T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/240
KARAR NO:2023/307
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/04/2021
KARAR TARİHİ:12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında -------- akdedildiğini, yapılacak işte oluşacak ayıplı işlere ilişkin -------maddesinde açıklamalar mevcut olduğunu, davalının sözleşmenin ifası sırasında gerekli özeni göstermediğini, baştan savma şekilde işi tamamladığını, müvekkili tarafından davalıya bildirilen kusurların dikkate alınmadığını, cephe kaplamalarındaki ayıpların davalının kullandığı malzemenin kendi yapısından kaynaklandığını, dış cepheye uygun malzeme olmadığını, sözleşmenin ifası sırasında malzeme montaj aparatlarında ve vidalama tekniğinde söz konusu iş için elverişi ve uygun malzemeler seçilmediğini, tüm bu nedenlerden ötürü davalının ayıplar nedeniyle sorumluluğunun doğduğunu, ayıpların tespiti için -------- sayılı dosyasında tespit yaptırarak rapor aldıklarını, davalıya ayıpların giderilmesi için yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, bu nedenle müvekkilinin davalı hakkında ------ sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının haksız yere icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, kendilerinin yokluğunda yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, dış cephe yapım işinde kullanılan yapı malzemesinin ------ sözleşmenin ------maddeleriyle davacı tarafından şart koşulduğunu, malzeme seçimi ve seçilen malzemenin kullanılması konusunda müvekkilinin tercih hakkı bulunmadığını, müvekkilinin yüklenici firma olması ve davacının da iş sahibi olması nedeniyle müvekkilinin davacının emir ve talimatlarıyla hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmenin teklif ve kabul aşamalarında davacıya -------- malzeme ile cephe önerisini sunduğunu, davacının fiyatı yüksek bulduğunu, ----- adlı dış cephe malzemesinin kullanılacağı talimatına müvekkili tarafından uyulmak durumunda kalındığını, müvekkilinin söz konusu dış cephe malzemesinin montajına ilişkin tüm resmi şartlara uyulduğunu, bu nedenle malzeme seçimimden kaynaklı olarak müvekkilinin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuş, ayrıca binada düşen levha sayısının sadece 1 adet olduğunu, levhanın yatay zeminden sökülüp düşürüldüğünü, basiretli bir tacir olan davacı tarafın çimento esaslı levhaların yatay zeminde kullanılması halinde su izolasyonu yapılması gerektiğini bilebileceğini, su izolasyonu işinin tartışmasız bir biçimde davacı tarafa ait olduğunu, müvekkilinin beton esaslı---- ürün seçiminin davacı tarafından yapılması sonrasında montajlama işlemlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının icra takibine dayanak bilirkişi raporu uyarınca talep ettiği rakamın müvekkili tarıfından alınan bilirkişi raporuyla tespit edilen değerle karşılaştırıldığında davacının haksız kazanç elde etme amacında olduğunu gösterdiğini, işin yapımı sırasında yazılı ve sözlü olarak davacının kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak ileride sorun çıkabileceğine dair müvekkili tarafından uyarıldığını, davacının bu uyarıları dikkate almadığını, sözleşmedeki garantinin müvekkilinin yükümlülüğünde yaptığı işler için geçerli olup sorumluluğunda olmayan işleri kapsamadığını, sağlanan malzemenin işe uygun olmadığının davacıya bildirildiğini, bundan doğan sonuçlardan sorumlu tutulamayacağını, müvekkili tarafından yapılan işe dışarıdan müdahalelerde bulunulduğunu, usulüne uygun olmayan ek imalatlar nedeniyle zarar meydana geldiğini, davacının kötü niyetli olduğunu bu nedenle davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Davacı, davalı ile aralarında ----- cephe kaplaması için sözleşme imzalandığını, davalının sözleşmenin ifası sırasında gerekli özeni göstermediğini, baştan savma şekilde işi tamamladığını, cephe kaplamalarındaki ayıpların kullanılan malzemenin kendi yapısından kaynaklandığı gibi dış cepheye uygun malzemede kullanılmadığını, malzeme, montaj aparatlarının yapılan iş için uygun seçilmediğini, aynı zamanda vidalama tekniğinin de elverişli ve uygun bir teknik olmadığını, tüm bu nedenlerden ötürü davalının ayıplar nedeniyle sorumluluğunun doğduğunu, ayıpların tespiti için mahkemeden tespit raporu aldıklarını, davalıya ayıpların giderilmesi için yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, bu nedenle davalı hakkında icra takibine girişildiğini, ancak davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etttiği, davalının ise taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, kendilerinin yokluğunda yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, dış