T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/898
KARAR NO : 2026/368
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 28/11/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülen Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı----. nezdinde ---- numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan ------ plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği gibi 08.03.2024 günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili ---- adına kayıtlı ---- plakalı araç hasarlandığını, Meydana gelen kazada ---- plakalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, aracın değer kaybına ilişkin olarak yaşanan trafik kazası neticesinde, müvekkilinin aracının muhtelif yerlerinde birçok hasar oluştuğunu, Müvekkilinin aracı ---- model olup, meydana gelen bu kaza daha önce hasar kaydı bulunmayan müvekkiline ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep olduğunu, 21.03.2024 tarihli Hasar Tespit Raporu'nda, müvekkilline ait ---- plakalı aracın hasar tutarının KDV dahil 47,991.02-TL olarak tespit edildiği sonucuna varıldığını, İşbu davamız taraflar arasında belirsiz ve çekişmeli olması nedeniyle, araçta meydana gelen hasar ve hasardan kaynaklı araçta meydana gelen değer kaybı taleplerinin bilirkişi marifetiyle tespiti ile hasarın ve değer kaybının kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda taleplerini HMK m.107 uyarınca artırmak üzere şimdilik; Araç hasar bedeline mahsuben 100,00 TL, Araç değer kaybına mahsuben 100,00 TL olmak üzere toplamda 200,00 TL talep ettiklerini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; --- plakalı araç müvekkili şirket nezdinde ----- poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 28/09/2023-28/09/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, Davacı aracını kasko şirketi olan ---- nezdinde tamir ettirmiş olduğunu ve kasko şirketi ödenen bedeli müvekkili şirkete rücu edildiğini, Bu kapsamda müvekkili şirket tarafından 36.837,31 TL hasar ödemesinin yapıldığını, Dekontu ekte sunduklarını, Tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzili gerektiğini, Poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında olduğunu, Davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkili şirkete başvuru şartını yerine getirmiş olması gerektiğini, Davacı taraf usulüne uygun başvuru yapmadığından öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, kasko şirketinin hasarı eksik tazmin ettiği veya bir muafiyet uygulandığına dair belge dosyaya sunulmadığını, kasko şirketi şayet zararı eksik tazmin ettiyse hayatın olağan akışı gereği öncelikle kasko şirketinden eksikliğin giderilmesini, çünkü davacı aracın hasarlı halini müvekkili şirketin incelemesine izin vermemiş kasko şirketine incelettiğini, Müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için 36.837,31 TL maddi hasar bedeli kasko şirketine ödenmiş olduğunu, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, Özellikle belirtmek isteriz ki hesaplama, tamamen doğru verilere göre yapılmış ve müvekkili şirket poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, Bu durumda, davanın reddini, aksi halde, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte- mahsup edilmesini talep ettiklerini, hasar bedeli hesaplamasında hesap tarihi değil kaza tarihindeki işçilik ve yedek parça değerleri esas alınmasının gerektiğini, 1 Haziran 2015 tarihinde uygulamaya giren trafik sigortası genel şartları, hasarlı araçların onarımında orijinal yedek parça yerine eşdeğer parça kullanımına izin vermekte olduğunu, Son yasal değişiklikle de Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Sigortası Genel şartları,m. B.2/ 2.1’de eşdeğer parça ile onarım yapılabileceği düzenlendiğini, Somut olayda dava konusu aracın kazadan önceki halinin değerli/orijinal/kazaya uğramadığı/değişeni olmadığına ilişkin herhangi bir delil dosyada mevcut olmadığını, Değer kaybına konu araç modeli ve kilometresi dikkate alındığında bu durumdaki aracın değişmeyen parçası, boyalı olmayan yanı olamayacağı bir karine olarak kabul edilmesini, Aracın daha önce hasarı olup olmadığına ilişkin tramer kayıtları incelenmesinin gerektiğini, Aynı zamanda dava dilekçesinde bahsi geçen faizle ilgili olarak; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faiz yasal faiz olduğunu bu nedenle davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tramer kayıtları, trafik tescil kayıtları, poliçe ve hasar dosyası, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, 08.03.2024 tarihli trafik kazası nedeni ile hasar tazminatı ve değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın, Davalı----numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan --- plakalı araç ile davacıya adına kayıtlı ---- plakalı araç arasında 08.03.2024 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur durumları, davacının davalıdan hasar tazminatı ve değer kaybı talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Tarafların delilleri toplanarak, dosya üzerinde bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Sürücü ----- plakalı kamyonu ile geri geri
manevra yaparken, manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı ve park
halindeki---- plakalı kamyonete çarptığı için KTK 67/b- 84/j ve KTY
137/B - 157/a/10 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu;
---plakalı kamyonet park halindeyken geri geri manevra yapan ---- plakalı kamyonun çarpması sonucu kazaya karıştığı için kamyoneti park eden
sürücü ----- kazanın meydana gelmesinde kusurunun
olmadığı;
Tazminata konu --- plakalı,--marka tipi, ---- model, 68.175 km’de, 08.03.2024 tarihinde kazaya karışmış, ----- adına tescilli kamyonetin,
Onarımının yetkili serviste orijinal parçalar ile yapıldığı ve davacının onarımın
ayıplı yapıldığı yönünde bir iddiası olmadığı dikkate alındığında davacı
tarafından ----- plakalı kamyonetin onarımını yapan yetkili
servise, parça bedeli, işçilik bedeli, KDV veya her hangi bir nam altında
ödeme yapılmışsa belgesinin sunularak talep edilebileceği; aksi durumda
