelerine dağıtılacağını; kooperatifin inşaat işini --- tarihli sözleşme ile ------- taşere ettiğini; alt yüklenici konumundaki ------- oluşacak bu inşaatların blok giriş kapıları ve ------ dairesinin çelik kapılarının üretimi ve montajı yönünden kendileri ile 14/11/2011 tarihli sözleşme ile anlaştıklarını; söz konusu bu anlaşma gereğince üstlendikleri edimlerini yerine getirdiklerini, iş bedeli olarak bir miktar nakit para ile alt yüklenici --------nolu dairenin kooperatif üyeliğinin devir alındığını; bu şekilde davacı şirketin kooperatif üyesi olduğunu, kooperatifin genel kurullarına katıldığını, ancak dairenin devri istendiğinde ''üyemiz gözükmüyorsunuz'' denilmek suretiyle dairenin devrine yanaşılmadığını belirterek; 4 nolu daire yönünden kooperatif üyeliğinin tespitine karar verilmesini, bu talepleri kabul görmezse dairenin rayiç bedeli tespit edilerek davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı kooperatif vekili, müvekkili kooperatif ile davacı arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, akdi ilişki bulunmadığını; davacının kooperatif üyeliğinin kabulünün hiçbir zaman söz konusu olmadığını, davacının iş bu davadan evvel ------ aleyhine icra takibi yaptığını fakat bir sonuç alamayınca bu kez kendileri aleyhine iş bu davayı ikame ettiklerini; davacının ------ alt taşeronu olduğuna dair iddiası doğru ise, taleplerini ancak ------ karşı ileriye sürebileceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyesi olduğunun tespiti, ancak bu talep kabul edilmezse ---- nolu dairenin rayiç bedelinin tahsiline ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, mahallinde keşif yapılarak ------ nolu kooperatif dairesi görülmüş, gerekli yazışmalar yapılarak deliller celp olunmuş, tüm dosya değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.Davalı kooperatif ile dava dışı arsa sahibi ----- tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi mevcut olup, bu sözleşmede davalı yapı kooperatifinin arsa sahibine ait arazi üzerinde------ bloktan oluşan bir inşaat yapması, yapılacak inşaat karşılığında sözleşmede kararlaştırılan arsa paylarına bağlanacak dairelerin kooperatife bırakılması düzenlenmiştir.Kooperatif dava dışı ------ tarihli bir inşaat sözleşmesi imzalamış olup; sözleşme gereğince bu inşaatın yapımını---- üstlenmiş, inşaat yapım bedeli olarak da; bir miktar yapım bedeli yani para belirlenmiştir. Yapım bedeli içinde bir kooperatif üyeliğinin verileceği kararlaştırılmış değildir. -------ile davacı arasında ise blok giriş kapıları ve daire giriş kapılarından dolayı taşeronluk sözleşmesi mevcut olup, ------ tarihli sözleşmenin 2.maddesinde bir miktar nakdi ödemenin yanında -------metre kare zemin kat dairedeki ----- ait üyelik hakkının davacıya devredildiği düzenlenmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davacımızın söz konusu bu daire yönünden talep hakkı mevcut değilse; ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre inşaatın yapımını üstlenen davalı kooperatiften yapmış bulunduğu işlerin bedelini isteyebileceği; bunu yapılan işlerle sınırlı olmak üzere ----İnşaata halef olarak isteyebileceği; ancak kooperatifin davacının üstlendiği bu işler yönünden de ----- ödemede bulunduğunu savunur ve ispat ederse o vakit kooperatifin davacının gerçekleştirdiği işlerden dolayı herhangi bir ödeme yapmaktan kurtulacağı, aksi olursa davacının yaptığı iş bedelinin ----- halef sıfatıyla davalıdan isteyebileceği değerlendirilmiş; bu nedenle mahallinde yapılan keşifle tespit edilen iş bedeli olan 350.078,00 TL lik bir talepte bulunulabileceği belirlenmiştir.Ancak, mahkememizce ---- yapılan yazışmada ------ tarafından kendilerinin 18/01/2012 tarihinde kooperatif yönetim kurulunun ---- nolu kararı ile üye kaydı yapıldığı ve ------ nolu dairenin tahsis edildiğinin bildirilip bu kararın bir fotokopisinin gönderilmesi üzerine durumun değiştiği değerlendirilmiş; kooperatiften 18/01/2012 tarihli --- kararın gönderilmesi istenmiş; kooperatif, karar defterinde ------- nolu kararın boş bırakıldığını bilahare devam eden karar numaralarının yer aldığını bildirmesi üzerine kooperatifin yönetim kurulu karar defteri huzura getirilerek incelenmiş, son duruşmada zapta geçirilmiş olup; ilgili karardan önce ---- nolu kararın mevcut olduğu, ondan önceki sayfalarında sıralı olarak kararların yer aldığı, ---- kararların bulunmadığı, bu no da kararların diğer kararlar gibi sayfaya yapışık olmadığı, o sayfaların boş olduğu, devamında ----- nolu kararın sayfaya yapışık olduğu, diğer sayfalarda da sırayla yönetim kurulu kararlarının devam