cephe yapım işinde kullanılan yapı malzemesinin sözleşmenin 2 ve 33.maddeleriyle davacı tarafından şart koşulduğunu, malzeme seçimi ve seçilen malzemenin kullanılması konusunda kendisinin tercih hakkı bulunmadığını, davacı tarafından temin edilen asgari standartlara sahip malzemenin kullanılmasının şart koşulduğunu, davacının emir ve talimatlarıyla hareket edildiğini, sözleşmenin teklif ve kabul aşamalarında davacıya ------ önerisinin sunulduğunu, davacının fiyatı yüksek bulduğunu, ----------- malzemesinin kullanılacağı talimatına uyulmak durumunda kalındığını, söz konusu dış cephe malzemesinin montajına ilişkin tüm resmi şartlara uyulduğunu, kendisine yüklenebilecek bir kusur olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunduğu, aynı zamanda kötü niyet tazminatı talep ettiği, davacının sözleşmenin 9.maddesiyle yapılacak işin kalitesinin sözleşme ve eklerdeki niteliklere uygunluğunun 5 yıl süreyle garanti edildiğini, buna rağmen davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve zarara yol açtığını, kullanılan -------- markalı malzemenin işin gerektirdiği niteliklere haiz olduğunun davalının da kabulünde olduğunu, kullanıma bağlı deformasyon iddiasının soyut iddiadan ibaret olup kabul edilemeyeceğini ileri sürdüğü, davalının icra takibine dayanak bilirkişi raporu uyarınca talep ettiği rakamın kendilerince alınan bilirkişi raporuyla tespit edilen değerle karşılaştırıldığında davacının haksız kazanç elde etme amacında olduğunu gösterdiğini, işin yapımı sırasında yazılı ve sözlü olarak davacının kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak ileride sorun çıkabileceğine dair uyarıldığını, davacının bu uyarıları dikkate almadığını, sözleşmedeki garantinin kendi yükümlülüğünde yaptığı işler için geçerli olup sorumluluğunda olmayan işleri kapsamadığını, sağlanan malzemenin ayıplı olduğu , işe uygun olmadığının davacıya bildirildiğini, bundan doğan sonuçlardan sorumlu tutulamayacağını, su izolasyonu yapılması görevinin de davacıya ait olduğunu, kendilerince yapılan işe dışarıdan müdahalelerde bulunulduğunu, usulüne uygun olmayan ek imalatlar nedeniyle zarar meydana geldiğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 13/10/2022 günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanarak bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir. ------- sayılı takip dosyası getirtilmiş, davacının davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin tebliği ile davalının takibe süresinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ olmadığı, davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların dinlenen tanıkları aşağıda belirtilen şekilde beyanda bulunmuşlardır.
Davacı tanığı ------ben davacı şirkette imalat takibi işi yaparım, bu kapsamda taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan ----apartmanının dış cephe kaplaması işini de biliyorum, iş devam ederken zaman zaman sahada işin yapılışını bende gözlemledim. Bu işin yapılışına dair benim herhangi bir denetim sorumluluğum bulunmamaktadır. İşin başlangıcında işin yapımında kullanılacak malzemeler sahaya geldi. İşin uygulamasına ilişkin olarak da iş, iş programına göre yürütüldü. Proje bittikten sonra uygulama bize teslim edildi. Mal sahipleri binaya taşındıktan sonra yağışa bağlı olarak cephede sorunlar meydana gelip şikayetler meydana geldi. Bunun üzerine ---------aradık, yaşanan sıkıntıları dile getirdik, bununla ilgili bir sorumlulukları olmadığını, uygulamayı yaptıklarını dile getirdiler. Bundan sonrasında biz gerekli uyarıları yaptık, söz konusu binanın dış cephesinde cam kenarından düşen parçalar oldu, binanın bulunduğu yer trafiğin yoğun işlediği bir yer olduğu için acil müdahale edilmesi gereken bir durum olduğunu bildirdik. Müdahale edilmeyince de biz firma olarak yeniden iskele kurup tekrardan cephenin tadilatını yaptık, halende çalışma devam etmektedir dedi. Davacı vekili davalı taraf kendisine bildirilen bu kusurları telafi etmek için herhangi bir girişimde bulunmuşmudur. Zararın ortaya çıkış sebebi işin tekniğinden kaynaklımıdır yoksa malzemeden kaynaklı mıdır tanığa sorulsun dedi. Tanık; soyadlarını bilmiyorum ancak davalı şirketin Mehmet isminde iki ayrı yetkilisi ile de görüştüm. İlk görüştüğüm------- kendilerini bağlayan bir iş olmadığını müdahale etmeyeceklerini söyledi. Diğer ----aradım, 2 hafta sonra geldi kendi çabasıyla müdahale etti ama çözüm olmadı. Devamında başka sorunlar cereyan etti. Tekrar kendisini aradım, yurtdışında olduğu için gelemedi. Zararın meydana geliş sebebi konusunda ben bilgi sahibi değilim dedi."
