T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1019 Esas
KARAR NO: 2024/1026
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/12/2022
KARAR TARİHİ: 11/12/2024
Mahkememizde görülen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 26.05.2021 tarihli protokol akdedilmiş olup iş bu protokol taraflar arasında yer alan ticari ilişkinin kapsam ve koşullarını, protokol ekinde yer alan ürün detay listesi karşılığı olan toplam sipariş bedeli 129.005,05USD +KDV (152.225,956 USD)'nin Müvekkili Şirket tarafından çek olarak Davalı tarafa teslim edilmesini ve sipariş bedellerinin de bu çek bedellerinden mahsup edilmesini düzenlendiğini, iş bu Protokolün 5. Maddesinde ----- tarafından verilen siparişlerin süresinde teslim edilmemesi, teslim süresinin belirlenememesi, belirlenen sürede mutabık kalınmaması, -----ekonomik sıkıntı içine düşmesi ve sair durumlarda Müvekkili Şirketin sözleşmeyi feshetme hakkı saklı
Tutulduğunu, Yine aynı maddede -----protokolde belirlenen yükümlülüklere uymaması veya çekleri maddeye aykırı olarak ibraz etmesi halinde toplam sipariş bedeli kadar cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Davalı taraf Müvekkili Şirkete teslim süresi vermekten imtina etmiş ve müvekkili Şirket bu sebeple oldukça mağdur olduğunu, İş bu hususun protokolün 5. Maddesine açık aykırılık teşkil ettiği ve müvekkilinin cezai şart talep etme hakkının bulunduğunun aşikar olduğunu, içerikli önceliği ödeme talebi olan teslim tarihinin yalnızca iki ürün için yaklaşık olarak verildiği ancak diğer ürünler ile ilgili teslim tarihinin hiçbir şekilde belirlenmediği bir maille yanıt verildiğini, İzah etmemiz gereken diğer bir husus davalı taraf ------ için ekli mailde görüleceği üzere sipariş verilmeden önce müvekkiline 4 hafta içinde temin edilebileceğini belirtmiş olduğunu, müvekkili tarafından bu beyana itibar edilerek sipariş verilmiş ancak sipariş karşılığı çek teslim edilmesinin akabinde karşı tarafça tek taraflı olarak teslim süresi değiştirildiğini, müvekkili şirketin bu karta ivedi olarak ihtiyaç duyması sebebiyle farklı bir alternatif üretmek, kullanılan komponenti değiştirmek ve yeniden tasarım yapmak suretiyle ürünlerin üretilmesini talep ettiğini, ancak ne var ki bu mailde kusurun üreticiye ait olduğunu iddia eden davalı taraf komponent ve tasarım değiştirildiği halde dahi taahhüt ettiği 4 hafta süreye uymadığını, Akabinde teslim tarihlerinin Müvekkili Şirket tarafından oldukça önem arz etmesi nihayetinde temin edilecek ürünlerle yapılacak işlemlerin Müvekkili Şirketin üreteceği başkaca bir ürünün parçası olmasını, müvekkili Şirketin bu ürünlerin teslimi belirli sürelerde teslim etmek zorunda olduğu sözleşmelerin bulunması sebebiyle; 21.04.2021 Tarihinde Müvekkili Şirket tarafından ''yine teslim süresini öğrenmek maksadıyla''-----numune sipariş vermiştik, stoğunuzda üretecek kadar --------- vardı siz bulmuştunuz, 2 adet bizim tedarik edeceğimiz rezanatör ve trafoyu size göndermiştik. Davalı taraf görüleceği üzere sürekli belirli parçalar eksik olması sebebiyle üretimin gerçekleştirilemediğini iddia etmekteyse de öncelikle bu hususta Müvekkili Şirket tarafından sipariş verilmeden ve ödeme yapılmadan önce hiçbir konuyla ilgili yine 10.05.2021 Tarihinde Müvekkili Şirket tarafından davalı tarafa ''Ekteki listede bulunan siparişlerimizi öncelik sırasına göre yukarıdan aşağıya sıraladıklarını, Sizden sipariş listesindeki ürünlerin
teslimat tarihlerini tarafımıza bildirmenizi rica ediyoruz.'' İçeriğiyle bir mail atmış, ancak ne var ki bu mail de cevapsız bırakıldığını, (EK-8) Tüm bu yazışmalar bazı ürünler için teslim süresinin hiç belirlenemediğini ve bu konuda davalı tarafın açık kusurunun bulunduğunu ortaya koymakta olduğunu, Ek-1 'de sunulan protokol listesinde ürün kod ve adetleri belirtilmiş olup yukarıda da izah edildiği üzere teslim süresi verilmemesi sebebiyle müvekkili şirket tarafından 13.09.2021 tarihinde aşağıdaki listedeki siparişler hala gelmediğini ve teslim tarihi verilmediğini,-------- şeklinde mail gönderilmiş olduğunu, 16.11.2021tarihine kadar halen maile cevap verilmemiş olması sebebiyle Müvekkil Şirket bu kez 16.11.2021 tarihinde ''Arızalı kartlar ile ilgili dönüş sağlamadınız. İstediğiniz zaman destek için gelebilir ve arızalı kartlar üzerinde birlikte çalışabiliriz.'' şeklinde mail göndermiş olduğunu, davalı taraf protokol tarihinden önceki yazışmalarda; Müvekkillerinden çekleri alabilmek maksadıyla teslim tarihleri vermiş olduğunu ancak protokol imzalanmasına müteakip bu teslim sürelerin hiçbirine uymadığını ve müvekkili teslim tarihi belirlenmesini istediğinde bu taleplere cevap vermemiş olduğuunu, Teslim edilen ürünlerin bir kısmı arızalı olarak teslim edilmiş ve bu arızanın giderilmesi için hiçbir işlem yapılmadığını, Son olarak ürünlerin birçoğu halen teslim edilmemiş olduğunu ve bu ürünlerle ilgili bir teslim tarihi Verilmediğini, ------ tarihinde teslim tarihleri ısrarla sorulmuş ancak daval taraf tarihleri belirtmekten ısrarla imtina etmiş olduğunu ve teslim süreleri belirlenmemiş olduğunu, bu ürünlerin geç teslim edilmesinin ve hatta bir kısmının teslim edilmemesi sebebiyle müvekkili, müşterilerinden sürekli şikayet aldığını, birçok şirketle ticareti sonlanma seviyelerine gelmiş olduğunu ve hatta birkaç şirketle ticareti sonlandığını, Bu halde Müvekkili Şirketin büyük itibar kaybına uğradığını, Ekli mail bu hususu ispatlamakta olduğunu -----, Tüm bu hususlar açıkça davalı tarafın protokolde belirlenen yükümlülüklere uymadığını ortaya koyduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 152.225,956 USD Cezai şartın şimdilik 1.000USD'sinin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, tanzim olunan, 26.05.2021 tarihli protokolün 2. Maddesinde' İş bu protokolün konusu, taraflar arasında devam eden cari hesaba dayalı ticari ilişki çerçevesinde, ----- tarafından Ek 1 de ürün detay listesi mevcut sipariş 129.005,05 USD+KDV bedelin, iş bu sözleşmede akdi tarihinden itibaren, aşağıda detay verilmiş çek olarak ----- teslim edilmesi, sipariş bedellerinin de bu bedellerinden mahsup edilmesinin düzenlenmesi denildiğini, 3. Maddesinde "Siparişlerin Bildirilmesi ve Teslim Şekli' başlığı ile A) -----verilecek siparişleri ve her türlü taleplerin gösterilen mail adreslerine yapılacağı belirtilmiştir.5.Maddesinde, 'Özel Şartlar' başlığı ile, 4 maddede belirtilen çekler, ------ iş tesliminde cari hesaba mahsup edilmek üzere verilmiş olduğunu, ----- söz konusu çek bedeli toplam olan 1.190.000 TL tutarındaki alacağa istinaden ----Ek-1 de yer alan ürünleri satın alacak, ----fatura bedellerinin iş bu ödemeden mahsup edeceğini, ----iş bu protokol tarihinden sonra iş bu çek bedellerinden ---- tarafından verilen siparişe konu fatura bedellerini ve 03.05.2021 tarihindeki mutabık kalınan cari borç dışında başka bir alacağının mahsup edemez ya da başka bir kesinti yapamayacağını, --------- tarafından verilen siparişlerin süresinde teslim edilememesi, teslim süresinin belirlenememesi, belirlenen sürede mutabık kalınamaması, ----------ekonomik sıkıntı içine, konkordato ilan etmesi, iflas etmesi durumunda ------ iş bu protokolü tek taraflı olarak feshetme (o tarihteki sipariş bedellerini ödeme kaydıyla) iş bu sözleşme kapsamında verdiği çeklerin iadesini talep etme hakkına sahip olabileceğini, İş bu protokoldeki hükümlere uyulmaması veya çeklerin maddeye