ettiği; daha sonraki tarihlerde aynı şekilde kararın yapışık olmadığı boş sayfaların bulunduğu gözlemlenmiştir.1163 sayılı Kooperatif Kanunu 8,14 ve 19.maddeleri gereğince kooperatif üyeliği devrinin yazılı olması yeterli olup, noterde düzenlenmesi aranmaz. Bu nedenle ----- tarihli davacımız ile dava dışı ---- arasındaki sözleşmede ------- nolu daire yönünden yazılı devir beyanı geçerlidir. Elbette üyelik hakkının devri için sadece devir edenle devir alan arasındaki yazılı sözleşme yeterli olmayıp, kooperatif yönetim kurulunun da kabulü zorunlu ise de; yönetim kurulunun haklı bir neden olmadan, sözleşmede o kooperatife üye olmak için istenen özel bir nitelik bulunmadığından başvuruyu kabul etmesi zorunludur. Davalı kooperatif yapı kooperatifi olup ana sözleşmesinde de üyelik için herhangi bir kısıtlama olmadığından davacının üyelik başvurusunu reddetmesi mümkün değildir. Somut olayda davalı kooperatifin ----- üye olmadığı, bu nedenle davacıya devri mümkün olmadığı, davacıya devir yönünden de kooperatife yapılan usulünce bir başvurunun bulunmadığını iddia etse de;--- ----- nolu kararın fotokopisini ibraz etmesi; elbette ıslak imzalı kararın yönetim kurulu defterinde yer alması gerekip, üyeye ıslak imzalı karar verilmesinin beklenemeyeceği; kooperatifin yönetim kurulu defterinde ---- nolu bir başka karar bulunsa o vakit kooperatif lehine düşünülebileceği; mevcut durumda ---- kooperatif üyeliğini --- nolu daire yönünden kazanmış olduğunun kabulü gerektiği; tarih itibarıyla da kooperatif ile ---- arasında yapılan ----sözleşme anında ------- kooperatif üyeliğini henüz kazanmadığı nazara alınarak bu sözleşmede tahsis edilen daireninde yer almamasının olağan olduğu; davacımızın 14/11/2011 tarihli sözleşme gereğince ------ daireyi iş bedeli olarak aldığı, üyelik devir sözleşmesinin ''alacağın temliği hükümlerine'' tabi olacağı, her ne kadar kooperatif yönetim kurulunun kabulüne dair bir karar yok ise de; davacımızın iş bu davadan evvel noter ihtarıyla devri kooperatife bildirdiği; bir yapı kooperatifi olan davalının ------ nolu yönetim kurulu kararı gereğince artık davacının talebini kabul etmesi gerektiği; kabule ilişkin herhangi bir karar almamasının davalıya bir hak kazandırmayacağı nazara alınarak; davacının kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkin talebinde haklı olduğu; ancak getirtilen tapu kaydına göre------- nolu bağımsız bölümün 3.bir kişi adına tapusunun çıkarıldığı, kooperatif adına tapulu olmadığı; bu durumda artık kooperatif üyeliğinin tespitine karar vermekte hukuki bir menfaatin bulunmadığı; dairenin dava tarihindeki rayiç değerinin bu nedenle verilebileceği, bilirkişi tarafından rayiç değerin dava tarihi itibarıyla 440.000,00 TL olarak belirlendiği; ------ gelen yazı cevabından önce davacının yapılan işin bedeline yönelik harç tamamlama işleminin onu bağlamayacağı; zira dava açılırken talebin dairenin rayiç bedeline yönelik olduğu dikkate alınarak mahkememizce 440.000,00 TL üzerinden alacağa hükmedilmiş; davadan önce gönderilen ihtarın kooperatif üyeliğine ilişkin olduğu, alacak yönünden temerrüt ihtarı niteliğinde bulunmadığı sebebiyle dava tarihinden itibaren yasal faize (taleple bağlı kalınarak) hükmedilmiş,Davada terditli talebin bulunduğu, taleplerden birinin tam kabulü halinde imkansızlık sebebiyle reddedilen talepten dolayı davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti olmayacağı nazara alınmış,Bu gerekçelerle aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının talep ettiği -------nolu dairenin üyeliğinin tespitine ilişkin talebin imkansızlık nedeni ile REDDİNE,
Alacak talebinin KABULÜ ile;
440.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı kooperatiften alınıp davacıya verilmesine,
Alınması gereken 64.412,23 TL karar harcından peşin olarak karşılanan ve bilahare tamamlanan 2.963,30 TL nin mahsubu ile eksik 61.448,93 TL karar harcının davalı kooperatiften alınarak hazineye irat kaydına; bu amaçla harç tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
Tamamı davacı tarafından karşılanan 2.968,60 TL başvuru harcı ve peşin ilam harcı ile 4.900,00 TL bilirkişi ücreti ile 675,10 TL keşif heyetinin yasal yolluğu ve tebligat giderleri toplamı 8.543,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,
Dava açılmadan önce gidilen zorunlu arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalı kooperatiften alınarak hazineye irat kaydına; bu amaçla harç tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
Karar tarihindeki AAÜT gereğince 70.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 17/07/2025