T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/561 Esas
KARAR NO:2024/873
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2017
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kimyasal madde ticaretiyle iştigal eden davacı ----- adı altında faaliyet gösteren ---- nolu fatura tahtında --- satıcı konumunda bulunduğu, ---ı altında faaliyet gösteren davalıdan ----- nolu fatura tahtında 4 adet, olmak üzere her biri yaklaşık ---- kapasiteli toplam 10 adet polietilen tankı iki ayrı parti halinde satın aldığını, Ayrıca bu tankların kullanılabilmesi için, ----- nolu fatura tahtında -----nolu fatura tahtında “3 adet tankın boşaltılıp metal kafes giydirilip tesisatının çekimi” hizmeti satın alındığını,------- tarihlerinde gönderilen iki ayrı Teklif ve davacı tarafından bu teklifin kabulü ile ortaya çıkan alım satım akitleri tahtında satın alınan ---- tarafından faturalananlardan bir tanesi---- ve içerisinde bulunan 20 tonu aşkın kimyasal maddenin zayi olduğunu, Patlayan tankla irtibatlandırılan bir diğer tankta bulunan aynı miktardaki kimyasal madde de keza tankın irtibat noktaları hasarlandığı için akıp gittiğini, Olayın ardından; tankın teknik gerekliliklere ve taahhüt edilen vasıflara uygun olmadığı--------D.İş dosyası kapsamında uzman bilirkişi tarafından da tespit edildiğini, aynı tespit çerçevesinde diğer tankların da hatalı imal edildiği ve risk taşıdığının ortaya çıktığını, Mahkemece yapılan tespit vasıtasıyla tankların ayıplı olduğunu ve sorumluluğun da Davalılarda olduğunu öğrenen davacının, patlayan ve patlama potansiyeli açıkça tespit olunan tankların geri alınarak, oluşan zararla birlikte tank bedelllerinin iadesini talep etmek üzere ------Yevmiye nolu ihtarnameyi Davalılara keşide ettiğini, ancak Davalılar bu ihtarnameye karşı gönderdikleri cevabi ihtarnamelerle davacının taleplerini reddettiklerini, Bu tablo karşısında; davacı tarafından ödenen tank bedellerinin, bu tankların kurulumu, taşınması, ithalatı v.b yan giderlerle birlikte tahsili ile uğranılan zararın tazmini için her iki davalıya karşı dava açmak zorunluluğu doğduğunu, Toplam 10 adet tankın bedeli olan ---- müteselsilen olmak üzere) --- tahsilini, Toplam 4 adet tank bedeli olan 28.910 TL'nin ( ...'dan ile müteselsilen olmak üzere)----- vasfında olmak üzere her iki Davalıdan da müteselsilen tahsilini, 10 adet tank için sarfedilen ithalat masrafları tahtında ---- tahsilini, İthalat masraflarından 10.720,11 TL'lik kısmın ---- tahsilini,Karar altına alınacak talebe konu tutarlara, ihtarname tarihi olan 30.11.2016 tarihinden itibaren TL ve ABD Doları için ayrı ayrı avans faizi işletilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı---- açısından dava husumet yokluğu yönünden usulden reddedilmesi gerektiğini, açılan tazminat davasından davalılara herhangi bir sorumluluk yüketilemeyeceğini, davacının tankların kullanım ve gözetim yükümlülüklerine uymadığını, bu sebeple olayın meydana gelmesine kendisinin sebebiyet verdiğini, davacının patladığı iddia edilen tankın patlamasına kendi kusuru ile sebep olduğunu, aynı zamanda tankla ilgili hiçbir ilgisi olmayan ve tankın patlamasında en büyük etken olan içindeki kimyasal maddeyi de doğru şekilde depolamadığını, davacının açmış olduğu davada patlayan tankın içindeki kimyasal maddeyi ve buna bağlı olarak boşaldığı iddia edilen tank içindeki kimyasal maddeyi de davalılardan tazmin etmeye çalıştığını, davacının bu taleplerinin kabul etmediğini, açılan bu davada delil olarak ve davanın dayanağı olarak kullanılan bilirkişi raporunu taraflı ve objektiflikten uzak olduğunu ve kabul etmediklerini, kimyasal depolama yapan bir firmanın göstereceği en ufak özeni göstermediğini, depoladığı kimyasalın depolanması şartalrına uymayarak sebebiye tverdiği patlama olayı sonasındaki zararın tazmini amacıyla tamamen kötü niyetli olarak açtığı davada itirazlarının kabulünü, davanın reddi ile dava masraflarının davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, davalılardan satın alınan tankların teknik gerekliliklere ve taahhüt edilen vasıflara uygun olmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.Mahkemece davalılar tarafından davacıya satılan tanklar ihtilafsız olup ihtilafın davacı uktesinde bulunan tankların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bedellerinin iadesi gerekip gerekmediği bu tanklar sebebi ile zayi olan kimyasal madde var ise bedeli ile ithalat masraflarının davalılardan talep edilip edilmeyeceği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Mahkememizin ---- Karar sayılı ilamı ----- ilamı ile "İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. ----- emsal içtihadında da belirlendiği üzere; yargılamaya hakim ilkelerden olan hukuki dinlenilme hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma Hakkı’nın da en önemli unsurudur. Davacı vekilince 03.04.2019 tarihli oturum için mazeret dilekçesi verildiği, aynı tarihli 1 nolu ara karar ile mazeretinin kabul edildiği, yine aynı tarihli oturum 2 nolu ara karar ile HMK'nın 186. maddesi uyarınca sözlü duruşma gün ve saati bildirir ihtarlı tebligat çıkarılmasına karar verildiği, davacı vekilince belge ekli ---------- olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden sözlü yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, yargılamaya hâkim ilkelerden olan hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilerek karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu husus, kamu düzenine ilişkin olup Dairemizce resen dikkate alınması gereken hususlardandır. İlk derece mahkemesince, davanın sonuçlandırılıp karara bağlanması için gerekli koşullar sağlanmadan hüküm verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin esasa ilişkin istinaf başvuru nedenleri incelenmeksizin, ilk derce mahkemesinin istinafa konu kararının HMK'nın 355, 353/1.a.4 maddeleri uyarınca kaldırılmasına" denilerek dosyanın mahkememize geldiği anlaşılmıştır. Dava dosyasının makine mühendisi ile kimya mühendisine tevdi ile; dosyamızda alınan rapor,---- sayılı dosyasındaki delil tespiti raporundaki arasındaki çelişkiler ve tarafların itirazları değerlendirilerek rapor düzenlemesinin istenilmesine, karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen mak. Müh ve kimya müh. Nin ayrık rapor verdiği, her birinin gerekçeleri ile birlikte kanaatlerini bildirdikleri anlaşılmıştır. Bilirkişi Makine mühendisi 07/11/2023 tarihli raporunda; davalı ----- tarafından satılan polietilen depolama tanklarından bir tanesinin bu andan sonra tespit edilmesi mümkün olmayan üretimden kaynaklı gizli nedeniyle yırtıldığı ve ----- oluşan zarardan sorumlu olduğu; davalı ---- tazminatın talep edilebileceği; alınan ve satılan kimyasal miktarlarının karşılaştırılarak olay öncesinde tanklarda bulunan ve dökülerek ziyan olan kimyasal madde miktarının ve tutarının belirlenmesi için mali müşavir bilirkişi görevlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu; sadece 1 adet depolama tankının ithalat masraflarının belirlenmesi için mali müşavir bilirkişi görevlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu; Davalı ---- itibariyle avans ve USD faizi talep edilebileceği; Davalı ---- yırtılan tank ile ilişkisi olmadığı için kusurunun ve tazminat sorumluluğunun bulunmadığı rapor edilmiştir. Bilirkişi Kimya Mühendisi ---- tarihli raporunda;----D.İş Sayılı Dosyasında Bulunan 28.11.2016 Tarihli Bilirkişi Raporuna katılmadıklarını, Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından 25.10.2023 tarihinde sunulan Bilirkişi Raporuna katılmadıklarını, Sunulan 25.12.2018 Tarihli heyet raporu’nun teknik inceleme, değerlendirme ve kanaat kısmına aynen katıldıklarını, davacının tank patlamasında tam ihmal ve tam kusurlu olduğu, davacının dava konusu zararlarının tümünün tazmininden davalıların sorumluluklarının bulunmadığı ihmal ve kusurunun da bulunmadığı, tankın patlamasına sebep olan şeyin Davacı şirket ---- tam kusurundan kaynaklandığı, tüm zarar ve ziyanın Davacı -------tam kusurundan kaynaklandığı rapor edilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen mak. Müh ve kimya müh. Nin ayrık rapor verdiği, her birinin gerekçeleri ile birlikte kanaatlerini bildirdiği rapora karşı taraf vekillerinin itiraz dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin görevlendirilen bilirkişilerden ortak mütalaa alınması talebinde görüşleri nazara alındığında mümkün olmadığı, bilirkişi raporunun taktiri delil olduğu taktiri mahkemece yapılacağı teknik donelerin toplanmış olduğu görülmekle; ancak maddi vakıa olarak dosyada eksik olan yani ziyan olan kimyasal maddelerin