Davacı tanığı-------- ben az önce de söylediğim gibi davacı şirketin aynı zamanda vekillik görevini yürütüyorum. Ben taraflar arasında-------- apartmanının dış cephe kaplamasına ilişkin sözleşme imzalandığını ve sözleşme kapsamında dış cephe işinin yapıldığını biliyorum. İşin tamamlanıp teslim edilmesinden sonra tam tarihini hatırlamıyorum bundan 1-1,5 yıl kadar önce apartmandan kat malikleri tarafıma ulaştılar. Apartmandaki dış cephe malzemelerinin bazılarının düştüğünü söylediler. Bunun üzerine apartmana gittik, düşen parçalara baktık, parçaların bazıları sabitlenmeden sadece yapıştırıcıyla cepheye monte edilmişti, yağışlar, rüzgar vb.sebeplerin etkisiyle parçalar yavaş yavaş düşmeye başlamıştı. Parçalar düşdükçe rüzgar cephe kaplamasının arasına giriyor bu da daha büyük parçaların düşmesine neden oluyordu. Bunun üzerine davalı ile iletişime geçtik, gelip kontrol etmesini, parçaların birleşim yerlerinde hata olduğunu söyledik, bunun için bize çözüm sunulmasını talep ettik, yanlış hatırlamıyorsam dış cephe kaplama işi tamamlanarak -------- ortalarında teslim edilmiştir. Teslim alınırken ben hazır değildim ama şantiye şefinin kontrol ederek aldığını biliyorum. Benim teknik olarak bildiğim kadarıyla parçaların dışarıdan binaya ne şekilde monte edildiği yani yapıştırma usulü ile mi vidalama usulüyle mi monte edildiği görülememektedir. Dedi. Devamla, az önce söyledim gibi firmaya ulaştık ancak yanıt alamayınca bilirkişi raporu alınması yoluna gittik, raporda işçilik hatası olduğu belirlendi. Raporu davalı firmaya gönderdik, ancak yine bir çözüm sunulmadı. Sonrasında daha büyük parçalar düşmeye başlayınca bizde kendimiz müdahale etmek zorunda kaldık, iskele kurduk, bütün parçaları söktük, yerine başka bir uygulama yaptık, şu an bildiğim kadarıyla birmilyon liraya yakın bir harcama yapılmıştır dedi. Davalı vekilinin istemi üzerine soruldu. Davacı şirketin yönetim kurulu başkanı benim babamdır dedi. "Davalı tanığı ----davalı firmada ----yılları arasında şantiye sorumlusu olarak çalıştığını bildirmiş duruşmadaki beyanında"--- dava konusu edilen ------- dış cephe kaplaması yapılırken işin başında idim. İşin ne şekilde yapılacağının tarif eden ve kontrolünü yapan kişi idim. Sözleşme kapsamında yapılacak iş için kullanılacak malzemeyi belirleyen davacı --------. Onun belirlediği malzemeyi benim çalıştığım şirket satın almıştır. Davacının belirlediği malzemeden daha uygun malzemeler olduğunu daha sağlıklı malzemeler olduğunu biz davacıya söyledik. Ancak kullanılmasını istediği malzemenin fiyat olarak daha uygun olduğunu belirterek davacı tarafından bu malzeme seçildi. Bildiğim kadarıyla etkili olan şey fiyattı. Biz kendisine -------malzemelerin kullanılmasının uygun olduğunu söyledik. Bunlar bilinen daha kaliteli malzemelerdir. Dava konusu binada -------adı ile bilinen bir malzeme kullanıldı.İş davacının istediği malzeme ile yine istediği şekilde yapılıp teslim edildi. Esasen dava konusu apartmanda daha önce davacı tarafça mantolama yapılmıştır. Ancak mantolama beğenilmemiş, mantolamayı davalı şirket yapmamıştı. Ancak mantolamanın üstüne ---------yapılmasını bizden istediler. Biz mantolamanın sökülerek --------yapılması gerektiğini söyledik. Yine maliyetten ötürü kabul etmediler ve bunun üzerine yapılmasını istediler. Biz de o şekilde yaptık. Teslim ederken herhangi bir montaj hatası yoktu. Hatta binanın zemininde birinci katta saçak olan bir yer vardı. Biz buraya --------olmayacağını ısrarla söyledik. Çünkü yukarıdan gelen su zeminde birikip ------- çivilerine, kendisine zarar verir diye uyardık. Ancak yine de yapılması istenince bu kez de biz bunu yapacaksak üzerine mutlaka izolasyon yapın diye uyardık. Ancak izolasyon yapılmamış. 2 sene sonra beni çağırmaları üzerine gittiğimde izolasyonun yapılmadığını, malzemenin çürüdüğünü, vidaların paslandığını ve sarkmalar olduğunu gördük. Ben tekrar müdahale edip yaptım. Yine izolasyon yapılması konusunda uyardım. Ancak yine de yapılmamış. Bina bizim 2 sene önce teslim ettiğimiz hali ile duruyordu. Normalde pencere dönüşlerine mermer takılması ve kapatılması gerekiyordu. Biz ------- döşerken bina ile cephe arasında bir açıklık bırakıyoruz. Bu şakülünü ayarlamak için bırakılır. Bunun kapatılması gerekir. Mermerle kapatılması gereken bu kısımlar ben gittiğimde kapatılmamıştır. Bu iş sözleşme kapsamında davalıya ait olan bir iş değildir. Davacının yaptırması gereken bir iştir. Kapatılmadığından dolayı rüzgar girdiğinden cepheye zarar vermiştir. Yine bizim imalatı teslim etmemizden sonra ------------ üzerinde bizim yapmadığımız bir kısım vidalama işlemleri olmuş, dolayısıyla vidaların arka kısmında ne işlem yapıldığını kapalı olduğundan görmem mümkün olmamıştır. Söz konusu binada yaklaşık 300'e yakın pencere dönüşü yaptık. Panjur motorları bizden sonra konulduğu için panjurlar açılıp kapatılırken panjur koyanlar ayarlama yapamadığı için bizim monte ettiğimiz modelpanlara zarar verilmiş ve bu nedenle de düşmeler olmuştur. "
Davalı tanığı ---- ben davalı firmada ------ yıllarında genel olarak bu şirketin aldığı işlerde şantiyelerde denetim yapıyordum. Bu nedenle------- dış cephesine ilişkin işlemleri de takip ettim. Söz konusu apartmanda dış cephede kullanılan malzemeden kaynaklı olarak problem yaşandı. Bu apartmanda davacının seçtiği ürün uygulandı. Kendilerine başka ürünlerde önerildi. Ancak fiyat uygun olduğu için --------isimli ürün seçildi. Normalde bu ürünle dış cephe kaplaması yapıldığında da sorun yaşanmaz ancak ---- daha önce mantolama yapılmış. Normalde mantolamanın sökülüp çıplak halde --------- imalatının yapılması gerektiğini karşı tarafa söyledik. Ancak bunun da bir maliyeti olduğu için kabul edilmedi. İş sahibi mantolanın üzerine yapılmasını istediği için bu şekilde dış cephe kaplaması yapıldı. Pencere kenarları daha önceden mantolama yapıldığından bir kalınlık söz konusu olduğundan üzerine --------yapılınca bir kaç santimlik çıkıntı meydana geldi. Daha sonra pencerelere panjur yapılmış. Bu panjurlarda açılıp kapanırken bir harekette bir sıkıntı yaşandı ve panjurların mekanizması düşmüş. Bunun nedeni mantolama sökülmeden --------yapılmasıdır. Bir de binada sundurma tarzı bir yer vardı. Apartmanın girişinde saçak gibi bir yer vardı. Bunun etrafına da ------yapılması istendi. Bunu önermedik. Çünkü saçağın üzerinde yağmur birikip ------- içine girip malzemeyi çürütebilir. Bu nedenle ------ yapılmaması gerektiğini söylemiştik. Bu nedenle imalatlarda akma meydana geldi. Bunun dışında binanın diğer kısımlarında herhangi bir sıkıntı yoktu. Dedi."
