T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/405
KARAR NO : 2026/352
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/05/2025
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP
Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı-----arasında danışmanlık hizmetine dair adi ortaklık ilişkisi kurulmuş olup, tarafların 08.11.2024 tarihinde akdedilen sözleşme ile işbu adi ortaklık şirketinin ticari faaliyetleri sonucu elde edilen gelirin taraflar arasında nasıl paylaşılacağını belirlediklerini, sözleşmenin 9'uncu maddesinde, "imza sırasında masraflar için aşağıda belirtilen nakit, havale ve çek gibi ödeme unsurları yönetici tarafından danışmana verilmiştir." dendiğini, sözleşmenin bu maddesi doğrultusunda sözleşmede "danışman" olarak anılan ------ bu masrafların ödenmesi halinde işlemlere başlayacağını, bu masrafların önceden ödenmesinin şart olduğunu söylediğini, bunun üzerine müvekkillerinin şüphelinin yetkilisi olduğu ---lehine --- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ----- seri numaralı, ---- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ---- ait 225.000 TL tutarlı Z9142142 seri numaralı, -----. şubesine ait 225.000 TL tutarlı --- seri numaralı, -----şubesine ait 225.000 TL tutarlı ----- seri numaralı, ---- şubesine ait 225.000 TL tutarlı ----- seri numaralı, --- şubesine ait 225.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ----- şubesine ait 225.000 TL tutarlı ------ seri numaralı çeklerin keşide edildiğini ve 12.11.2024 tarihli teslim tutanağı ile teslim edildiğini, sözleşme kapsamında danışman olarak anılan --- tarafından hiçbir danışmanlık hizmetinin verilmediğini ve ----- öldüğünü, bu sebeple sözleşmenin ifası da artık imkansız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ödenen çekler ve yapılan ödemeler sözleşmenin 9'uncu maddesinde ifade edildiği gibi masraflar için ödendiğini, danışman ------ tarafından herhangi bir edimin ifa edilmediğini ve hizmet verilmediğini, bu sebeple çeklerin bedelsiz olduğunu, nitekim taraflar arasındaki temel ilişkinin geçersiz olduğunu, temel ilişkideki sakatlık dolayısıyla bu ilişkideki edimin yerine getirilmediğini, dolayısıyla çek bedelinin ödenmesi halinde çek alacaklısının sebepsiz olarak zenginleşmiş olacağını, --- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ----- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, -----şubesine ait 225.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ----. şubesine ait 225.000 TL tutarlı ----- seri numaralı çeklerin iade alınamadığını, gelinen aşamada davalıya verilen çeklerden 15/04/2025 keşide tarihli ----- çek numaralı 225.000,00-TL bedelli çekin piyasaya sokularak takasa girdiğini ve tahsil edilmesi için ---- Şirketi tarafından -----. İcra Dairesinin ------ Esas sayılı dosyası ile müvekkillerinden ----- aleyhine icra takibi başlatıldığını, iade alınamayan diğer çekler yönünden ise bir icra takibinin bulunmadığını belirterek sözleşme kapsamında Danışman olarak anılan ----- tarafından hiçbir danışmanlık hizmeti verilmemiş ve ------ öldüğünden, bu sebeple sözleşmenin ifasının imkansız olduğundan, davalı firma tarafından herhangi bir edim ifa edilmediğinden ve hizmet verilmediğinden sebeple çekler bedelsiz olduğundan taraflar arasındaki temel ilişkinin geçersiz olduğunu, dolayısıyla çek bedelinin ödenmesi halinde çek alacaklısının sebepsiz olarak zenginleşmiş olacağını, bu doğrultuda öncelikle, ---- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ---- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ----- seri numaralı ve ----. şubesine ait 225.000 TL tutarlı ----- seri numaralı çekler yönünden İİK m. 72/2 gereğince icra takibine konulmaması ve icra takibinin durdurulması ilişkin; 15/04/2025 keşide tarihli ----- çek numaralı 225.000,00-TL bedelli çek -----Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş olduğundan---. şubesine ait 225.000 TL tutarlı ---- seri numaralı çek ve ---. İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası yönünden teminat karşılığında İİK md. 72/3 gereğince icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi ilişkin ihtiyadi tedbir kararları verilmesini, nihayetinde, ---- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ---- seri numaralı, ---- şubesine ait 200.000 TL tutarlı ----- seri numaralı, ----. şubesine ait 225.000 TL tutarlı --- seri numaralı, -----. şubesine ait 225.000 TL tutarlı ----- seri numaralı çekler nedeniyle müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibariyle, menfi tespit istemine ilişkindir. Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır----. İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı takip dosyasının UYAP'tan celp olunarak yapılan incelemesinde; alacaklı ---- Şirketi tarafından borçlular ------ Şirketi aleyhine çeke dayalı olarak 225.000,00 TL asıl alacak, 656,51 TL işlemiş faiz, 8.601,40 TL ihtiyati haciz miktarı olmak üzere toplam 234.257,91 TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda davanın, menfi tespit davası olduğu, uyuşmazlığın; davacılar ile davalı arasında adi ortaklığın kurulup kurulmadığı, dava dışı ------- davalı adına danışmanlık hizmeti verip vermediği, bu kapsamda verilen çekler nedeni ile davacıların davalıya karşı borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacının borçlu olup olmadığının tespiti yönünden yapılan incelemede;
Dava menfi tespit davasıdır. Davacılar davalı ile sözleşme kapsamında danışman hizmeti sözleşmesi kapsamında çekler verildiği, ancak sözleşme kapsamında işlerin yapılmadığını ve buna ilişkin avans çeki olarak davalıya çek verildiği iddiası ile iş bu davayı açtığı, her ne kadar davacı sözleşme olarak sunduğu belgede, davalı şirketin herhangi bir imzasının bulunmadığı, davacı tarafından dayanak sözleşmenin tamamlanmadığı yani tamalanmayan sözleşme durumunda olduğu, tamamlanmayan sözleşmenin tarafları davacı ---- ile ------ oluduğu, diğer davacı şirketlerin yer almadığı, davacılar çeklerin avans çeki olduğunu, davalının imzasını taşıyan protokol ile ispat etmesi gerektiği, ancak bunu ispat edemediği, çek illetten mücerette olduğu nazara alınarak ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı vekil ile temsil olunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda karşı açıkça okunup anlatıldı.