birim ton başı ne kadar miktarda alınacağına yarayacak şekilde satın alma faturalarını ve depolama tankını ithalat masrafını gösteren yada bunun hesaplanmasına yarayacak gümrük ödeme belgelerinin sunulması için davacı vekiline 2 haftalık süre verilmiştir. Sunulan kimyasal maddelerin değeri yönünden faturanın teyiti için kimyacı bilirkişiden EK RAPOR ALDIRILMASINA, 12/07/2016 tarihinde 42 ton olan ve cinsi mahkememize 30/04/2024 tarihinde sunulan belgedeki faturada yer alan kimyasal maddenin değerinin o faturadaki değere kadri maruf olup olmadığı, değil ise ne olması gerektiği hususunda rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi Kimya Mühendisi 09/07/2024 tarihli raporunda; davacının tank patlamasında tam ihmal ve tam kusurlu olduğu, davacının dava konusu zararlarının tümünün tazmininden davalıların sorumluluklarının bulunmadığı ihmal ve kusurunun da bulunmadığı, tankın patlamasına sebep olan şeyin Davacı şirket --- tam kusurundan kaynaklandığı, tüm zarar ve ziyanın Davacı ---- tam kusurundan kaynaklandığı kanaatlerine katıldığı kanaati esas olmak üzere ; davacı Vekilinin ---Tarihinde Sunduğu, ---numaralı olarak dava dışı ----- davacı yan adına düzenlediği e- fatura kapsamlı, mal hizmet Kodu---- uygun olduğu kanaati oluştuğu rapor edilmiştir. Bilirkişi Makine Mühendisi ---- tarihli ek raporunda; Lineer polietilen (sağlam plastik) tank bedeli = 7.227,50 TL / Ad., Tank ekonomik ömrünün kullanılan kısmı = 7 ay / 120 ay = %5,8, Tank ekonomik ömrünün kullanılan kısmı = %5,8 x 7.227,50 = 419,20 TL, Tank ekonomik ömrünün kullanılamayan kısmı = 113 ay / 120 ay = %94,2, Tank ekonomik ömrünün kullanılamayan kısmı = %94,2 x 7.227,50 = 6.808,30 TL olduğu rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalı ---- tarihinde 6 adet ve diğer davalı -----tarihinde 4 adet olmak üzere toplam 10 adet tankı iki ayrı parti halinde satın aldığı, ------ tarafından faturalanan 4 adet tanktan 1 tanesinin 19.09.2016 tarihinde kendiliğinden patlamış ve içerisinde bulunan kimyasal maddenin zayi olduğunu, bu nedenle uğranılan zararın tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece deliller toplanarak, tarafların itirazları değerlendirilecek ve çelişki giderilecek şekilde bilirkişi raporu aldırılmıştır. Mahkemece görevlendirilen Makine Mühendisi bilirkişisi ve Kimya Mühendisi bilirkişisi ayrık rapor verdiği görülmüştür. Ancak bilirkişi raporu takdiri delil olduğundan Mahkemece raporlar değerlendirilmiştir. Makine mühendisi bilirkişisi raporunda ''Dosya kapsamından tankların lineer polietilen (sağlam plastik) malzemeden üretildiği anlaşılmaktadır. Birçok binada hidrofor olarak polietilen su tankları kullanılmaktadır. Binalarda kullanılan polietile: tanklar dava konusu tanklara göre çok kalitesiz ve zayıftır. -----raporunda, polietilen tanklardaki kimyasalın içinde %45 su bulunması nedeniyle oluşan buhar basıncı sonucu patlayabileceği belirtilmiştir. Binalarda kullanılan kalitesiz polietilen tanklardan birkaç tanesini ağzına kadar su ile dolduralım. Kalitesiz polietilen tank içinde %100 su olduğu için yırtılma riskinin daha yüksek olması gerekir. Kalitesiz polietilen su tanklarını ----- alanda güneşin altına koyalım ve 1 ay bekletelim. Kalitesiz polietilen tanklarının hiçbirisi patlamaz. Cebri bir ısıtma olmadığı sürece güneş etkisiyle su buharlaşması sonucu kalitesiz polietilen tanklarını dahi yırtacak basınç oluşamaz. ---- malzeme sağlam ve esnektir. Dava konusu kaliteli, sağlam, esnek lineer polietilen su tanklarının içindeki suyun güneş etkisiyle buharlaşması sonucu oluşan basınç nedeniyle yırtılması mümkün değildir. Olay gece saat 11:45 sularında meydana gelmiştir. Polietilen tank, içindeki kimyasal maddenin güneş etkisiyle ısınması sonucu ve buharlaşması oluşan basınç öğlen vaktinde en yüksektir. Bu nedenle, tankın içindeki kimyasal maddenin buharlaşası nedeniyle oluşan basınç sonucu tank patlayacaksa öğlen vaktinde patlaması beklenir. ------ tank içindeki kimyasal madde öğleden sonra soğuyacağı için gece saat 11:45'e tankın patlatması beklenmez. 28.11.2016 tarihli bilirkişi tespit raporu hazırlanmadan önce bilirkişi tarafından yırtılan tank incelenmiş ve fotoğrafları çekilmiştir. Tankın yırtılan kısmında malzeme kalınlığında incelme olmadığı tespit edilmiştir. Polietilen tankın içinde yükselen basınç nedeniyle yırtılma öncesinde bir miktar şişmesi ve incelmesi beklenir. Tankın harici bir etkiyle değil de üretimden kaynaklanan gizli ayıp nedeniyle yırtıldığı anlaşılmaktadır. Yırtılan tank ---- tarihinde fatura edilmiştir. Ancak dosyada tank tesisatları ile ilgili son fatura ----- tarihlidir. Tankların 03.08.2016 tarihinde devreye alındığı düşünülebilir. 19.09.2016 tarihinde tanklardan biri yırtılmıştır. Her durumda, tankın kullanım süresi çok kısadır. Tankta üretimden kaynaklı bir gizli ayıp (örneğin kılcal çatlak) olduğu ve basınç altında geliştiği anlaşılmaktadır. Davalı ----numaralı faturası ile davacıya satılan 4 tanktan1| tanesinin yırtıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Bu durumda, hasarın sorumlusu da-------- tespit ve rapor edilmiştir. Somut olayda önemli olan hususun söz konusu tankların aynı konumda olup olmamasında toplandığı, değişik iş dosyasında bilirkişi 6 adet tankın birlikte ve ayrı şekilde konuşlandırıldığı, yani sundurma altında olmadıkları ancak hiçbirinin patlamadığı bu nedenle Makine Mühendisi bilirkişisi rapor ve gerekçesi Mahkememizce kabulü gerektiği; bir an için bunlarında bir iki gün sonra patlayabileceği düşünülürse de davacının bu tanklar için delil tespitini istemediği, delil tespitinin tebliğinden sonra davalı tarafında bunu istemediği bunun karşılığında artık kullanım hatası ya da güneşe göre konumlandırma hatasından söz edilemeyeceği, patlayan tankın gizli ayıp ile üretimden kaynaklı patladığı, öte yandan tank patlayınca 2'şerli grup olarak duran diğer tankın da patlaması düşüncesiyle onun içindeki kimyasal maddenin boşaltıldığı, patlayan tankın içindeki kimyasalın zaten boşa gittiği, boşaltılan tankın içindeki kimyasalın depo edileceği başka bir tankın bulunmadığı, ancak diğer tanklarda patlama olmadığı, kullanılamayacak durumda olduklarına dair de bir tespit olmadığı nazara alınarak 2 tank içinde zayi olan kimyasalların bedelini ve 1 adet tank bedelini talep edebileceği anlaşılmış olup; her ne kadar tankın ithalat masrafını da talep etmiş ise de buna yönelik dosyaya herhangi bir belge sunulmadığından bu talebin yerinde olmadığı Mahkemece kanaat getirilmiş ve davalı ----- tarafından satılan polietilen depolama tanklarından bir tanesinin bu andan sonra tespit edilmesi mümkün olmayan üretimden kaynaklı gizli nedeniyle yırtıldığı ve -------oluşan zarardan sorumlu olduğu, diğer davalının zarardan sorumlu olmadığı bu nedenle bunun yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek, aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davalı ---. yönünden davanın REDDİNE,
2-Davalı-----yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
-6.808,30 TL tank bedelinin temerrüt tarihi olan 09.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı------- alınarak davacıya verilmesine,
-2 tank içindeki kimyasal maddenin ziyanı kapsamında 35.742 USD'nin temerrüt tarihi olan 09.12.2016 tarihinden itibaren USD'ye kamu bankalarının uyguladığı 1 yıllık azami faiz oranı ile ( tercih hakkı dövizle alacak yönünden kullanıldığı için ) davalı ------ alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 9.964,36 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 4.222,14 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.742,22 TL harcın davalı ----- alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca davacı yararına taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı --- alınarak alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen tutar yönünden davalı ----.kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca davalı ---- Yararına taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- ödenmesine,
6-Davalı ---- kendini vekili ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca davalı yararına taktir olunan 39.557,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- ödenmesine,
7-Davacı tarafça yatırılmış 4.222,14 TL peşin harcın ve 31,40 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalı-----alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 8.809,40 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 7.191,30 TL'nin davalı -------- alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde----------Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2024