aykırı olarak ibraz edilmesi halinde, ------oplam sipariş bedeli cezai şartı ve ------ uğrayacağı tüm zararları karşılamayı kabul taahhüt eder denildiğini, 26/05/2021 tarihindeki sözleşmedeki kartların siparişleri aslında Şubat-Mart 2021 aylarında verilmeye başlandığını, davalı şirketin ön ödeme talep etmeden bütün malzemelerin hazırlığına girişmiş olduğunu, 25 Mart 2021 de durumu özetleyen mail yazışmaları dava dilekçesi ekinde detaylı olarak yer aldığını, KARTLAR; Siparişlerinden eksik kalan adetlerin verilmemesi sebebi, bunlar için davacının ödeme yapmaması olduğunu, sözleşmedeki çeklerin chip teminde miktar olarak yetersiz olması sebebiyle müşteri bize ekstreden de görüleceği üzere ------------ tarihlerinde 11.662,04 TL de ek ödeme yaptığını, Arızalı kartlar konusunda davalıya, net bilgi verilmeden bunları çalışmıyor dediklerini, iade faturası kesip geri gönderdiklerini, Nesi arızalı diye sorulduğunda eternet portu çalışmıyor, davacı yanca, haberleşme yapmıyor gibi genel cevaplar verildiğini, tasarım müşteriye ait olduğundan biz arızanın nereden kaynaklandığını teknik olarak bilmelerinin mümkün olmadığını, üstelik yapacakları düzeltme müdahalelerinin işe yarayıp yaramayacağını, davalının kontrol etme şansının da bulunmadığını, çünkü davacının davalıya test prosedürü veya düzeneği vermediğini, arızalı kartların kontrolü için davacı yan, bazı teknikerlerini davalıya ait iş yer
lerine göndermiş olduğunu, Günlerce fabrikalarında çalışmalarına rağmen kendileri bile sadece çok az miktarını Düzeltebildiklerini, arızalı ürünlerin iade faturası ile iade ettiklerini, davalı ile davacının 2021 yılından çok öncesine kadar çalıştıklarını, 2020 yılında davacının bütün tasarımlarını yaptığını, konuya hakim olan mühendisinin işi bırakıp gittiğini, bütün bu sorunların ondan sonra başladığını, davalının yaptığı üretimlerde bazı sıkıntılar çıkıyordu, ancak o mühendis davlıya kartın neresini kontrol etmemiz gerektiğini, arızanın hangi malzemeden kaynaklanmış olabileceğini kolayca bildirdiğini, davalı, müdahale ederek sorunlar çözdüğünü, çekler, ---- tarafında ---- iş tesliminde cari hesaba mahsup edilmek üzere verilmiş olduğunu, ---- söz konusu çek bedeli toplam olan 1.190.000-TL tutarındaki alacağa istinaden -----Ek-1 de yer alan ürünleri satın alacağını, ---- fatura bedellerini iş bu ödemeden mahsup edeceğini,---- iş bu protokol tarihinden sonra iş bu çek bedellerinden ---- tarafından verilen siparişe konu fatura bedellerini ve 03.05.2021 tarihindeki mutabık kalınan cari borç dışında başka bir alacağının mahsup edemez yada başka birkesintiyapamayacağını, ------- tarafından, verilen siparişlerin süresinde teslim edilememesi, teslim süresinin belirlenememesi, belirlenen sürede mutabık kalınamaması, -----ekonomik sıkıntı içine , konkordato ilan etmesi, iflas etmesi durumunda ------ iş bu protokolü tek taraflı olarak fesih etme (o tarihteki sipariş bedellerini ödemek kaydıyla) iş bu sözleşme kapsamında verdiği çeklerin iadesini talep etme etme hakkına sahip olduğunu, Davalı yan, sözleşmede belirtilen alımları yaptığını, Davacı yanca ödeme yapılmaması ve chip krizi nedeni ile teslimi yapılamayan kart sayısının minimum düzeyde olduğunu, açıklanan nedenlerle bu davanın reddinin gerekmekte olduğunu, yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tanık beyanları, bilirkişi raporu.
DELLİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca cezai şart istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından davacı ile aralarındaki sözleşmeye dayalı olarak davacı tarafa satışı yapılan kartların bir kısmının ayıplı olarak teslim edilip edilmediği, teslim edilmeyen ürünlerin bulunup bulunmadığı, süresinde teslim yapılıp yapılmadığı, bu kartların satışına dayalı sözleşme nedeniyle davalı tarafın davacıya cezai şart ödemesi gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Mahkememizin 08/11/2023 tarihli duruşmasında davalı tanıklarının beyanları alınmıştır. Davalı tanığı ------- duruşmada: " ben davalı şirkette2009 yılından beri depo sorumlusu olarak çalışıyorum. Davaya konu mal teslim konusunu biliyorum. Yurt dışından gelen malzemeler bana gelir benden sonra malları üretime teslim ederim. Davacı şirketten 21 adet kart sipariş alındı. Bu siparişleri biz 2021 yılı şubat-mart aylarında toplamaya başladık. 5. Ayda taraflar arasında bir sözleşme yapılmış biz bu sözleşmeden önce malları toplamaya başlamıştık, pandemi de cip krizi ve pandemi dolayısıyla ----- kartında problemler vardı, problemlerden kastım tedarikin sağlanamamasıdır, biz bu durumu karşı tarafa mail ve sözlü olarak bildirdik. ----konektörü geldiğinde 6. Ay itibariyle teslimatlara başladık, ----olarak yeniden tasarlandı ve teslim edildi. Biz ------- de ki değişikliği biz karşı tarafa bildirdik, biz cip krizini karşı tarafa bildirdiğimizde karşı taraf bize üretime zorladı. Bize bir kaç kaynak söyledi. Kaynaklarda o ürünün olmadığını müşteriye söyledik, bunun üzerine müşteri kartları kendi -------- tasarladı. Mailler ------- olarak bize geliyordu. Biz bütün sıkıntıları karşı tarafa söylememize rağmen karşı taraf bunları görmezden gelip bizi üretime zorluyorlardı. Bizim teslim tarihimizin olduğunu ben bilmiyorum. Kartları davacı ayarlar, argesini o yapar bize koordinatlarını-dizgesini hazırlarız, müşteri bize istediğimiz ödemeyi yapmayınca bizde gecikme yaşıyoruz, bu gecikmeleri mail olarak bildirdik. Davalı vekili sorusu üzerine soruldu:------ ilişkin de bilgim vardır, müşteri bize yeterli ödeme yapmadığı için biz ödeme miktarına karşılık gelen kısmı karşı tarafa teslim ettik, arızalı kartla ilgi bilgim vardır, karşı taraf bize arızalı kartların sayısını bildirir bizde arızanın kaynağını bulabilmek için karşı taraftan test prosedürü istedik ancak karşı taraf bize bu prosedü vermedi kendi elemanlarını bizim istediğim üzere bizim yanımıza gönderdi arızanın kaynağı tespit edilmeye çalışıldı. Arızanın çözülememesi durumunda karşı taraf bize iade faturasını kesiyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı Tanığı ------duruşmada: " davalı şirkette 6 seneden beri üretim sorumlusuyum, kartın üretimi, teslimi ve sevkiyatından sorumluyum. Telefon, mail ve sözlü olarak karşı tarafla iletişim halindeydik, bize 21 adet kart sipariş geçildi. Bu 21 kartın 2021 yılı şubat ayında tedarikine başladık sadece 2 kartta malzeme sıkıntısı yaşadık, ------şubat ayında tatile girmesi ve pandemi yüzünden sıkıntı yaşadık, müşteri bize sadece -------- verir, bütün elektronik kapsamı biz tedarik edip müşteriye teslim ederiz, sıkıntı bu 2 kartın geç teslim edilmesi ile yaşandı. Bu geç teslimi biz mail yolu ile bildirdik, ------- kartına muadil malzeme bulduk, karta taktık müşteriye verdik , müşteri bu malzemenin olmayacağını söyledi. Sonra başka markalarda konektör önerdiler