davacının talep edebileceği onarım bedeli veya KDV olmadığı;
Rayiç değerinin kaza tarihinde, hasarsız 1.142.000 TL, onarıldıktan sonra
1.110.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 1.142.000 – 1.110.000 =
32.000 TL olduğu; ---- numaralı KZMSS poliçesiyle ---- plakalı,----- adına tescilli kamyonun 28.09.2023 – 28.09.2024 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 08.03.2024 tarihini de kapsayacak
şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 120.000 TL
olduğu;
KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının
ve değer kaybının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat
limitine kadar sigorta teminatı altında ve de teminat miktarının yeterli olduğu;
Kazaya karışan kamyon ve kamyonet ticari araç oldukları için KTK 99 ve
KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi
26.06.2024 itibariyle avans faizi talep edilebileceği;
5) Tazminata konu ----- plakalı kamyonetin 32.000 TL değer kaybının
temerrüt tarihi 26.06.2024 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği;
Yönündeki tespit, görüş ve kanaatini bildirmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve----- sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli -----. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ----HD'nin 03.12.2020 tarih-----. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının ---- Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay ---. HD 07.03.2016 tarih ve ----- sayılı ilamı)
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay ---- HDB'nın 05.06.2014 tarih ve ----sayılı ilamı) Yine, hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir.(Yargıtay ---. HDB'nın 18.05.2016 tarih ve ---- sayılı ilamı)
Davacı vekilinin bedel artırım dilekçesi ile; araç değer kaybına mahsuben talep edilen 100,00-TL alacağı sigorta kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limiti ile bilirkişi raporu göz önüne alınarak 31.900-TL artırarak 32.000-TL, Genel toplamda 31.900-TL arttırarak, 32.100-TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü 26.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkilline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı adına kayıtlı --- plakalı araç ile davalı şirket nezdinde ----- numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan ----- plakalı arasında 08.03.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı aracın hasara uğradığı iddiası ile, hasar ve değer kaybı tazminatı talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Deliller toplanmış, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Olayın oluş şekli, deliller, kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporundan; sürücü-----plakalı kamyon ile geri geri manevra yaparken, manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı ve park
halindeki ---- plakalı kamyonete çarptığı için KTK 67/b - 84/j ve KTY
137B-157/a/10 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, ---- plakalı kamyonet park halindeyken geri geri manevra yapan----- plakalı kamyonun çarpması sonucu kazaya karıştığı için kamyoneti park eden
sürücü --- kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, davaya konu --- plakalı, ----marka tipi, ----- model, 68.175 km’de, 08.03.2024 tarihinde
kazaya karışmış, ----- adına tescilli kamyonetin, onarımının yetkili serviste orijinal parçalar ile yapıldığı ve davacının onarımın
ayıplı yapıldığı yönünde bir iddiası olmadığı dikkate alındığında davacı
tarafından ----- plakalı kamyonetin onarımını yapan yetkili
servise, parça bedeli, işçilik bedeli, KDV veya her hangi bir nam altında
ödeme yapılmışsa belgesinin sunularak talep edilebileceği, aksi durumda
davacının talep edebileceği onarım bedeli veya KDV olmadığı, rayiç değerinin kaza tarihinde, hasarsız 1.142.000 TL, onarıldıktan sonra
1.110.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 1.142.000 – 1.110.000 =
32.000 TL olduğu, --- KZMSS poliçesiyle ------adına tescilli kamyonun 28.09.2023– 28.09.2024
tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 08.03.2024 tarihini de kapsayacak
şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 120.000 TL
olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunun olayın oluş şekli ve dosyadaki delillerle uyumlu, yargı içtihatlarına uygun olduğu görüldüğünden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Buna göre; dava konusu kaza nedeni ile davacı aracın yetkili serviste tamir edilip, davacı tarafça başkaca onarım yapıldığı ispat edilemediğinden hasar tazminatı talebinin reddine, dava konusu aracın 32.000,00 TL değer kaybı olduğu, KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının
ve değer kaybının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat
limitine kadar sigorta teminatı altında ve de teminat miktarının yeterli olduğu anlaşıldığından sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren davacı aracın ticari araç olduğu gözetilerek avans faize hükmetmek sureti ile davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın hasar tazminatı talebi yönünden REDDİNE;
2-Davanın değer kaybı tazminatı talebi yönünden kabulü ile; davaya konu ----- plakalı kamyonetin değer kaybı tazminatı olarak 32.000,00 TL’nin temerrüt tarihi 26.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 2.185,92 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harç ile 545,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.213,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL başvurma harcı ile 427,60 TL peşin harç ve 545,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.400,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.000,00 TL, bilirkişi gideri ile 97,50 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 6.097,50 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.078,50 TL'sinin davalıdan alınarak alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 32.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı sigorta kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.