Her iki tarafta delil tespiti yaptırmış, davacının dayandığı -------- dosyasında bilirkişi raporunda davalı şirket tarafından binanın ön cephesinin tamamı ve yan cephelerin bir bölümlerinin --------- malzemesi ile kaplanmış olduğu, ---------- levhaların cepheden sökülerek düştüğü, fen ve sanat kurallarına uygun olmayan şekilde montaj yapıldığı, ----kaplama malzemesinin paslandığı,-------- malzemenin zamanla deformasyona uğrayıp ek yerlerinin açığa çıktığı, özellikle ön cephede boyada renk dalgalanmaları olduğu, bu tespitler uyarınca aparat ve vidalama ile yapılan montajın yetersiz kaldığı, cephe kaplama ve dış cephe boyasının sözleşmeye aykırı olduğu cephe malzemesinin sökülüp yeniden aynı cins malzeme ile yapılıp boyanması gerektiği belirtilip, mevcut kaplamanın söküm , moloz nakli ile birlikte bedelinin 30.000,00 TL.-------- malzeme ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak yeniden yapılıp boyanmasının da 430.000,00 TL.olacağının açıklandığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafta ----- ile tespit yaptırmış, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda ise bilirkişinin , sunulan malzeme faturaları ve yerinde yapılan inceleme neticesinde açık olan panellerden tespit edildiği kadarıyla kullanılan montaj aparatlarının ------ uygun olduğunu ve vidalama tekniğinde hata yapılmadığını, ancak bina sol cephesinde düşen pencere üst alın paneli ve binanın sol yan cephesinde bulunan dekoratif metal cephe malzemesi uygulamasının sağ alt köşe bölümünde düşen panel incelendiğinde, bu panellerden pencere üstü alın panelinin, taşıyıcı profillere monte edilmediği, bir kenarının dikey panele vidalanarak, diğer kenarı ise yapıştırıcı kullanılarak monte edildiğinin tespit edildiğini, diğer ----------- uygulamasının alt bölümünde düşen panelin üstünün profil başlık ile kapatılmadığını, düşen bu levhalardan dolayı tespit isteyenin kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, tespit isteyenin kusurundan kaynaklı cephede düşen levhaların onarımı için gerekli imalat kalemleri nin ----- nakliye, malzeme ve yapım montaj işçilikleri dahil toplam bedelinin 7.000,00 TL.olduğunu , tespit isteyenin kusurundan kaynaklı cephede düşen levhaların onarımı için sadece levha düşen alanda tadilatlar yapılacağı için cephe montajının bütünün sökülmesinin gerekmediğini ancak tadilat yapılacak bölgede ve komşu panellerde sökme işleri uygulanabileceğini, yapıda meydana gelen dış cephe bozulmalarının ve panel hasarların ağırlıklı olduğu yerlerin yapılan imalata sonradan dahil olan ve tespit isteyenin beyanına göre ilk başlarda ------ montajı olarak fiyat teklifi verilen ancak maliyetli olduğu için karşı tarafın-------- çimento esaslı levha kullanılarak yapılmasına karar verdiği apartman saçakları imalatı olduğunu, apartman saçakları imalatı irdelendiğinde apartman giriş saçağının 24 m2.lik bir alana sahip olduğunu ve bu alanın tespit isteyen tarafından iş teslimi yapıldıktan sonra karşı tarafın saçak üstüne su izolasyonu imalatı yaptığını ancak bina çevre saçağı üzerine herhangi bir su izolasyon imalatı yapmadığını yapılmayan su izolasyon imalatından dolayı gelen yağışla beraber saçak üstlerinde göllenmeler oluştuğunu, göllenen suyun malzemeyi zamanla deforme ettiğini, karşı tarafın yaptığı su izolasyonlu bina giriş saçağında herhangibir deformasyon ya da hevha düşmesi görülmediğini, bu sebeple su izolasyonu yapılmamasından kaynaklı oluşan levha hasarlarından ve yine iş teslim edildikten sonra bina zemin kotunda yer alan panellerin yer yer sökülmek suretiyle müdahale edilip tesisat bağlantıları yapıldığı için bu bölümlerde meydana gelen hasarlardan tespit isteyenin kusurlu olmadığını açıkladığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce oluşturulan konu uzmanı 3 kişilik bilirkişi heyeti eşliğinde keşif yapılmış, bilirkişi heyetince yerinde inceleme yanı sıra dosyaya sunulan deliller ve değişik iş dosyalarında yer alan raporlar, taraf iddia ve savunmalarıyla bir arada değerlendirilmek suretiyle 06/03/2023 tarihli rapor hazırlanarak sunulmuştur. Keşif tarihi itibariyle taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği davalı tarafından yapılan işlerin davacı işveren tarafından sökülüp dava dışı şirketlere hali hazırda mevcut dış cephe kaplamasının yaptırıldığı, binada davalı tarafından yapılan imalatın mevcut olmadığı açıklanmış, bilirkişi heyetince dosyada mevcut delil belge ve D.İş dosyası raporları üzerinden inceleme yapıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda aynen "....Dosyaya sunulu fotoğraflar ve tespit raporlarında sözleşmede belirlenen ------- malzeme ile cephe kaplama imalatının mevcut taşyünü mantolama üzerine yapılmış ikinci bir imalat olduğu belirlenmiştir.-------- malzeme yapılan cephe imalatı, binanın ön cephesi ile sol ve sağ cephede bulunan dekoratif metal cephe uygulamasına kadar olan kısımda yapılmıştır. Bir başka anlatımla dekoratif metal cephe davalı şirket tarafından yapılmamıştır.
Yerinde yapılan incelemede, sözleşmede yapılan imalatın tamamının işverence sökülüp yeniden yapılmasından dolayı keşif sırasında sözleşmeye esas ve hasarlı olduğu iddia edilen ürünlerin tespiti yapılamamıştır. Heyetimizce, dosyaya sunulan tespit raporları, tespit raporu ekinde sunulan fotoğraflar ve taraflarca sunulan fotoğraflar, bilgi ve belgeler kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.
1.1.Davalı Tarafın Sözleşmedeki Edimlerini Yerine Getirip Getirmediği Hususu Yönünden İnceleme:Taraflar arasında 18.04.2018 tarihli akdedilen sözleşme konusu imalatın, dosya kapsamında geçici kabul ve kesin kabul tutanakları bulunmamakta beraber davalının dosyaya sunduğu ------ taşeron dosya kapatılmasına ilişkin yazıda 30.09.2018 tarihi itibari ile tamamlandığı görülmüştür. Keşif sırasında sözleşmeye konu edilen -----cephe imalatının tamamı ile davacı işveren tarafından söküldüğü anlaşıldığından davalı tarafından sözleşmedeki edimleri yerine getirdiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Sözleşme kapsamında yapılan işte eksik imalat bulunmadığı tarafların kabulünde olup davacı tarafın ayıplı ifaya ilişkin iddiaları ise aşağıda değerlendirilecektir.Davalı tarafça ayıplı ifaya yönelik olarak --- sayılı dosyası ile zararın tespiti yapılarak, 11.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen zarar davalı tarafa ------ yevmiye nolu ihtarnamesi ile tespit raporunda belirlenen 460.000,00 TL'nin (Kdv hariç) ödenmesi istenilmiştir.
1.2.Açık/Gizli Ayıplı İfa Bulunup Bulunmadığı Hususu Yönünden İnceleme:
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 2. maddesinde cephe kaplama yapım işinin ---- malzeme ile yapılacağı belirlenmiş olup -----cephe uygulamasının önceden davacı şirket tarafından yapılan taşyünü mantolama levhaları üzerine ------ imalatı yapılan cephe üzerine uygulandığı,Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden yüklenici tarafından------ cephe imalatının binanın ön cephesi ile sağ ve sol cephelerinde, binanın yarısı oranında, U geometrik şekilde metal cephe hizasına kadar yapıldığı,Binanın sağ ve sol cephelerindeki dekoratif metal cephe uygulamasının davalı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki tanımlanmış bir iş kalemi olmayıp davalı yüklenici tarafından yapılmadığı,
Davalı tarafından -- dosyasına sunulan mavi klasörde verilen e-posta yazışmalarında 1. kat hizasında yapılan saçak imalatı ve saçak altındaki cephe imalatlarının sözleşme dışında yapılan bir imalat olduğu,Dosya kapsamından davalı yüklenicinin yapmış olduğu cephe imalatının ne zaman söküldüğü belirlenememekle ------- tarihine kadar imalatların mevcut olduğu, yaklaşık 2 yılı aşkın bir süre imalatların kullanıldığı, anlaşılmaktadır.Yerinde yapılan incelemede, sözleşmede yapılan imalatın tamamının işverence sökülüp yeniden yapılmasından dolayı heyetimizce değişik iş dosyalarına sunulan tespit raporlarında belirtilen ayıplı imalatlar incelenmiştir.
a)------- tarihinde yapılan keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda; 1 adet pencere üstü alın levhasının, 1 adet zemin kat saçak altında levha, 1 adette metal cephe malzeme uygulamasının altındaki levhanın düşmüş olduğu, zemin kat saçak ve saçak altındaki cephe elemanlarında ek yerlerinde açılmalar ve ek yeri kusurlarının olduğu, galvanizli saç dekoratif cephe kaplama malzemelerini paslanmış olduğu tespit edilmiştir. Hasarın sebebinin ise -------- levhaların zamanla ek yerlerindeki deformasyon tespitlerine dayalı olarak, aparat ve vidalama ile yapılan montajın yetersiz kaldığı, tespite konu ------ cephe kaplama işi dış ve cephe boyasının, fen ve sanat kurallarına uygun yapılmamış olup sözleşmeye aykırı olmasından kaynaklandığı belirtilmiştir. Hasarın giderilmesi içinde ayıplı bina cephesindeki kaplamanın hepsinin sökülüp tekrar aynı cins malzeme ile yapılması gerektiği belirtilerek sökülüp yeniden yapılma bedelinin toplam 460.00,00 TL+KDV olabileceği belirtilmiştir.
b) ------- dosyasında 06.04.2021 tarihli keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda ise; -----sayılı dosyasında da tespit edilen düşen 3 adet levha ve zemin katta tespit edilen hasarlar haricinde zemin kat saçak köşe birleşim yerinin üstünde 2 adet levhanın da hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Raporda dosyaya sunulan malzeme faturaları ve açık olan panellerden tespit edilebildiği kadarıyla kullanılan montaj aparatlarının------ uygun olduğu, vidalama tekniğinde hata yapılmadığı belirtilerek zemin kat üzerinde düşen pencere üst alın panelinin bir kenarının dikey panele vidalanarak diğer kenarının ise yapıştırıcı kullanılarak monte edilmesinden, dekoratif metal cephe uygulamasının alt bölümünde düşen panelin ise panel üstünün profil başlık ile kapatılmadığından dolayı bu kısımdaki uygulamaların kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bu kusurdan kaynaklı cephede düşen levhaların onarımı için sadece levha düşen alanda tadilat yapılacağı, cephe montajının bütününün sökülmesinin gerekmediği belirtilerek 1 adet pencere üstü alın levhası ve 1 adet metal cephe altındaki levhanın değişim bedelinin 06.04.2021 tarihi itibariyle -------- olarak hesaplanmıştır. Raporda bina giriş saçak üstünde su izolasyonun yapıldığı ancak zemin kat çevre saçak üstünde su izolasyonunun yapılmadığı, bina zemin kotunda yer yer panellerin sökülüp tesisat bağlantıları yapıldıktan sonra tekrar kapatıldığı, yapılmayan saçak üstü su izolasyonunu ötürü saçakta oluşan hasarlar ile iş tesliminden sonra bina zemin kotunda yer alan panellerin yer yer sökülmek suretiyle müdahale edilip tesisat bağlantıları yapıldığı için, zemin kat kotunda oluşan hasarlardan davacı yüklenicinin sorumlu olmayacağı kanaatine varılmıştır.Heyetimizce değişik iş dosyalarına sunulan tespit raporlarında belirtilen ayıplı imalatlar değerlendirildiğinde:Zemin kat üstünde yapılan cephe imalatında belirlenen hasarlar; ------- sayılı dosyasında, aparat ve vidalama ile yapılan montajın yetersiz kaldığı, tespite konu --------cephe kaplama işi dış ve cephe boyasının, fen ve sanat kurallarına uygun yapılmamış olmasından kaynaklandığı; ----- sayılı dosyasına sunulan raporda ise dosyaya sunulan malzeme faturaları ve açık olan panellerden tespit edilebildiği kadarıyla kullanılan montaj aparatlarının --- teknik şartnamesine uygun olduğu, vidalama tekniğinde hata yapılmadığı, belirtilmiştir.
Bu tür cephe kaplaması yapılmasında kural olarak, yapılacak kaplama levhasının montajı sırasında yata ve düşeyde düzgünlüğünü sağlama için binnaın dış cephesinde optik röleve alınarak, binanın olası yamukluk ve hataları tespit edilerek, cephe kaplamasının gerekli kot ve koordinatların projede işlenmesi gerekmektedir. Ancak davalı yüklenici tarafından mevcut mantolama levhası üzerine ------malzeme ile yapılan cephe kaplaması imalatında optik röleve alınsa bile mevcut cephe mantolama levha kaplamasından ötürü ankraj yapılacak beton görülemeyeceğinden davalı tarafça yapılan ------kaplama duvar yüzeyinde derz hatalarının olması kaçınılmaz olacaktır. Keza yüklenicinin mevcut mantolama levhası üzerine yapılan --------malzeme ile cephe kaplaması imalatında oluşan bazı birleşim hatalarının mahalde çözümlenebildiği, bu hususta balkon birleşim hatalarının giderilmesi için davalı yüklenicinin ------ tarihli mail ile balkon tamiratlarına ilişkin yapılacak işlemin tanımlanarak onay istendiği, davacı işveren tarafından tüm düşeylerin terazisine ve ----levha kaplama imalatıyla uygun hale getirilmesi için fiyat onayı vermiştir. Davalı yüklenici ve ------- sunulan tespit raporunda da belirtildiği üzere, pencere üstünde yapılan montajların, mevcut mantolama üzerine yapılmasından ve pencereler için yapılan panjur motor imalatlarından dolayı bu noktalarda vida atılamadığından poliüretan yapıştırıcı ile yapıştırıldığı görülmektedir.Heyetimizce, dosyaya sunulan fotoğraf, bilgi ve belgelerden yaklaşık 2 yılı aşkın bir süre kullanılan cephe imalatındaki yoğun hasarın bulunduğu bölgenin zemin kat ve zemin kat tavan kotunda yapılan cephe saçağı imalatında olduğu, aşağıda açıklanacağı üzere işbu kısımlarda oluşan hasarların ise su izolasyonu yapılmaması ve sonradan yapılan müdahalelerden kaynaklı olduğu değerlendirilerek ------dosyasına sunulan raporda belirtildiği üzere montaj aparatlarının -------teknik şartnamesine uygun olduğu, vidalama tekniğinde hata yapılmadığı ancak zemin kat üstünde düşen iki adet levhanın montaj hatasından kaynaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.Zemin kat ve saçak imalatında belirlenen hasarlar;----- sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda 1 adet zemin kat saçak altında levhanın düşmüş olduğu, zemin kat saçak ve saçak altındaki cephe elemanlarında ek yerlerinde açılmalar ve ek yeri kusurlarının olduğu, hasarın sebebi ise ------- levhaların zamanla ek yerlerindeki deformasyon tespitlerine dayalı olarak aparat ve vidalama ile yapılan montajın yetersiz kalmasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
----- sayılı dosyasına sunulan raporda ise bina giriş saçak üstünde su izolasyonunun davacı tarafından yapıldığı, bu kısımda herhangi bir deformasyon ya da levha düşmesi görülmediği ancak zemin kat çevre saçak üstünde su izolasyonunun yapılmadığı, gelen yağışla birlikte saçak üstünde göllenmeler oluştuğu, göllenen suyun malzemeyi zamanla deforme ettiği, ayrıca bina zemin kotunda yer yer panellerin sökülüp tesisat bağlantıları yapıldıktan sonra tekrar kapatıldığı tespit edilerek yapılmayan saçak üstü su izolasyonunu ötürü saçakta oluşan hasarlar ile iş tesliminden sonra bina zemin kotunda yer alan panellerin yer yer sökülmek suretiyle müdahale edilip tesisat bağlantıları yapıldığı için, zemin kat kotunda oluşan hasarlardan davacı yüklenicinin sorumlu olmayacağı, kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamında davalı tarafından ------- dosyasına sunulan mavi klasörde verilen e-posta yazışmalarında 1. kat hizasında yapılan saçak imalatı ve saçak altındaki cephe imalatlarının sözleşme dışında yapılan bir imalat olduğu görülmüştür. Davacı işverenin davalı yükleniciye gönderdiği 20/06/2018 tarihli mailde bina girişi, bina giriş ön ve yanların cephe kaplamalarının ---- yada ---- kaplama olarak fiyat teklifi istendiği, davalı yüklenicinin fiyat teklifini --------- malzeme olarak verdiği ancak 13/07/2018 tarihli mailde davacı tarafın saçak ve zemin kat cephe imalatının ---------- malzeme ile yapılmasına onay verdiği, işbu onay mailinde çelik işlerinin de davalı yüklenicinin iş kapsamında olduğunun belirtildiği görülmüştür. Davalı taraf çimento esaslı levhaların yatay zeminde kullanılması halinde su izolasyonu yapılması gerektiğini, su izolasyonu yapılması işinin iş kapsamlarında olmadığını belirtmiş olup dosyada mevcut e-posta yazışmalarında davalı yüklenici tarafından yapılan ilave saçak imalatında su izolasyonuna ilişkin bir iş kalemi olmadığı görülmüştür.
------ malzemesi dış cephe suyuna dayanıklı olmakla beraber yatay yüzeylerde ürünün kullanılması halinde üzerinde su tutulması halinde malzeme duran suyu içine emmeye başlamaktadır. Bu sorunların önüne geçilmesi için su yalıtımının çok iyi yapılması gerekmektedir. Yalıtımın yapılmaması halinde duran suyu malzeme emeceğinden, levhalarda yamulmalar, ------ ürünün vidalardan ayrılıp rüzgar gücü ile düşmesi muhtemeldir.Heyetimizce saçak altında düşen ve saçak üstünde hasarlı olan levhalarda oluşan hasarların su izolasyonu yapılmamasından kaynaklı olduğu değerlendirilerek su izolasyon imalatının da davalı yüklenicinin iş kapsamında olan bir imalat olmadığı için oluşan hasardan sorumlu tutulamayacağı görüş ve kanaatinde varılmıştır.Metal cephe malzemesinde belirlenen hasarlar; Davacı işveren vekili talebi üzerine-----dosyasında mahkeme eliyle mahallinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda sözleşme harici işlerinde -dekoratif metal cephe malzemesindeki paslanmalar- değerlendirilmeye alınması yanılgılı ve hatalı olmuştur. Dekoratif metal cephe uygulaması davalı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki tanımlanmış bir iş kalemi olmayıp davalı yüklenici tarafından yapılmamıştır. Bu kapsamda ------sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda belirtilen metal cephe malzemesinde paslanma şeklinde oluşan ayıplı imalatın davalı yüklenicinin sorumluluğunda olmadığı değerlendirilmiştir.
5.3.Kullanımdan Kaynaklı ya da Müdahaleden Kaynaklı Olarak İddia Edilen Ayıpların Meydana Gelip Gelmediği Hususu:
----- sayılı dosyasında, ------- levhaların zamanla ek yerlerindeki deformasyon tespitlerine dayalı olarak, aparat ve vidalama ile yapılan montajın yetersiz kaldığı belirtilmiş olsa da -------- dosyasında kullanılan montaj aparatlarının -------- teknik şartnamesine uygun olduğu, vidalama tekniğinde hata yapılmadığı belirtilmiş, bina zemin kotunda yer yer panellerin sökülüp tesisat bağlantıları yapıldıktan sonra tekrar kapatıldığı, bu bölümdeki hasarların iş tesliminden sonra zemin kotunda yer alan panellerin yer yer sökülmek suretiyle müdahale edilip tesisat bağlantıları yapıldığı için oluştuğu, kanaati belirtilmiştir.Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarındaki fotoğraflardan 1. kat hizasındaki saçak ile zemin kotu arasında yapılan uygulamada ek yerlerinden açılmış paneller ile parçalı şekilde kusurlu ek yerlerinin olduğu ve ilave vidalamalar olduğu görülmüştür. Heyetimizce fotoğraflar incelendiğinde de kusurlu olarak ifade edilen ek yerlerinin açık ayıp niteliğinde olduğu, işbu ek yeri kusurları ile işin teslim alınmaması gerektiği, ----- sayılı dosyasında belirtildiği gibi zemin kat kotunda ek yerleri hasarlarının sonradan yapılan müdahaleler olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
5.4.Davacının Sözleşme Kapsamında Davalıdan Talep Edebileceği Bir Alacağının Olup Olmadığı Hususu:Detayları yukarıda aktarıldığı üzere heyetimiz tarafından da, bilirkişi raporlarında belirtilen zemin kat üstündeki imalatlardaki hasarların yüklenicinin sorumluluğunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Cephe uygulamalarında derz hataları vb. sıkıntılar oluşması akabinde bölgesel tadilatların yapılması muhtemel olup tüm cephenin sökülmesine ihtiyaç yoktur.
Bu kapsamda zemin kat üstündeki bilirkişi raporlarında belirtilen iki adet düşen levhaların değişimi ve tadilatı için ----- sayılı dosyasında alınan raporda hesaplanan; "Tespit isteyenin kusurundan kaynaklı cephede düşen levhaların onarımı için gerekli imalat kalemleri belirlenmiş, belirlenen imalat kalemlerinin KDV dahil, nakliye, malzeme ve yapım montaj işçilikleri dahil bedelleri------- olarak hesaplandığı," hasar bedelinin heyetimiz tarafından da kadri maruf olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, alınan bilirkişi heyeti raporu ve tarafların dayandığı bilirkişi raporları ile bir arada değerlendirildiğinde taraflar arasında imzalanan ---------- uyarınca davalının davacıya ait binanın --------- malzeme ile cephe kaplaması yapımı işini işçilik ve sarf malzemesi dahil olmak üzere üstlendiği, işin davalı tarafından yapılıp teslim edildiği, davacının işin ayıplı olduğu iddiası ile dış cephe işlerinin düzeltilmesi için saptanan tutarın tahsili amacıyla davalı hakkında ilamsız icra takibine giriştiği, davalının itirazı ile duran takibe itirazın iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporunda montaj aparatlarının -------teknik şartnamesine uygun olduğu, vidalama tekniğinde hata yapılmadığı, ancak zemin kat üzerine düşen 2 adet levhanın montaj hatasından kaynaklı olduğu, bunların onarım bedelinin --------olabileceği, yapılan işin tamamen sökülüp yeniden yapılmasının gerekmediği, onarımın mümkün olduğu, bunun dışında 1.kat hizasında yapılan saçak imalatı ve saçak altındaki cephe imalatlarının sözleşme kapsamında olmadığı, sözleşme dışı imalat olduğu, taraflar arasındaki yazışmalarda davacının saçak ve zemin kat cephe imalatının ---------malzeme ile yapılmasına onay verdiği, davalı tarafın çimento esaslı levhaların yatay zeminde kullanılması halinde su izolasyonu yapılması gerektiğini, bu işin sözleşme kapsamında yer almadığını davacıya bildirdiği, -----malzemesinin dış cephe suyuna dayanıklı olmakla birlikte yatay yüzeyde ürünün kullanılması halinde üzerinde su tutulması durumunda malzemenin duran suyu emdiği bu sorunun önüne geçmek için su yalıtımının iyi yapılması gerektiği, saç altına düşen ve saçak üstünde hasarlı olan levhalarda oluşan hasarların su izolasyonu yapılmamasından kaynaklı olup davalının sorumluluğunda olmadığından zarardan sorumlu da tutulamayacağı, yine dekoratif metal cephe uygulamasının da sözleşme kapsamında yer alan bir iş olmayıp davalı tarafından yapılmadığı, bu malzemede oluşan paslanmadan da davalının sorumlu olmadığı anlaşılmış, alınan bilirkişi raporu gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte olduğundan mahkememizce hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne, davalının -------- üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamına, takip öncesinde davalının temerrüde düşürülmesi söz konusu olmadığından asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranında yasal faiz uygulanmasına, fazla talebin reddine, dava konusu likit olmayıp yargılama ile belirlendiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin ve davacının takip yapmakta haksız ve kötüniyetli olduğu ortaya konulamadığından davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
Davalının ------ dosyasında itirazının 7.000,00 TL üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranında yasal faiz uygulanmasına,
Fazla talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı ve davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,
3-Karar harcı 478.17 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 7.136,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.658,73 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 478,17 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 67.80 TL ilk masraf, 250,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti. 475 TL keşif gideri 1.791,70 TL D İş dosyası masrafı olmak üzere toplam 7.084,50 TL yargılama giderinden davadaki haklılık oranına göre(%1.27) 90,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan 1.081,20 TL -------- 150,00 TL yargılama giderinden davanın reddedilen kısmı göz önünde bulundurularak 1.215,56 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 7.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 77.677,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranları göz önünde bulundurularak 1.303,24 TL'nin davacıdan ve 16,76 TL'nin davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
10-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere e duruşma olarak katılan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/04/2023