biz bunları da denedik olmadı, olması gereken malzeme bize haziranın başında geldi, onay verildi ve üretime devam ettik, teslimatı her ay peyder pey yaptık, para zamanında ödenmedi, biz sözleşmeyi mayıs ayında yaptık, mayıs ayında bize çek verildi, üretime devam edildi, sonra ------ kartında ki sorun çözüldü. -------kartında da cip bulunamadığı için bir sıkıntı yaşandı. Karşı tarafa bize bir yerde bulduğu söyledi biz o firmaya ulaştık ancak orda da stok yoktu. Karşı taraf ------kartını oluşturdu biz de yeni cip getirip teslimini yaptık. Biz tüm teslimatını yaptık, karşı tarafa da bilgisini verdik, arızalı kartı ------ kartıdır. Arızayı müşteri söylerse bileriz, o sürece hakim olmadığımız için arızanın neden kaynaklandığını bilemeyiz, arızalı kartlar bize geliyor arızanın kaynağını bilemiyoruz, karşı tarafın testleri vardır, bizim yoktur. Kendi elemanları bize gelip arızayı bulmaya geldiler ancak onlarda çözemediler. Arızalı ürünler gönderilerek iade faturası kesildi. ------ kartı ödeme yapılmadığı için teslim edilmedi." şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizin 21/02/2024 tarihli duruşmasında davacı tanıkları beyanları alınmıştır. Davacı Tanığı -----duruşmada: "Ben davacı şirkette 2020 yılından beri çalışıyorum. Son iki yıldır da üretim takım lideri olarak görev yapıyorum. Taraflar arasında teslime ilişkin bir tarih verilmedi. Üretim bölümünde çalıştığım için kartların bize geç teslim edildiğini biliyorum. Operasyon sorumlusu bana kartların cuma günü gelmesi gerekirken gelmediğini söyledi. Teslim tarihini neye göre belirlediklerini bilmiyorum. Çoğu teslime ilişkin gün de verilmiyordu. Verildiğinde de geç teslim ediliyordu. Kartların bir çoğunun testi bizim şirkette yapılır, sadece testırları olan kartlar davalı şirkette incelenebilir. Dava konusu kartlarda da arıza oldu. Arızalara davalı şirketten geri dönüş aldığımızda arıza kartlara bakacak zamanlarının olmadığını söylüyorlardı. Dava konusu sözleşmenin fesih edilip edilmediğini bilmiyorum, tarafların anlaştıkları ücreti bilmiyorum, davalı şirkette bir iki kere gittim, arızalı kartların destek amacı ile gitmiştim. Destek için verilen arkadaşın yeterli seviyede bilgisi yoktu. Geç teslim konusu konuşulduğunda davalı şirket başka bir şirketten çok yoğun iş aldığını bu yüzden geç teslim edildiğini söyledi. Mail yazışmaları hakkında bir bilgim yoktur. Bize teslim edilmeyen kartların isimlerini bilemem.------ arıza oluşmuştu.------ testerları davalı şirkette vardı. Bu bir paneldir. Onun içinde test yazılımı vardır. Buradan bakılır. Arıza kartların davalıya iade edildiğini biliyorum ancak faturaları ile bir bilgim yoktur. Kartların sipariş zamanını bilmiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı Tanığı------duruşmada: "Ben davacı şirkette muhasebe finans bölümünde ----------- yılından beri çalışıyorum. Protokolden önce davalı taraf ile sipariş hususunu halletmiştik. Sipariş geçilmişti. Bize tedarik etme süreci mailleşmelerle bildirilmişti. Gecikme yaşandığı için protokol yaptık. Protokol fesih edilmedi. Protokolden sonra da gecikmeler yaşandı. Net olarak teslimi geciken ürünleri saymam mümkün değildir. Arızalı ürünler hakkında teknik olarak bilgim yok. Benim sadece yaşanan gecikme nedeni ile şirkettin zarara uğradığı hakkında bilgim vardır. Bugün hala teslim edilmeyen ürünler vardır. Cezai şartı neye göre belirlendiğini bilmiyorum. Çip krizi sipariş verilmeden önce de vardı, sonradan ortaya çıkan bir durum değildir. Temin sürelerinde davalı firma bunu göze alarak vermiştir. Teslim tarihini biz mail üzerinden belirleriz, bunu protokole yazmadık. Teknik konulardaki maillerde ben yoktum. Bazı maillerde siparişin durumunu görebilmek için eklenebiliyorum. Müşterilerden tahsilat yapabilmek için ürünlerin neden teslim edilmediğini bilmem gerekiyor. Şu an teslim edilmeyen kartlar vardır. Onların parasını teslimlerde yapıyoruz." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı ------ duruşmada: "davacı şirkette mayıs ayı 2021 yılında başladım, üretim planlama ve operasyon sorumlusu olarak 3 yıldan beri çalışıyorum. Davalı tarafla akıllı kartların üretimi ve tedariki konusunda anlaşmıştık. Karşı taraf teslim tarihini uymayarak geç teslim yaptı. Yaptığı teslimlerden içinde de ayıplı ürünlerde vardı. % 50- %60 oranında ayıplı kart teslimi vardı. Her teslim sonrasında davalı tarafa arızalı kartların adetini ve arıza sebeplerini bildirir mailleri kendim atıyordum. Karşı tarafında haberi vardır, kartların arızalı olduğunu davalı taraf test edebilirdi. Yani bize teslimden önce bu durumu fark edebilirlerdi, davalı taraf arızalı ürünler nedeni ile bizden destek aldığı da oluyordu. -------- yaşandı. Ancak bizim davalı ile çalıştığımız bir kart yönünden bu hususu gündeme gelebilir, diğer kartların etkilenmesi mümkün değildir. Teslimde gecikme davalının söylemesine göre kompolentlerin geç temin edilmesiyle alakalıymış. Yine yoğunluktan dolayı bizim kartlara bakılmadığı ve ayıpların giderilmediği cevabını da almıştık. Teslim almadığımız ürünler hala mevcuttur. ------ etkilenen ----- karttır. Bununla ilgili bizim kendi firmamız kendi yeni tasarım yaparak tasarım değişikliğine gitmiştir. Testerların teslim tutanakları vardır. Faturalandırma kısmı ile bir bilgim yoktur, ----- kartlarında konektör değişikliği oldu ancak sebebini bilmiyorum, yeni konektörler çalıştı, yeni konektörlerle üretim yapıldı, test ettik bunlar panosonic markaydı, ödeme kısmı ile ilgili bir bilgim yoktur, Benim bilgim görgüm bu kadardır" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın tarafların defter ve kayıtlarını incelemek üzere mali müşavir bilirkişinve hesap uzmanı bilirkişi ile elektronik mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez heyet bilirkişi raporunda özetle; Sayın Mahkemece 17.05.2023 tarihli 1.celsede uyuşmazlık noktalarının “davalı şirket tarafından davacı ile aralarındaki sözleşmeye dayalı olarak davacı tarafa satışı yapılan kartların bir kısmının ayıplı olarak teslim edilip edilmediği, teslim edilmeyen ürünlerin bulunup bulunmadığı, süresinde teslim yapılıp yapılmadığı, bu kartların satışına dayalı sözleşme nedeniyle davalı tarafın davacıya cezai şart ödemesi gerekip gerekmediği…”hususlarına ilişkin olduğunun belirlendiği; bilirkişi görevlendirmesi kapsamında tüm dosya incelendiğinde takdir Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev ve yetki ile, tacir olan her iki tarafın raporun 4.a. bölümünde detaylı olarak incelenen 2020-2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış onayları ile GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde alındığı, T.T.K. ve V.U.K. hükümlerine göre ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu; tarafların ticari defter kayıtları karşılaştırmalı olarak raporun 4.b.3. bölümünde incelendiğinde davacı şirketin kendi defter kayıtlarında dava tarihi itibariyle davalı şirkete herhangi bir borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı aynı şekilde davalı şirketin de kendi ticari defterlerinde davacı açık hesabından borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı tarafların defter kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Teknik İnceleme Yönünden; Dosya kapsamında ---------- tarihli Protokol bulunduğu, protokol konusu; “İşbu protokolün konusu taraflar arasında cari hesaba dayalı ticari ilişki çerçevesinde --------- tarafından Ek-1’de ürün detay listesi mevcut sipariş 129.005,05 USD+KDV bedelin işbu sözleşme akdi tarihinden itibaren detayı verilmiş çek olarak -----teslim edilmesi sipariş bedellerinin de bu çek bedellerinden mahsup edilmesinin düzenlenmesidir.” olarak belirtildiği, protokol incelendiğinde siparişlerin teslim tarihine ilişkin bilgi görülmediği, davalı vekili tarafından sunulan 20.01.2023 tarihli dilekçede; “Siparişlerinden eksik kalan adetlerin verilmemesi sebebi, bunlar için davacının ödeme yapmamasıdır” olarak belirtildiği, Uyuşmazlık Yönünden; Yukarıda “6. Uyuşmazlığın İrdelenmesi” başlığı altında (A) sayılı bentte tanıtılan uyuşmazlık konularının, bağlandığı teorik sorun (B) sayılı bentte gösterilerek, somut olay özelinde (C) sayılı bentte yapılan irdelemesine nazaran, yanlar arasındaki sözleşmenin 5.maddesi ile ödenmesi kararlaştırılan ceza, bir akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hali için öngörülen T.B.K.’nın 179/I. Maddesinde düzenlenen “seçimlik ceza”ilişkin olmakla, davacının ya akdin ifası ya da cezanın tediyesi istenebileceği; davacının kabul ettiği ürünler dikkate alındığında, davalının kararlaştırmanın çoğunun karşıladığının taraf ticari defterlerine yansıyan kayıtlardan anlaşılmasına, davacının ifayı beklemek suretiyle akdin ifası yönündeki seçimlik hakkını kullanmasına göre, artık bundan dönerek cezanın ifasını isteyemeyeceği sonucunun nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu; TTK.m.22 hükmü uyarınca tacirin ceza-i şartın fahişliğine ileri sürmeyeceği kuralının istisnası olan, kararlaştırılan cezai şartın miktarının, borçlunun ekonomik bağımsızlığını kabul
edilemez şekilde sınırlayıp, onun ekonomik varlığının büyük bir tehlike altına sokulmasına veya yıkılmasına sebep olup-olmayacağının araştırılmasına varılan sonuç gereği gerek kalmadığı; İşaret edilen hususlarla, tüm delillerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamı Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere heyetimizin kanaatlerini bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Eldeki davada uyuşmazlık konusunun, taraflar arasında düzenlenen 26 Mayıs 2021 tarihli protokolün 1 no.lu ekinde gösterilen ürünlerin teslim edilip, edilmediği, teslim edilmişse, teslimde gecikme yaşanıp yaşanmadığı; teslim edilen ürünlerin adedinde eksiklik olup olmadığı, teslim edilenlerde ayıplı ürün olup olmadığı, buna göre kararlaştırılan cezai şartlarını istenip istenemeyeceği ve cezai şartın niteliği hususunda toplandığı tespit edilmiştir. Davalının ceza-i şart ödemesine bağlanan olayın 26 Mayıs 2021 tarihli protokol ve ekindeki listeye konu ürünlerin teslimiyle sınırlı olmasına göre, 26.05.2021 tarihi öncesindeki ilişkinin ve maillerin üzerinde durulmadığı, zira bu tarihten sonraki aykırılıkların ceza-i şarta bağlandığı, sözleşmede "iş bu protokol tarihinden sonra iş bu çek bedellerinden -----tarafından verilen siparişe konu fatura bedellerini ve 03.05.2021 tarihindeki mutabık kalınan cari borç dışında başka bir alacağının mahsup edemez ya da başka bir kesinti yapamaz. ------- tarafından, verilen siparişlerin süresinde teslim edilememesi, teslim süresinin belirlenememesi, belirlenen sürede mutabık kalınamaması, ---- ekonomik sıkıntı içine, konkordato ilan etmesi, iflas etmesi durumunda ------ iş bu protokolü tek taraflı olarak feshetme (o tarihteki sipariş bedellerini ödemek kaydıyla) iş bu sözleşme kapsamında verdiği çeklerin iadesini talep etme hakkına sahiptir. İş bu protokoldeki hükümlere uyulmaması veya çeklerin maddeye aykırı olarak ibraz edilmesi halinde, ----toplam sipariş bedeli cezai şartı ve------ uğrayacağı tüm zararları karşılamayı kabul taahhüt eder" kararlaştırmasının yer aldığı, somut olayda protokolde zaman yönünden kesin bir tarih bulunmadığından ifaya ekli cezai şart tanımına uygun olmadığı gibi sözleşmede---- tarafından, verilen siparişlerin süresinde teslim edilememesi, teslim süresinin belirlenememesi, belirlenen sürede mutabık kalınamaması,-------- iş bu protokolü tek taraflı olarak feshetme (o tarihteki sipariş bedellerini ödemek kaydıyla) iş bu sözleşme kapsamında verdiği çeklerin iadesini talep etme hakkı... Sipariş bedeli cezai
şartı ve ------- uğrayacağı tüm zararları karşılamayı kabul taahhüt eder" düzenlemesinden sözleşmeyi feshetme, çeklerin iadesi, ceza-i şartı ve ayrıca uğrayacağı diğer zararların isteneceği düzenlemesinden hareketle seçimlik ceza (TBK.m.179/1) olduğu sonucunu ortaya çıkmıştır. Belirtmek gerekir ki, TBK m. 179/1’e göre ceza koşulunun yerine getirilmesinin istenebilmesinin koşulu ifayı talep etmemektir. İfadan vazgeçerek cezanın yerine getirilmesini isteyen alacaklının ise artık bundan dönmesi mümkün değildir. Cezayı seçen alacaklı asıl edimi bir daha talep edemez. Buna karşılık alacaklı önce ifayı talep ederse, bundan sonra cezanın ödenmesini talep edemez. Bir başka anlatımla, alacaklının hakkı yenilik doğuran bir haktır. Yöneltilmesi gerekli bir işlemdir. Hükmünü borçluya vardıktan sonra doğurur. Eğer alacaklı ceza koşulunun ödemesini seçmişse borçlu, asıl borcunun ödemesinden kurtulur. Alacaklı ya ifayı veya ceza koşulunu seçebilir. Asıl borcun ifasını talep etmişse ceza koşulunun düşmesi gerekir. Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesi ile ödenmesi kararlaştırılan ceza, bir akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hali için öngörülen T.B.K.’nın 179/I. Maddesinde düzenlenen “seçimlik ceza” ilişkin olmakla, davacının ya akdin ifası ya da cezanın tediyesi istenebileceği, davacının kabul ettiği ürünler dikkate alındığında, davalının kararlaştırmanın çoğunu karşıladığının taraf ticari defterlerine yansıyan kayıtlardan anlaşıldığı, davacının ifayı beklemek suretiyle akdin ifası yönündeki seçimlik hakkını kullanmasına göre, artık bundan dönerek cezanın ifasını isteyemeyeceği kanaati ile davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın Reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 318,67 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 108,93 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan iki adet tebligat gideri 18,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 18.660,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.560,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde------ Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 11/12/2024