T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/469
KARAR NO : 2026/374
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 27/05/2025
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamili olduğunu, keşideci ---- Olan, --- Şubesi taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 1 adet tacir çekinin kaybolduğunu, müvekkili tarafından tespit edilmiş olduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, --- Şubesi'ne ait, ------ seri nolu 30/05/2025 keşide tarihli 915.000,00 TL bedelli tutarındaki alacağın tahsil edebilmeki hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacı ile tacir çekin iptalini, çek bedellinin bankalardan alınmaması için ödeme yasağının konulmasını, tedbir kararının verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER : Dava dilekçesi, ilanlar, bankadan gelen müzekkere cevabı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
İptal davasında, senedin zayi sırasında veya zayiinin öğrenildiği anda senette yer alan hakkın sahibi bulunmak (6102 Sayılı TTK'nun 651. maddesi) ve iptali istenen senedin yasaca öngörülen senet niteliğinde olması gerekir.
-----Bankası'ndan gelen yazı cevabı uyarınca dava konusu çekin ibraz edildiği belirtildiğinden işbu çek yönünden davacı tarafa istirdat davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, dava açılmadığı takdirde işbu çekler yönünden ödeme yasağının kaldırılacağı ve davanın reddedileceği hususunun ihtarın davacı vekiline 18/02/2026 tarihinde yapılmıştır.
Davacı vekilinin kesin süre içinde istirdat davası açtığına dair belge sunmadığı anlaşılmıştır. TTK nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)TTK nın 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde karar verilmelidir. (Yargıtay -----.H.D nin 17/06/2019tarih ve-----Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; eldeki zayi davasında çekin bankaya üçüncü kişi tarafından ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine davacı vekiline istirdat davası açmak üzere süre verildiği, verilen kesin süreye rağmen davanın açılmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 615,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair karar, davacı vekilinin yokluğunda, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi.