T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/178
KARAR NO : 2025/155
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 06/03/2024
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ---- Plakalı ---- model --- marka araç 10.08.2023 tarihinde ---- İli,---- İlçesi, ----- Mahallesinde kurallara uygun bir şekilde park halindeyken maliki ---- ve sürücüsü ---- olan ----- plakalı araç müvekkilin aracına çarparak tam kusurlu maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, kaza sonrasında olay yerine gelen trafik ekiplerince kaza tespit tutanağının düzenlenmiş olduğunu, tutulan bu tutanakta karşı yan sürücünün 2918 sayılı KTK da yer alan sayılan 84/L “Park İçinde Ayrılmış Yerlerde veya Taşıt Yolu Dışında Kurallara Uygun Olarak Park Etmiş Araçlara Çarpmak” kuralını ihlal ettiği müvekkilinin ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığına kanaat getirildiğini, kaza neticesinde müvekkilinin aracının ana aksamlarının değişişmiş olduğunu, kaporta işçiliğinin de değişmiş olduğunu, kaporta işçiliği ve boya işçiliği yapılmış olduğunu, müvekkili aracında ciddi anlamda maddi hasar meydana geldiğini, Müvekkilinin aracı ----- Model ve kilometresi de kaza tarihinde oldukça düşük olduğunu, Az kullanılmış böyle bir aracın, kaza sonucu ana aksamları değiştiğini, ciddi anlamda kaporta işçiliği ve boya işçiliği yapılmış olduğunun raporla sabit olduğunu, Tramer kayıtlarına da kaza kaydı geçmiş olduğundan, aracın satışı halinde, bu kayıtlar, alıcı tarafından rahatlıkla görülebileceğinden, müvekkili doğal olarak bu kazalı aracını, kaza görmemiş gerçek değerinden daha düşük fiyatla satacağının tartışmasız olduğunu, karşı tarafın aracı ----. tarafından ---- nolu poliçe ile sigortalanmış olduğunu, ---- 31.01.2024 tarihinde değer kaybı talebi için ---- üzerinden başvuruda bulunulduğunu, başvurularının aynı gün sigorta şirketine tebliğ edildiğini ancak yasal süresi içerisinde herhangi bir ödemede bulunulmadığını, öncelikle alacaklarını belirli hale getirebilmek için usul ekonomisi gereğince tensiple beraber dosyanın bilirkişiye tevdiini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik müvekkilinin aracında meydana gelen 50 TL değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber tahsili ile her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen 10.08.2023 tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, --- plakalı araç, müvekkili şirkete 21.07.2023 - 21.07.2024 vadeli, -----numaralı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçe kapsamında araç başına maddi tazminat limiti 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigortacı şirketin, üçüncü kişilerin uğramış olduğu zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, itirazlarının baki kalmak kaydı ile değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılmasının gerektiğini, değer kaybı hesaplamasının 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 90. maddesi uyarınca zmms genel şartlar ek1’de belirtilen tabloya göre usul ve esas çerçevesinde hesaplama yapılmasının gerekmekte olduğunu, Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları a.1 amaç başlıklı maddenin 2. fıkrası gereği “bu genel şartlar ekleriyle bir bütündür. sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibarıyla uygulamaya esas alınır.” yine aynı genel şartların kapsama giren teminat türleri başlıklı maddenin a) maddi zararlar teminatı hükmünde; maddi zararlar teminatı: hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. değer kaybının tespiti bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” bu durumda değer kaybı zararının, 01.04.2020 yürürlük tarihli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının “yürütmesi durdurulanların dışında” ek-1’inde düzenlenen değer kaybı şartları ve hesaplama formülüne göre tespit edilmesi gerektiğinin açık olduğunu, dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının dikkate alınarak tazminat hesaplamasının yapılmasının gerektiğini, öncelikle müvekkili şirketçe yapılan ödemeler dikkate alınarak huzurdaki davanın esastan reddini, davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise açıklamaları doğrultusunda davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tescil ve tramer kayıtları, hasar dosyası, poliçe, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 10.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davacının maliki olduğu --- Plakalı araç ile maliki ---- ve sürücüsü ----- olan ----- plakalı araç arasında 10.08.2023 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur durumları, davacının davalı sigorta şirketinden değer kaybı tazminatı talep edip edemeyeceği, edecekse miktarı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve---- ve Yargıtay --- HDBnın 20/05/2013 tairh ve------. sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli -----sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ----. HD'nin 03.12.2020 tarih -----Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının ----- Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay -----. HD 07.03.2016 tarih ve -----sayılı ilamı)Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın sigorta konusunda uzman bilirkişi ve kusur/hasar bilirkişisine verilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Dosya, kusur ve değer kaybı yönünden tespit ve hesaplama yapması için makine mühendisi bilirkişine tevdi edilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı otomobili ile park
halindeki ----- plakalı otomobile çarptığı için KTK 84/l ve KTY 157/a/12
maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli
ve %100 kusurlu olduğu; ---- plakalı otomobil gece yolun sağında diğer araçlarla birlikte normal
park halindeyken ----- plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştığı
için sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığı;
Tazminata konu araç,---- plakalı, ----marka tipi, ---- model, 18.08.2023 tarihinde, 15.165 km’de
kazaya karışmış, ----- adına tescilli hususi otomobilin kaza tarihinde rayiç
değerinin hasarsız 1.220.000 TL, onarıldıktan sonra 1.170.000 TL ve piyasa
şartlarında değer kaybının 1.220.000 – 1.170.000 = 50.000 TL olduğu; ----numaralı KZMSS poliçesiyle -----plakalı,---- adına tescilli otomobilin 27.07.2023 – 27.07.2024 tarihleri
arasında, kazanın meydana geldiği 18.08.2023 tarihini de kapsayacak şekilde
sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 120.000 TL olduğu;
KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın değer kaybının
sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta
teminatı altında olduğu;
Kazaya karışan araçlar hususi ve sahipleri de gerçek kişi olduğu için KTK 99 ve
KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi 12.02.2024
itibariyle yasal faiz talep edilebileceği;
Dava konusu ----- plakalı otomobilin 50.000 TL değer kaybının
temerrüt tarihi 12.02.2024 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği;
yönündeki tespit, görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Davacı vekili değer arttırım dilekçesi ile; Dava dilekçelerinde müvekkili için 50 TL'lik değer kaybı bedeli talep edildiğini, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile; talep edilen değer kaybı bedelinin piyasa koşullarına göre 50.000,00 TL olduğunun anlaşıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı tuttuklarını, 50 TL 'lik değer kaybı bedeli taleplerini 50.000,00 TL'ye yükselttiklerini, bedel arttırım taleplerinin kabulüne, davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve yargılama giderleriyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının maliki olduğu ---- Plakalı araç ile maliki ---- ve sürücüsü ---- olan ----- plakalı araç arasında 10.08.2023 tarihinde tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazada davacıya ait aracın hasar gördüğü iddiasıyla değer kaybı tazminatı talebi ile eldeki davanın ----- plakalı aracın sigorta şirketine karşı açıldığı anlaşılmıştır. Belirtmek gerekir ki, eldeki dava haksız fiil hukuksal nedenine dayalı olarak açıldığından kazanın meydana gelmesinde davalının sigortalısı olan aracın kusurlu olması halinde kusuru oranında davalı zararı gidermekle yükümlüdür. Bununla birlikte, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlıdır. Kusur ve değer kaybı tespiti için dosya makine mühendisi bilirkişine tevdi edilmiş, hazırlanan raporda; sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı otomobili ile park
halindeki ---- plakalı otomobile çarptığı için KTK 84/l ve KTY 157/a/12
maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli
ve %100 kusurlu olduğu, ---- plakalı otomobil gece yolun sağında diğer araçlarla birlikte normal
park halindeyken ----- plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştığı
için sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığı, tazminata konu araç, -----
----- marka tipi, 2022 model, 18.08.2023 tarihinde, 15.165 km’de
kazaya karışmış, ----- adına tescilli hususi otomobilin kaza tarihinde rayiç
değerinin hasarsız 1.220.000 TL, onarıldıktan sonra 1.170.000 TL ve piyasa
şartlarında değer kaybının 1.220.000–1.170.000 = 50.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Alınan raporun olayın oluş şekline ve dosyadaki delillerle uyumlu bulunduğu, denetime ve hükme elverişli olduğu görülmüştür. Bununla birlikte,-----numaralı KZMSS poliçesiyle ----
plakalı, ----- adına tescilli otomobilin 27.07.2023– 27.07.2024 tarihleri
arasında, kazanın meydana geldiği 18.08.2023 tarihini de kapsayacak şekilde
sigorta teminatı altında ve maddi teminatın limitinin araç başına 120.000 TL olduğu, KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince davacı aracın değer kaybının
sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta
teminatı altında olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verişmiş, davalı şirkete başvurulduğu tarihten sekiz iş günü sonunda davalının temerrüde düştüğü ve aracın hususi araç olması dikkate alınarak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜ İLE, dava konus---- plakalı otomobilin değer kaybı bedeli olarak 50.000,00 TL’nin temerrüt tarihi 12.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harç ile 853,02 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.134,88 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 853,02 TL tamamlama harcı toplamı olan 1.708,22TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılmış 4.500,00 TL bilirkişi ve tebligat, müzekkere ücreti ve 111,00 TL olmak üzere toplam 4.611,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,
5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine,Dair karar, tarafların yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi.