T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/605
KARAR NO: 2023/145
DAVA: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ: 24/09/2021
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında uzun yıllardır devam eden bir ticari ilişki olduğunu, davalı şirketin ----------- emtiasını müvekkiline satmak için --- tarihinde ---- gönderdiğini, ---- sonrasında tarafların anlaştığını, müvekkilinin tahkim maddesi ------- ---- olarak davalıya gönderdiğini, davalı tarafından satışın onaylandığına ilişkin mailin müvekkiline iletildiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranarak emtiaları teslim etmediğini, müvekkilinin----- nezdinde --- yoluna başvurduğunu ve uyuşmazlığın---- yolu ile çözümlendiğini, ------- numarasıyla, davalının müvekkiline ---- ödeme tarihine kadar 3 ayda bir bileşik %3 oranında faiz ödenmesine ve yine temyiz masraf ücretlerinin ve harcamalarının satıcı tarafından üstlenilmesine karar verildiğini belirterek ------ icra edilebilmesi için 5718 sayılı ----- Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun---- ve ---- Tanınması ve İcrası Hakkındaki ---- göre kararın tanınması ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlık nedeniyle ---- yargılamasına başvurulduğunu, ---- olan kararın bağlayıcı olmadığı ve icra kabiliyeti kazanmadığını, uyuşmazlığın kaynağı olan satış sözleşmesinin konusunun ----------- olduğu iddia edilmişse de --- yazışmalardan anlaşılacağı üzere sözleşmenin kurulma aşamasında müvekkili tarafından ---- olarak satışının gerçekleşmesi ve navlun ücreti konusunda mutabakata varılması halinde sözleşmenin kurulacağının belirtildiğini, sözleşmenin esaslı unsurları hakkında konsensusa varılmadan sözleşmenin ------ doğmayacağını, hukuki dayanaktan yoksun olan tahkim kararının müvekkiline tebliğ edilmediğini,---kararına karşı dava yoluna gidileceğini, ----- şerhinin dosyaya sunulmadığını, ---- bulunmadığını, bu nedenle kararın tenfizinin mümkün olmadığını, davacının sunduğu ----müvekkili adına görüşme yapılan kişi olan ---sözleşmesi yapmaya yetkili olmadığını, taraflar arasında geçerli bir satış sözleşmesi kurulmuş olması ihtimalinde dahi tahkim anlaşmasının yetkili kişi tarafından yapılmamış olduğunu, satış sözleşmesinin de tek taraflı olarak hazırlandığını ve bu sözleşmede müvekkilinin herhangi bir yetkilisine ait imza ve kaşesinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; ---- kararının tenfizi istemine ilişkindir. Davacı yan taraflar arasındaki uyuşmazlığın ------- uyarınca yürütülen tahkim yargılaması sonucu karara bağlandığını belirterek --- karar no.lu kararının --- tanınması ve tenfizini talep ve dava etmiş, davalı ise ortada bir tahkim sözleşmesi yahut bu şartı içeren usulüne uygun düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığını, davacının dayandığı evrakların sözleşme görüşmelerinin yapıldığı mail yazışmaları olduğunu, iradelerin uyuşması sonucu kurulmuş bir sözleşme bulunmadığı gibi ---- sözleşmesi yapma yetkisinin olmadığını, yetkisiz temsilin kamu düzenini ilgilendiren bir husus olduğunu,---- hukuken kesinleşmiş, icra kabiliyeti kazanmış kararlar olmadığını, tahkim kararının kendilerine tebliğ edilmediğini savunmuştur.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ------- günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanarak bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davacı şirket --- kurulu--- olduğundan---- ülkemiz ile arasında teminattan muaf olma hususunda akdi yahut fiili mütekabiliyet bulunup bulunmadığı hususu --- sorulmuş, gelen ---- teminattan muafiyet öngören ikili bir adli yardımlaşma anlaşması bulunmadığı, --- taraf olmadığı, iki ülke arasında teminattan muafiyete ilişkin hukuki veya fiili mütekabiliyet bulunmadığı bildirilmiştir. MÖHUK 48.maddesi uyarınca takdir eden ---- tarafça mahkeme veznesine depo edilmiştir.
Davalı vekili tenfiz talebine konu edilen tahkim kararının kendilerine tebliğ olmadığını, 4686 sayılı MTK 15.maddesi uyarınca haklarını kullanacaklarını, henüz kesinleşmeyen tahkim kararına karşı dava açacaklarını belirterek, açacakları davanın sonucunun beklenmesini talep etmiş, ----- dosyasında dava açtıklarını bildirmiştir.
-----uyarınca dosyanın incelemekle görevli ---- gönderildiği ve dosyada----- kararın verildiği anlaşılmıştır . İş bu kararda"... Dava, hakem kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı, taraflar arasında---- üzerine ---- sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme görüşmelerinde,------ gerçekleşmesi ve navlun ücreti konusunda mutabakata varılması koşullarıyla sözleşmenin kurulacağının belirtildiğini, oysa davalının teklifinin bu şartları taşımadığından ortada geçerli bir satım sözleşmesinin bulunmadığını, buna rağmen davalının sözleşmeye aykırılık nedeniyle doğan zararların tazmini için tahkime başvurduğunu--- sözleşmesinin geçerlilik koşullarını haiz olmadığından geçersiz olduğunu iddia ederek --- iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
---- edildiği gibi --- alanda ortaya çıkan uyuşmazlıklara ilişkin ---- kararlarının iptali için başvurulacak merci “verildiği memleket kanunu --- yahut tabi olduğu kanun bakımından ---- salahiyetli ----” olarak belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle hakem kararlarının iptalinde yetkili makam, “hakem kararının verildiği memleket kanunu yahut tabi olduğu kanun bakımından salahiyetli bir makam” olarak belirtilmiştir. Bu durumda,----- iptal davasına ilişkin yetkisi, sadece tahkim yeri --- olarak belirlenmiş olan ya da böyle bir seçim olmamakla birlikte, tahkim usulüne ------- kararlarına ilişkindir. Bu açıklamalar ışığında, somut olaya gelince, taraflar arasındaki tahkim sözleşmesi uyarınca, uyuşmazlıkların -----uygulanarak ----- yolu ile çözülmesi kararlaştırılmış olup, eldeki dava bakımından------ yargı yetkisi bulunmadığından HMK m.114/I gereği, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine" karar verildiği görülmüştür. ----- kesinleşmiştir.
Dosya kapsamında toplanan deliller uyarınca alınan bilirkişi raporunda taraf iddia ve savunmaları değerlendirilerek aynen -----kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda ------------ maddelerinde çeşitli hükümler bulunduğu gibi, ---- ---- bulunmaktadır. Dava konusu ---- kararı; para alacağına ilişkin bir --- kararı olduğundan, icrai niteliği bulunmaktadır. Bu kapsamda tenfiz şartları açısından bir değerlendirme yapmak gerekmektedir. Öncelikle kararın tenfiz şartları açısından MÖHUK kapsamında mı yoksa -------- kapsamında mı değerlendirilmesi gerektiği belirlenmeli daha sonra da ilgili mevzuat uyarınca tenfiz için aranan ön şartlar ve esasa ilişkin şartlar açısından, tüm şartların oluşup oluşmadığı incelenmelidir.
MÖHUK” un 1. maddesinde ---- taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı tutulmuştur. Anayasa'nın 90. maddesinde de usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde kabul edileceği düzenlenmiştir. ---- bu kapsamda MÖHUK/” a nazaran özel düzenleme niteliğindedir. Bir hakem kararının --- Sözleşmesi kapsamına giren yabancı bir hakem kararı olarak değerlendirilebilmesi için Sözleşme'nin ---- maddesinde yer aldığı şekilde; hakem kararının tanınması ve icrası söz konusu olan devletten başka bir devlette verilmiş bir hakem kararı olması ya da hakem kararının tanınması ve icrası/tenfizi istenen devlette milli sayılmayan bir hakem kararı olması gerekmektedir. ---bir kararında da “..----- Sözleşmesinin, "İş bu sözleşme, tabii veya hükmi şahıslar arasında zuhur eden ve tanınması ve icrası bahis mevzuu devlet arazisinden gayri bir devlet arazisinde verilen hakem kararlarının tanınması ve icrası hakkında tatbik olunur" hükmünü taşıyan----- maddesindeki ------- benimsenmiş olduğundan. ---- dışında verilen---- kararlarının, "----- niteliğinde olduğunun kabulü gerekir” denilmiştir ---Dava konusu olayda; tenfizi istenen hakem--------kararı olduğundan ---- kapsamına giren bir ----
--- kapsamında koyduğu ---- onaylamıştır. Bunlardan ilki, karşılıklılık esasıdır.------- halinde Sözleşmeyi uygulama hakkını saklı tutmuştur. Dava konusu olayda ---- Sözleşmenin uygulanabilmesi için ---- bulunmaktadır.---- verildiği ----olduğundan karşılıklılık şartının bulunduğunun kabulünde de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır” şeklinde hüküm tesis etmiştir----- koyduğu ikinci çekince ise yine Sözleşmenin ----- fıkrasında yer alan,--- ticari mahiyette sayılan uyuşmazlıklara ilişkin olması konusundaki çekincedir. Dava konusu olayda tenfizi talep edilen------ tarafından verilen karara konu olan olaya bakıldığında konunun, taraflar arasındaki ticari nitelikteki satış sözleşmesi kapsamında talep edilen tazminat konusu olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim tenfizi talep edilen --- Kararının “Sonuç” kısmına göre;
“8. KARAR
-----yedi bin sekiz yüz doksan yedi----- sekiz sent) tutarını derhal ödemesine KARAR VERİYORUZ.
8.2. Satıcıların bu tutara --- tarihinden ödeme tarihine kadar üç ayda bir bileşik --- oranında faiz ödeyeceklerine AYRICA KARAR VERİYORUZ.
8.3. Satıcıların ekteki çizelgeye göre bu Temyizin masraflarını, ücretleri ve harcamalarını üstleneceğine AYRICA KARAR VERİYORUZ. Alıcılar, bu masraf ücretlerinin ve harcamalarının bir kısmını veya tamamını ödemişse, --- tarafından derhal geri ödeme alma hakkına sahip olacaklardır.
8.4. AYRICA TARAFLARIN 15-112 Birinci Kademe kararının maliyetlerinden eşit olarak sorumlu olmaya devam edeceklerine AYRICA KARAR VERİYORUZ. İşbu Temyizin Ücretleri ve Masrafları aşağıdaki gibidir:
Birlik Ücretleri--------
Temyiz Kurulu Ücretleri.------------ ödenecektir.
KURUL BAŞKANI
------
Satıcıların-----Kimlik Numarası: Yok
Alıcıların ----- Kimlik Numarası: Yok
KURUL:----olayda, ticari mahiyette olan bir uyuşmazlık bulunması, Kararın sonuç kısmında da bu kapsamda hüküm kurulmuş olması dikkate alındığında ---- koyduğu bu çekince kapsamında da aranan şartın gerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.
---- sadece ---- ilişkin tanıma ve tenfiz engelleri konusu düzenlenmiş olup; istisnai olarak sunulması gerekli olan belgelerle ilgili düzenleme gibi düzenlemeler hariç, genel olarak ---- kararının tanınması ve tenfizi usulü düzenlenmemiştir. Sözleşmenin ------Maddesine göre; “---- kararın öne sürüldüğü memlekette ------- ----, aşağıdaki maddelerde yazılı şartlar dairesinde, bunun icrasına hüküm verecektir. İşbu Sözleşmenin--- giren hakem kararlarının tanınması ve icrası için --- kararlarına nispetle oldukça daha ağır şartlar tahmil edilmeyecek ve oldukça daha--- alınmayacaktır ” Sözleşmede yer alan bu madde gereğince dava konusu olayda hakem kararının--- talep edildiğinden dava ve tenfiz usulüne ilişkin olarak;--- düzenlenmeyen konular açısından, ------- uygulanacaktır.---- hükümlerin uygulanması gerekecektir.
--- açısından dava konusu olayda tenfizi talep edilen ---- hakem kararının tenfiz şartlarını taşıyıp taşımadığı değerlendirilirse;---- Sözleşmesi'nin --- maddesinde yabancı bir hakem kararının tenfizini isteyen tarafın dilekçesine eklemesi gereken belgeler sayılmıştır.----- maddeye göre;
“1. Bundan evvelki maddede --- olunan tanıma ve icranın temini için, tanıma ve icra kararı verilmesini talep eden tarafın, bu baptaki talebiyle birlikte aşağıda yazılı vesaiki ibraz etmesi icabeder.
a) Hakem kararının aslının usulü dairesinde mevsuk bir nüshasını yahut da aslına uygunluğunu ---- ihtiva eden bir suretini;
b) II madde hükmünde ---- edilen hakem anlaşmasının aslını veya aslına uygunluğunu------- ------- eden bir suretini,
2. Eğer bahis mevzuu karar veya zikri geçen hakem anlaşması dermeyan edildiği memleketin resmi bir dilinde tanzim edilmemiş bulunursa, hükmün tanınması ve icrasını talep eden tarafın, mezkür vesaikin bu dile çevrilmiş bir tercümesini ibraz etmesi lazımdır. Tercümenin resmi veya yeminli bir tercüman yahut da bir diplomatik veya konsolosluk ajanı tarafından tasdik edilmesi şarttır ”
----- ya da Onaylı Suretinin Sunulması Konusunun Değerlendirilmesi;
Dava konusu olayda, ---- tahkimi sonucunda verilen 4491 sayılı, -------- sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 224'e göre;
“Yabancı resmi belgelerin yetkili makamlar tarafından - onaylanması zorunluluğu
MADDE 224- (1) ------ makamlarınca hazırlanan resmi belgelerin, --- bu vasfi taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili --makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır.
(2)---olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmi belgelerin tasdiki ile ilgili hükümleri saklıdır”
Bu konuda-- taraf olduğu --- Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” — bulunmaktadır. ------- bu Sözleşmeye taraf olduğundan, dava konusu uyuşmazlıkta tenfizi talep edilen hakem kararının --- şerhi olması gerekmektedir. Dosyada -- Kararının aslı olmakla birlikte bu karara ilişkin ---şerhine rastlanmamıştır. Bunun dosyaya sunulması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
----olduğundan, --- maddesine göre, ---- sunulması gerekmektedir. Tercümenin resmi veya yeminli bir tercüman yahut da bir diplomatik veya--- tasdik edilmesi şarttır. Bu kapsamda dosyada-------- tarafından yapılmış olan mühürlü,---- tercümesi bulunmaktadır. Bu konuda ---- Sözleşmesinde aranan şartın sağlanmış olduğu görülmektedir.
---- Sözleşmesinin ------ maddesinde aranan ikinci şart hakem anlaşmasının aslının veya aslına uygunluğunu ihtiva eden bir suretinin dosyaya sunulmasıdır. Tahkim anlaşmasıyla ilgili olarak-----Sözleşmesi'nin ---- maddesinin ikinci fıkrasında -----teriminden karşılıklı olarak teati edilmiş mektup veya telgraflarda mündemiç bulunan veya taraflarca imzalanmış bir mukaveleye dercedilmiş olan bir hakem şartı veya bir hakem mukavelesi anlaşılır” denilmektedir. Sözleşme'nin ------ maddesinin ikinci fıkrası bu konuda oldukça geniş kapsamlı bir düzenleme getirmiştir. ---- Sözleşmesinde tahkim sözleşmesinin geçerliliği konusunda özel bir düzenleme getirildiğinden, doğrudan Sözleşmenin ---- maddesi hükümlerine göre inceleme yapılması gerekmektedir.
Nitekim---- Resmi Gazetede yayımlanan ve bu suretle Anayasa'nın 90/5. fikra 1.cümle, HMK'nın 33 ve 5718 Sayılı MÖHUK'nın 1/2 fikrası gereğince iç mevzuatımıza dahil edilmiş olan ve öncelikle uygulanması gereken--- Tanınması ve İcrası Hakkında ------ hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, --- ---- Konvansiyonu'nun 2/1. fikrası gereğince tahkim anlaşmasının yazılı şekilde yapılması gerektiğinin belirtildiği, 2/2. fikrasında da yazılı anlaşma teriminden karşılıklı olarak teati edilmiş mektup veya telgraflarda ----- şartı veya mukavelesinin anlaşılacağının düzenlendiği, somut uyuşmazlıkta sözleşmenin yazılı olduğu hususunda ihtilaf olmadığı, bu sözleşmenin tarafların----- aracılığıyla--- sonucu kurulduğu ve--- kapsamında da tahkim şartının bulunduğu, her ne kadar davalı tarafından ilk sunulan sözleşme örneğinde kendi imzası bulunmazken daha sonra sunduğu sözleşmede bu kendi imzası bulunmakla birlikte bu imzanın davalı şirket tarafından sonradan tamamlanıp tamamlanmadığı anlaşılamamakla birlikte aksinin kabulü halinde dahi tarafların ---aracılığıyla --- teati ettikleri ve ----- içerir --- kaydının varlığı ---- Konvansiyonu'nun ---- fıkrası hükmüne göre imza şartının yerine gelmiş sayılması için yeterli olduğu bu sebeplerle taraflar arasında geçerli ve bağlayıcı --- bulunduğu gerekçesiyle davalı tarafın tahkim itirazının kabulüyle dava dilekçesinin görevsizlik sebebiyle reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.” şeklinde hüküm tesis etmiştir. --------
---- kararında, tarafların elektronik ortamda teati ettikleri ve --- varlığı,------ Sözleşmesinin --------- fikrası hükmüne göre imza şartının yerine gelmiş sayılması için yeterli kabul edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta “Satış Sözleşmesi” ve bu Sözleşme içerisinde yer alan tahkim şartı, taraflar arasındaki mail yazışmaları ile gündeme gelmiştir. Dava konusu olayda davalı tarafından; tahkim şartına da atıfta bulunulan emtia konusu “------ SATIŞ SÖZLEŞMESİ' nin taraflar arasında nihai şekilde yapılmadığı itirazı ile yine bu Sözleşme ile ilgili görüşmeleri yürütmüş olan şirket yetkilisi olan --------- anlaşması yapmaya yetkili olmadığı itirazı ileri sürülmektedir. Öncelikle taraflar arasında geçerli bir satım sözleşmesi bulunup bulunmadığı sonra da bundan bağımsız olarak geçerli bir tahkim anlaşması bulunup bulunmadığı konusuna bakılması gerekmektedir.
Dosyada, --- olan ve onaylı ------- yazışmalarına bakıldığında;
----- unvanı yer alan ---------- var. Bu--- bir --------satmama yardım edebilir misin?---- aldık ve birini satmak istiyoruz. Şu anda hiç ------ istemiyorum” denilmiştir. ----- tarafından
gönderilen cevapta --- beye; teslim için istenen fiyat nedir?” diye sorulmuştur.- --- tarih saat --- tarafından ------
“Sizce ----” şeklinde cevap yazılmıştır.----- tarafından ----“Lütfen kalite analizlerini bana gönderin” şeklinde mail atılmış,- ---- tarafından ------------anda ----- civarında. ----size göndereceğim” diye cevap verilmiştir.----- tarafından ---- gönderilen---- ekinde istenen sertifika ekleri gönderilmiştir.
------- gönderilen mailde “---- olandan ne kadar mevcut” olduğu sorulmuş,------ gönderilen cevapta ---------------- olarak belirtilmiştir.------------- gönderilen cevapta “-------olarak ilgilenebilirim” denilmiştir.- ---------- tarafından -------ya gönderilen ---yaklaşık ----- üzerinden satabiliriz” denilmiştir.---- tarafından ----- gönderilen mailde “--------- teslim) satın almıyoruz, kendi -----bana ------ mal oluyor. Yeniden kontrol edeyim” denilmiştir.--------- ve --- ile ilgili yazışmalar olmuştur.------ tarafından --------gönderilen --- mevcut konumunda beklemesi içinbilgilendirdik. Ayrıca -----açılış saatinde ----- irtibata geçeceğim.----- çok önemli bir meblağ değil
İyi haberlerini bekliyoruz” yazılmıştır.-------tarafından--------cevap olarakgönderilen mailde, “Bu satışı hala bağlayamadık. ---- sorun yaratıyor. Amaelimden geleni yapıyorum. Elinde sadece altın ürün olan başka bir gemi mevcutmu?” denilmiştir.---- tarafından -------gönderilen mesajda “Elimizde sadece altın ürün olan bir gemi yok.------------nasıl olur? diye sorulmuştur.-Daha sonra ---- konuyla ilgili çeşitli yazışmalar yapılmıştır.---- tarafında -----“Sizebir teklifim olacak. Sabah yazacağım” diye mail gönderilmiştir.----- tarafından--------gönderilen mailde;
“------------- değişimlerimizde sonra ------ kadar geçerli olacak teklifimizi sunarız----- Mallar: ---kurutulmuş
--------- güvenli bir limana teslim edilecek Miktar ve İstif: --------- göre aşağıdaki şekillerden birisiyle:Seçenek I: alıcının tercihine göre-------- bankalarına belgeler mukabilinde nakit.Seçenek ---- havalesi yoluyla, mallar ---- nezdinde “------denetmenleri kontrolünde muhafaza edilecek, ödeme alındıktan sonra satıcı tarafından serbest bırakılacak.Şartname: -----------------------
Belgeler:
-1 adet taranmış imzalı kaşeli ticari fatura
-1. Seçenek için: 3/3 konşimento veya üzerinde: -----
-----yükleme sertifikası, navlun ön ödeme belgesi:
2.Seçenek için: değişiklik yapılmamış konşimento nüshaları----- tarafından düzenlenen ---- içermiyorsa, ---- tarafından düzenlenen ---." denilmiştir.. Yine mailde “Normal---- konusunda hala çalışmalarımız sürüyor. --- alıcılarımızdan teklif geliyor, görüşmelerimiz devam ediyor. Şimdilik --- boşaltabilir ve gemi hala--- normal renkli olan için çalışmalara devam edebiliriz... ” denilmiştir.
Bu mailde görüldüğü gibi burada sadece----- bulunulmuştur.
--- gönderilen mailde ise “Bildiğin üzere tüm yükü satmak istiyoruz. Teklifi hakkında düşünmem gerek. Bu arada ödeme belgelerin mail ile nüshalarının gönderilmesiyleyapılabilmeli. Elimizde aşağıdaki belgeler mevcut değil....” denilmiştir.------ tarafından ------ gönderilen mailde --------üzerinden satmama yardım et lütfen” denilmiştir.------ gönderilen mailde;----- ürünler için elimde bir teklif var, normal olanlar için------kadar beklememiz gerekiyor.----- için ne kadar istersin?denilmiştir.
-Aradaki yazışmalardan----- gönderilen mailde,
“Teklifin hakkında aşağıdaki belgeler elimizde mevcut değil, bu nedenle tedarik edemeyeceğiz:----- elimize geçmesiyle kalan belgelerin aslını sana göndereceğiz. Bu şekilde sana uyuyorsa lütfen bildir, teklifini kabul edeceğiz. Lütfen bana geminin temsilcisi, boşaltma limanı ve boşaltma fiyatlarını da belirtir misin?”denilmektedir.----- tarafından ------- gönderilen mailde“Bildiğin üzere tüm yükü satmak istiyoruz. Teklifi hakkında düşünmem gerek. Bu arada ödeme belgelerin mail ile nüshalarının gönderilmesiyle yapılabilmeli.Elimizde aşağıdaki belgeler mevcut değil...” denilmiştir.
----- tarafından --- gönderilen mailde“Teklifin hakkında aşağıdaki belgeler elimizde mevcut değil bu nedenle tedarik
edemeyeceğiz.
- ----- tarafından çıkartılan hayvanla ilgisi yoktur belgesi,
- ---- tarafından çıkartılan----------- tarafından barç numaraları, yeri ve ---- yükleme tarihi ve nakliyecibarçlarını belirten belgenin renkli örneği”- ---- tarafından ----gönderilen mailde“-------- ---etmesini söyler misin, böylece biz de ---- yeniden düzenleyebiliriz.------ bize numuneyi gönderirse ---- biz halledebiliriz.--- aynı zamanda barç sertifikası ile ilgili de bilgi verir gibi oldu.--- bugün talimat verirsen belgeleri hızlı bir şekilde temin edebiliriz.”denilmiştir-----------
gönderilen mailde;----- ettiğin belgeleri tedarik etmesi için talimatvereceğim, ancak belgeleri biz tedarik etmeyeceğiz. Şu an bunun için vaktim yok.Lütfen bir önceki e-postamı teyid eder misin? ” denilmiştir.--------- tarafından --- gönderilen
mailde;“Teyidini ve boşaltma limanındaki temsilci ve boşaltma koşullarına dairsenden bilgilendirme bekliyorum” denilmiştir.
------ tarafından----- gönderilen------ konu kısmında ---------- yazılı olan) mailde;
---------Bu ------- satın alımını onaylıyoruz. Temsilciler ----
------ olacak, bilginiz olsun,Belgelerin yeniden düzenlenmesi konusunda aşağıdakilere ihtiyacımız var:
Tüm nakliye dokümanlarının nüshası
-------iletişim bilgileri ve onların belgeleri ve mal sahibi sözleşmesinin yeniden düzenlenmesine dair teyidi. Ayrıca orijinal ---- şu an nerede olduğunu öğrenmemiz gerekiyor.
----- bir an önce ----- ofisimize gönderilmesi gerekiyor ---- elinde yoksa yenisini düzenlememiz mümkün değil)
---- bize eksik belgeleri tamamlamamız için tüm bilgi/belge ve numuneleri vereceğine dair taahhüt ve bitki sağlığı belgesinin düzenlememiz için ------ formları
Yanıt bekliyoruz, Teşekkürler. ” denilmiştir.
-------- tarafından ------ gönderilen mailde ise;
“Sevgili------teşekkürler. Lütfen ------en yüksek boşaltma fiyatını da gönderir misin? ” denilmiştir.
Bu yazışmalardan sonra; dosyada da bir örneği bulunan 08.12.2014 tarihli “Satış Sözleşmesinin” taraflar arasında yapıldığı görülmektedir.
Sözleşmeye göre;
“Emtia: ---------
Miktar:-------
Fiyat: ------
Ödeme şartları: Faks vesaik karşılığı ödeme
Teslim noktası: -------
Sevk süresi: ------- sevk edildi
Ticaret Kuralları:-----
Diğer Şartlar: Bu sözleşmenin içeriğiyle çelişmeyen diğer tüm hüküm ve koşullar ------- göredir. Her iki taraf da bu sözleşmelerden haberdar olduklarını ve bildirimde bulunduklarını kabul ederler.
Bu sözleşme düzenlendiği tarihten itibaren geçerli sayılır;
GENEL ŞARTLAR
Nihai ve Tam Sözleşme: Bu ticaret sözleşmesi, düzenlendiği tarihten itibaren geçerli sayılır. Tahkim maddesi ------ dahil olmak üzere --------- uyarınca diğer tüm hüküm ve koşullar
Satıcı ---------
Alıcı ----
Adı-Soyadı: Adı-Soyadı:
Tarih: Tarih:
------- tarihli ------ ilgili mailden sonra,------ tarafından ------gönderilen mailde;“Teklifinle ilgili bir şey fark ettim. ---normal -----------Ancak biz başından bu yana altın olan ürünler hakkında konuşuyorduk. Lütfen bu
konuyu netleştirelim. Bu arada normal---- bir gelişme var mı?Burada görüldüğü gibi---- teyidini yaptığı anlaşmaya konu olanürünün ----- olarak adlandırılan ürün olduğu anlaşılmaktadır----- tarafından ----- gönderilen
mailde;“Sevgili ------Benim hatam oldu, altın olan üründen bahsediyordum. Teyidi istif planına göredüzelteceğiz.
Normal olan ve ------mallar için hala uğraşıyorum” denilmiştir.------ tarafından ----- gönderilen mailde;
---- sahibi gemideki bütün yükü tek bir ---- indirmek istiyor. Bu nedenle normal olan ürünleri de satmamız çok önemli, Şu an navlun için vereceği fiyatı bekliyoruz” denilmiştir.
------ tarafından ----- gönderilen mailde;
“Normal ürünün satışı için uğraşıyoruz.Şimdilik-------- anlaşma yaptık.Normal olan ürün için en son teklifin ne?” denilmiştir.Bu mailde görüldüğü gibi taraflar arasında-----adlandırılan ürün için satış anlaşması yapıldığı, ----- olarak adlandırılan ürünün de satışının yapılması için yazışmalar yaptığı anlaşılmaktadır.
----- tarafından -------gönderilen mailde;
Normal olan ürünü altın olandan ------ fiyata aldım, bu nedenle fiyat senin için ------- olur. Ancak gemi sahibi navlun için büyük bir fark isterse gemiyi
------ yönlendiremem. Bir fark ödemeyi beklemiyordum ” denilmiştir.
------ tarafından ----- gönderilen mailde;
------Sanırım ikimiz de satışı onayladık ve şu an ------ kullanıcılarla iş giriştik. Buradan değiştirmek zor olur.
Normal ürünleri satmak için elimizden geleni yapıyoruz. Ancak şimdilik sadece altın olan ürün onaylandı.
Lütfen ----------- tahmini varış süresini yazın “ denilmiştir.------- tarafından ---- gönderilen mailde;
“Ben seni her zaman bir alıcı veya satıcı olarak değil bir dost olarak görüyorum. Bu iş zaten bizi yaktı, bu gemi için -----ödeme yaptık. Şimdilik her şey anlaştığımız şekilde ilerliyor zaten. Ben sadece kontrolümüz dışında gelişen
ihtimallerden söz ediyordum.” demiştir.
------- tarafından -------gönderilen mailde;
------Ben de sizi bir dost ve ortak gibi görüyorum. Şu an normal ---------satmak için uğraşıyorum. Ancak bu tür malları satması kolay olmuyor.------- sahiplerine gelince onları çok iyi tanıyorum ve kaptanla istikrar hesapları ve sapma masrafları konusunda konuşabiliriz. Ancak bunun için sizden
onay almak gerek.Eminim ------ için bir çözüm bulacağız” demiştir.
------ tarafından -----gönderilen mesajda
“ Kendisini tanıyorsan lütfen öyle yapalım ” denilmiştir.
------ tarafından ---- gönderilen mailde;
---------İçerisinde bize sattığın kargonun yer aldığı ------
----- gittiğine dair haber aldık.
Bu durum kabul edilemez ve şu an içerisinde bize ait kargonun olduğu geminin tutuklanması için hazırlık yapıyoruz.-------- içerisinde yer alan altın------ derhal ----- boşaltılması için size ihtarda bulunuyoruz.
Yukarıdaki hususa halel getirmeksizin gemide yer alan altın ------- boşaltarak sizinrota değiştirme masraflarından kurtulmanıza yardımcı olabiliriz.
Tüm haklarımız saklıdır” denilmiştir.
-Buna karşılık olarak ----- gönderilen mailde;
------- mu? Bundan sonra beni arama lütfen” diye cevap gönderilmiştir.
Yukarıda belirtildiği gibi, huzurdaki davada davalı, davalı şirketin---- ola---- yaptığı ----geçerli olmadığını ileri sürmektedir. Yine davaya cevap dilekçesinde, ----- davalı adına satış işlemlerini yapmaya yetkili olmakla birlikte, tahkim sözleşmesi yapmaya yetkili olmadığını da ayrıca ileri sürmektedir.
----- hukukuna göre----- mahkemelerinde açılan yabancı hakem kararlarının tanınması veya tenfizi davasında sadece tanıma veya tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığı konusunda bir incelemede bulunulabilir. Burada-------- bulunmaktadır. ----- kararının içeriğinin denetlenmesi söz konusu değildir. Diğer bir ifade ile, kararda yer alan hukuki tespitlerin doğruluğu incelenemez. Dava konusu olayda da sadece ----kapsamında tenfiz şartlarının - gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi gerekmektedir.
“Satış Sözleşmesinin” ve bu Sözleşmede yer alan “Tahkim Şartının” geçerli olmadığı itirazı ------- Kararında konu olan olayda tahkim yargılaması aşamasında da yapılmıştır. “Satış Sözleşmesinin” geçerli olup olmadığı bu Sözleşmeye uygulanacak hukuka tabidir. Yine “Tahkim Şartının/Anlaşmasının” geçerli olup olmadığı da bu Sözleşmeye uygulanacak hukuka göre tespit edilecektir. Bu konu ----- tarafından ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Tenfizi talep edilen ------ arasında; yukarıda da belirtilen bütün mailler de incelenerek ayrıntılı bir değerlendirme yapılmış ve Sözleşmenin ----- tabi olduğu, bu kapsamda yapılan incelemede taraflar arasında geçerli bir “Satış Sözleşmesi” olduğu ve bu ------- Kurallarını kapsadığı, tahkim şartının geçerli olduğu, ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, taraflar arasında geçerli bir ----- kurulduğu, bu Sözleşmede tahkim şartının da yer aldığı, tahkim şartının mail yoluyla kararlaştırıldığı, tahkim şartını da içeren------- örneğinin dosyada bulunduğu, bu kapsamda -----tenfiz şartı olarak aranan -------- şartının gerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.
---kapsamına giren ----- kararlarının tenfizi için aranan esasa ilişkin şartlar kapsamında konu değerlendirilirse; ---- tenfize engel olan sebepler Sözleşmenin -------- maddesinde sayılmıştır. Maddeye göre;
I. Aleyhine hakem dermeyan edilen tarafın talebi sebketmez ve mumaileyh, kararın tanınması ve icrası istenen memleketin selahiyetli makamı huzurunda aşağıdaki hususları ispat etmez ise, hakem kararının tanınması ve icrası talebi reddolunamaz:
(a) II maddede derpiş olunan anlaşmayı akdeden taraflar, haklarında tatbiki gereken kanuna göre ehliyetsiz olur yahut da mezkür anlaşma taraflarca tabi kılındığı kanuna ve babta sarahat mevcut değilse hakem kararının verildiği mahal kanununa göre hükümsüz bulunur ise; veya
(b) Aleyhine hakem hükmü dermeyan olunan taraf hakemin tayininden veya hakemlik prosedüründen usulü dairesinde haberdar edilmemiş olur yahut da diğer bir sebep yüzünden delillerini ikame etmek imkânını elde edememiş bulunur ise, veya (c) Hakem kararı hakem mukavelesinde veya hakem şartında derpiş edilmiyen bir ihtilafa müteallik olur yahut hakem mukavelesi veya hakem şartının şümulünü aşan hükümleri muhtevi bulunursa; bununla beraber hakem kararının hakemliğe tabi bulunan meseleler hakkındaki hükümleri bunun dışında kalan hükümlerinden tefrik edilebilecek durumda ise bunların tanınması ve icrası cihetine gidilebilir, yahut
(d) Hakem mahkemesinin teşkili veya hakemlik prosedürü tarafların mukavelesine ve mukavelede sarahat olmayan hallerde hakemliğin cereyan ettiği mahal kanunu hükümlerine uygun değilse; yahut
(e) Hakem kararı taraflar için henüz ------ olmamış olur veya bunun verildiği memleket kanunu yahut tabi olduğu kanun bakımından selahiyetli bir makam tarafından iptal veya hükmünün icrası geri bırakılmış bulunursa,
2. Hakem kararının tanınması ve icrası istenen memleketin selahiyetli makamı tarafından aşağıdaki hallerin mevcudiyeti müşahede edilecek olursa, tanıma ve icra talebi kezalik reddolunabilir.
(a) Tanıma ve icra talebinin öne sürüldüğü memleketin kanununa göre ihtilaf mevzuunun hakemlik yolu ile halle elverişli bulunmaması; veya
(b) Hakem kararının tanınma ve icrasının mezkür memleketin amme intizamı kaidelerine aykırı olması”
Tenfiz talebinin kabul edilebilmesi için yukarıda belirtilen tüm koşulların gerçekleşmiş olması gereklidir. Diğer bir ifade ile tenfiz talebinin reddi sebeplerinin birinin gerçekleşmesi halinde söz konusu hakem kararı tenfiz edilemeyecektir.
------ V. maddesinde yer alan tenfiz şartları incelenirse;
8.1. Tarafların Tahkim Anlaşması Yapma Ehliyetlerinin Olması ve Geçerli Bir Tahkim Anlaşmasının Varlığı
-----, V/1/a maddesi uyarınca, “II maddede derpiş olunan anlaşmayı akteden taraflar, haklarında tatbiki gereken kanuna göre ehliyetsiz olur yahut da mezkür anlaşma taraflarca tâbi kılındığı kanuna ve babta serahat mevcut değilse hakem kararının verildiği mahal kanununa göre hükümsüz bulunur ise” hakem kararının tenfizi reddolunabilir.
Huzurdaki davada, ----- yetkilisi olan ---- tahkim anlaşması yapmaya yetkili olmadığı itirazı ileri sürülmektedir. ---- yargılamasının tarafları olan-----ihtilaf konusu olan ---- daha eski tarihlerde de ticari ilişkilerinin olduğu ve birçok----- yapılmış olduğu, bu Sözleşmelerde de tahkim şartının bulunduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Örneğin davacı vekilinin, Mahkemenin --- tarihli tensip tutanağında istenen belgeler kapsamında sunmuş olduğu belgeler arasında---- başlık altında, taraflar arasında daha önce ----- mail yoluyla yapılan sözleşme örnekleri bulunmaktadır. Zaten yukarıda da belirtildiği gibi davalının davaya cevap dilekçesinde de ----satış işlemlerini yapmaya yetkili olduğu ifade edilmiştir. Daha önce yapılan satış sözleşmelerine bakıldığında;
---- SATICILAR: -------
ALICILAR: ---- SÖZLEŞME
NUMARASI: ----
----: ----
ALICILAR: ---- SÖZLEŞME
----
- ---SATICILAR: -----,
ALICILAR: ---- SÖZLEŞME
---
- ----SATICILAR: ------
ALICILAR: ---- SÖZLEŞME
NUMARASI -----
- ----SATICILAR: ------
ALICILAR: ---- SÖZLEŞME
NUMARASI -----
-----SATICILAR: -----
ALICILAR: ------ SÖZLEŞME
NUMARASI ---------
şeklindeki sözleşmeler olduğu görülmektedir. Bu Sözleşmelerin dosyada bulunan ----- tercümelerine bakıldığında; ---------- Sözleşmede;
“GEÇERLİ SÖZLEŞME” başlığı altında, ---------
YUKARIDAKİLERLE ÇELİŞMEYEN TÜM HÜKÜM VE KOŞULLAR.
UYGULANABİLİR OLDUĞU ÖLÇÜDE,---------
BU SÖZLEŞME -------- TABİDİR” denilmektedir.
Keza yukarıda yazılı olan; ----- tarihli, ----- sayılı Sözleşmede, ----, tarihli, ---- sayılı Sözleşmede, ---- tarihli------ sayılı Sözleşmede, ----tarihli, ---- sayılı Sözleşmede,--------- tarihli Sözleşmede, benzer tahkim şartı ve ------ uygulanacağı ile ilgili hükmün açık bir şekilde yazılı olduğu ve taraflarca kabul edildiği görülmektedir. Bütün bu anlaşmalarla ilgili mail yazışmalarının da ---- tarafından yapıldığı görülmektedir. Nitekim tenfiz davasına konu olan ------- de daha önceki sözleşmelerde yer alan, benzer şekilde tahkim şartını içermektedir. ------yılından itibaren bütün sözleşmelerde yer alması nedeniyle tahkim şartını da bilerek sözleşmeleri onayladığı anlaşılmaktadır.
---- uyarınca uyuşmazlığın çözümlenmesi konusunda yapılan ilk başvuruda ------ tahkim anlaşması yapması konusunda özel yetkisi olmadığı itirazı ileri sürülmüştür. -------- bu konuyu ayrıntılı olarak değerlendirmiştir.-------- sayılı ----- tercümesinin ---- sayfasında yer alan -----başlığı altındaki; değerlendirmeye göre;
“5.3. GEÇERLİ BİR TAHKİM SÖZLEŞMESİ VAR MIYDI?
5.3.1. Aşağıdaki madde,---- sonuna eklenmiştir ve şöyledir;
Nihai ve Tam Sözleşme: Bu ------ düzenlendiği tarihten itibaren geçerli sayılır. ----- uyarınca diğer tüm hüküm ve koşullar------ geçerli bir tahkim anlaşmasıydı. Sözleşme ayrıca uyuşmazlıkların ---- uyarınca------ yoluyla çözülmesini öngören ---- koşullarını da içeriyordu. ------- Bölümü uyarınca tahkim yerini --------Yine bu hakem kararına karşı başvurulan temyiz yolunda da konu tekrar ele alınmıştır. Huzurdaki tenfiz davasına konu olan ------- sayfalarında yer alan açıklamaya göre;
“Yargı Yetkisi
7.21. ----- unvanını elinde bulundururken ------ göre tahkim anlaşması yapma yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle Temyiz Kurulu'nun bu konuda yetkisi olmadığını iddia etti.
7.22. Alıcılar kendi kısımları için bizi Birinci Kademe Kararına yönlendirdiler.
Birinci Kademe Kararı ---- atıfta bulunarak KABUL EDİYORUZ Kİ bu geçerli bir tahkim anlaşmasıydı. Sözleşme uyarınca, uyuşmazlıkların----- hüküm ve koşullarını da içeriyordu. ---- Maddesi, ------- uyarınca tahkim yerini İngiltere olarak belirler”
7.23. ------- ilgili bölümü ise şöyle:
“8 ESAS YARGI, GEÇİCİ EMİRLER VE FARKLI YÖNLERDE KARAR HUSUSLARI
8.1. Esas Yargı Hususu
(a) Hakem Heyeti, geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunup bulunmadığı, usulüne uygun olarak oluşturulup oluşturulmadığı ve tahkim anlaşmasına göre hangi hususların tahkime sunulduğu konusunda kendi yargı yetkisine göre karar verir.
(b) Mahkemenin yetkisi olmadığını tespit etmesi durumunda -----mahkemenin kararını taraflara bildirecektir. Bu karar kesin olacak ve ------uyarınca bir temyiz kuruluna itiraz etme hakkına sahip olan taraflar için bağlayıcı olacaktır.
----- ortaya çıkan tüm masraflar, ücretler ve harcamalar için davacıya fatura kesecektir. Mahkemenin yargı yetkisine sahip olduğunu belirlemesi durumunda, temyiz kuruluna itirazda bulunulamaz” Altı çizili kısım, ---- amacıyla belirtilmiştir.
7.24. Buna göre, ------uyarınca ve BİRİNCİ KADEME MAHKEMENİN konu ile ilgili yargı yetkisine sahip olduğunu tespit etmesi nedeniyle, bu----- yargı yetkisi konusunda temyiz hakkı bulunmamaktadır.
7.25. ------ yetki konularına ilişkin bir itirazın bir -------- önüne ne zaman getirilebileceği konusunda açıktır: Bu bir temyiz hakkı, açıkça, birinci kademe bir mahkemenin yargı yetkisi bulunmadığına karar verdiği durumla sınırlıdır.
7.26. Buna göre, Satıcıların Sözleşmenin ------ anlaşmasına itirazlarına ilişkin taleplerini bağlayıcı olmayan, geçersiz veya yasa dışı olarak kabul etmiş olması nedeniyle reddediyor ve ------- uyarınca bu itiraza sunulan konuları ele almak için YARGI YETKİSİNİ ELİMİZDE BULUNDURDUĞUMUZU BİLDİRİYORUZ.
7.27. Ancak tamamlayıcı olması amacıyla Satıcıların başvurusunun temel alındığı dayanak hakkında yorum yapmak istiyoruz. Satıcıların iddiaları,------ hukukunun bir tahkim anlaşması akdetmek için ------yetkisine uygulandığına dair iddialarına dayanıyordu.
7.28. Satıcıların argümanı, taraflar ---------- göre anlaştıkları için yanlış anlaşılmıştır.Ikamet
“Bu sözleşme ------- yapılmış ve aksi hükümlere bakılmaksızın ---- ifa edilmiş kabul edilecek ve ----yasalarına göre yorumlanacak ve yürürlüğe girecektir. Herhangi bir yasal işlem amacıyla, her bir taraf, ------- normal olarak ikamet ediyor veya iş yürütüyor olarak kabul edilecek...
7.29. Buna göre bu sözleşmede ----- kanunlarının değil, İngiltere kanunlarının geçerli olduğu açıktır. ”
Sonuç itibarıyla ---- kanunlarına göre yapılan değerlendirmede, ------unvanını elinde bulundururken ------göre tahkim anlaşması yapma yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle yaptığı itiraz kabul edilmemiş, geçerli bir tahkim anlaşması olduğuna karar verilmiştir.
Taraflar Aarasındaki -------doğan — uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk; yukarıda belirtildiği gibi,------- olarak belirlenmiştir. Taraflar arasındaki tahkim anlaşmasının geçerliliği de ---- uygulanacak hukuka göre tespit edilecektir. Taraflar arasında tahkim anlaşmasının geçerli olup olmadığına uygulanacak olan hukuk bu kapsamda ------ olacağından, bu hukuka göre de geçerli bir tahkim anlaşması olduğu sonucuna varılmıştır.
------- göre, davalı şirketi temsilen ---- yapan ------şirket adına tahkim anlaşması yapmaya yetkili olup olmadığı konusuna bakıldığında; ------ unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk konusunda kanunlar ihtilafı kuralları, ----------- düzenlenmiştir
MÖHUK m. 30 “Temsil yetkisi” başlığını taşımaktadır. Buna göre;
MADDE 30 — (D) Temsilci ile temsil olunan arasındaki hukuki ilişkiden doğan temsil yetkisi, aralarındaki sözleşmeden doğan ilişkiye uygulanan hukuka tâbidir.
(2) Temsilcinin bir fiilinin, temsil olunanı üçüncü kişiye karşı taahhüt altına sokabilmesi için aranan şartlara temsilcinin işyeri hukuku uygulanır. Temsilcinin işyeri bulunmadığı veya üçüncü kişi tarafından bilinemediği veya yetkinin işyeri dışında kullanıldığı durumlarda temsil yetkisi, yetkinin fiilen kullanıldığı ülke hukukuna tâbidir. Yetkisiz temsilde, temsilci ile üçüncü kişi arasındaki ilişkiye de bu fıkra hükmü uygulanır.
(3) Temsilci ile temsil olunan arasında hizmet ilişkisi varsa ve temsilcinin bağımsız bir işyeri yoksa temsil yetkisi, temsil olunanın işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir”
Davalı şirketi temsilen -----ve bu Sözleşmede yer alan ----- onaylayan -----davalı arasında hizmet ilişkisi bulunduğundan, konuyla ilgili uygulanacak hukuk, davalının işyerinin bulunduğu ülke hukuku olan ------ olacaktır.
“Ehliyet” açısından konuya bakıldığında yine MÖHUK” un “Ehliyet” başlıklı 9. maddesine göre;
MADDE 9
(4) Tüzel kişilerin veya kişi veya mal topluluklarının hak ve fiil ehliyetleri, statülerindeki idare merkezi hukukuna tâbidir. Ancak fiili idare ---- ---olması hâlinde ---- uygulanabilir.
Bu hükme göre de ---- uygulanması söz konusu olacaktır.
Dolayısıyla --- göre davalı şirket müdürü ---- tahkım anlaşması yapmaya yetkili olup olmadığı konusu ------maddi hükümlere göre belirlenecektir.
--- sayılı ------ göre, vekil özel olarak yetkili kılınmadıkça tahkim anlaşması yapamaz, hakeme başvuramaz. Ancak genel kural bu olmakla beraber yine 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un “I. Dürüst davranma” başlıklı 2. maddesinde yer alan;
“Madde 2- Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.
Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz”
Şeklindeki hükmün, vekilin tahkim anlaşması yapmaya yetkili olup olmadığı açısından yapılacak değerlendirmede de özellikle dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim --- birçok kararında, tahkim anlaşması yapılmasında özel yetkiye sahip olunup olunmadığı konusunu, dürüstlük kuralını da dikkate alarak değerlendirdiği görülmektedir -----
----tarihinden itibaren taraflar arasında yapılan ve yine ---- tarafından görüşmeleri yürütülen, mail yolu ile kabul edilen birçok satış sözleşmesinde ---- uygulanacağına ilişkin şartın yer aldığı ve kabul edildiği görülmektedir. Nitekim huzurdaki davaya konu olan ----- tahkim şartı da daha önce imzalanmış sözleşmelerde yer alan şartla benzer şekildedir.
---- müdürü ------, davalı adına imzaladığı bütün satış sözleşmelerinde, tahkim anlaşması yapma yetkisine de sahip olduğu intibaını verecek şekilde, bu şartın da olduğu sözleşme görüşmelerini yürütmüş ve nihayetinde bütün bu sözleşmeleri onaylamıştır.
Sözleşme görüşmeleri ve onaylamaları aşamasında ise tahkim anlaşması yapma yetkisinin olmadığına ilişkin herhangi bir itiraz gündeme gelmemiştir. Özellikle benzer tahkim şartını da içeren birçok satış sözleşmesinde, sözleşmelerde yer alan tahkim şartına itiraz etmeyen davalının, ------ yer alan benzer nitelikteki tahkim şartına itiraz etmesi, geçersiz olduğunu ileri sürmesi dürüstlük kuralı kapsamında çelişkili davranış yasağına da aykırılık oluşturabilecek yine hakkın kötüye kullanılması kapsamında da değerlendirilebilecektir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere bakıldığında en azından ----- yılından itibaren imzalanan satış sözleşmelerinin birbirine benzer olduğu ve hepsinde de benzer şekilde tahkim şartının yazılı olduğu,------ bundan haberdar olduğu ve diğer satış sözleşmelerinin de kendisi tarafından onaylandığı açıktır.
Yukarıdaki bilgiler ışığında, davalının ------ tahkim anlaşması yapma konusunda özel yetkisi bulunmadığı şeklindeki itirazın, Medeni Kanun'un ----- yer alan dürüstlük kuralı kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda geçerli olamayacağı, herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı, sonuç itibarıyla geçerli bir tahkim anlaşması olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
8.2. ------göre tenfiz engeli oluşturan ikinci şart; aleyhine hakem kararı verilen tarafın hakemin tayininden veya hakemlik prosedüründen usulüne göre haberdar edilmemiş ya da başka bir sebep yüzünden delillerini ikame etmek imkanını elde edememiş olmasıdır.
Sözleşmenin ------ maddesine göre;
“(b) Aleyhine hakem hükmü dermeyan olunan taraf hakemin tayininden veya hakemlik prosedüründen usulü dairesinde haberdar edilmemiş olur yahut da diğer bir sebep yüzünden delillerini ikame etmek imkânını elde edememiş bulunur ise, ------ durum tenfiz engeli oluşur. Huzurdaki davada, -------- V/1/b kapsamında davalının herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. İlgili hüküm kapsamındaki tenfiz engelinin incelenebilmesi ancak davalı tarafından bu konuda bir itiraz ileri sürülmüş olması halinde mümkündür. Ancak yine de tenfizi talep edilen ------bakıldığında, davalının usulüne uygun bir şekilde hakemini seçtiği, her iki tarafın da hukuk büroları tarafından temsil edildiği, delillerini ikame ettiği açıkça yer almaktadır. Sonuç itibarıyla bu madde kapsamında bir tenfiz engeli bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
8.3. Karar, Hakemlerin Yetkileri İçinde Verilmiş Olmalıdır
------- V.1l.c. maddesi uyarınca “Hakem kararı hakem mukavelesinde veya hakem şartında derpiş edilmeyen bir ihtilâfa müteallik olur yahut hakem mukavelesi veya hakem şartının şumulünü aşan hükümleri muhtevi bulunursa; bununla beraber hakem kararının hakemliğe tâbi bulunan meseleler hakkındaki hükümleri bunu dışında kalan hükümlerinden tefrik edilebilecek durum ise bunların tanınması ve icrası cihetine gidilebilir... ”
İlgili hüküm ile ifade edilmek istenen, hakemlerin yetkisinin, tahkim sözleşmesinde belirlenen konu ile sınırlı olduğu, hakemlerin yetkisini aşmaları halinde bunun bir tenfiz engeli olarak ortaya çıkabileceğidir. Bu durumda, ayrılabilir olduğu takdirde hakemlerin yetkisi kapsamındaki konularla ilgili verdikleri kararın tenfizi mümkün olacak iken, yetkileri dışında verdikleri kararın tenfizi ise mümkün olmayacaktır.
Somut uyuşmazlıkta hakem kararı taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak verilmiştir. Hakemlerin, tahkime başvurulacak konuyla ilgili olarak tarafların anlaşmasına uygun bir şekilde ve yetkileri dâhilinde karar verdiği görülmektedir. Bu sebeple, ilgili madde kapsamında bir tenfiz engeli bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
8.4. Hakem Mahkemesinin -------- Anlaşma --------- V.1.d. maddesi uyarınca “Hakem mahkemesinin teşkili veya hakemlik prosedürü tarafların mukavelesine ve mukavelede serahat olmayan hallerde hakemliğin cereyan ettiği mahal kanunu hükümlerine uygun değilse” hakem kararının tenfizi istemi reddedilebilir. Somut olayda; tahkim şartının yer aldığı ----, bu Sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların------ kanunları uygulanarak çözümleneceği kararlaştırılmıştır. Uyuşmazlık da bu kapsamda ---- kanunları uygulanarak çözümlenmiştir. ----- teşkili veya tahkim prosedürü, taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine göre gerçekleştirilmiştir. Bu madde kapsamında yapılan değerlendirmede de bir tenfiz engeli bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
8.5. —Hakem Kararının Bağlayıcı Olması Gereklidir
------Sözleşmesinin -------. maddesi uyarınca “Hakem kararı taraflar için henüz vacibürriaye olmamış olur veya bunun verildiği memleket kanunu yahut tâbi olduğu kanun bakımından selâhiyetli bir makam tarafından iptal veya hükmünün icrası geri bırakılmış bulunursa” hakem kararının tenfizi istemi reddedilebilir. -----Sözleşmesi uyarınca, kararın bağlayıcı olması yeterli olduğundan, ayrıca hakem kararı üzerinde kesinleşme şerhinin yer almasına gerek bulunmamaktadır. Hakem kararının taraflar için bağlayıcı olduğunun belirtilmesi yeterlidir. ------ kararında “Davacı şirketin mukim bulunduğu ---- imzaladığı------------- Sözleşmesine göre, yabancı hakem kararının bağlayıcı olması tenfiz için yeterlidir” demek sureti ile mahkemeye kesinleşmiş hakem kararı ibraz etmenin gerekli olmadığını belirtmiştir --------
Huzurdaki davada, dosyada ----tercümesi bulunan --------- konularla ilgili olarak kesindir” Denilmektedir.
Sonuç itibarıyla tenfizi talep edilen ---------- açısından kesin ve bağlayıcı olduğu, bu kapsamda bir tenfiz engeli bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
8.6. Uyuşmazlığın Tahkime Elverişli Olması Gereklidir
------- Sözleşmesinin -----Tanıma ve icra talebinin öne sürüldüğü memleketin kanununa göre ihtilâf mevzuunun hakemlik yolu ile halle elverişli bulunmaması” halinde, bu husus resen incelenerek, hakem kararının tenfizi istemi reddedilebilir. İlgili hükme göre, tahkime elverişliliğin belirlenmesinde -------- dikkate alınacaktır.
---- Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 408 hükmünde “Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir” kuralı yer almaktadır. Aynı şekilde, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ----- hükmünde de “Bu Kanun,----- bulunan taşınmaz mallar üzerindeki aynı haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tabi olmayan uyuşmazlıklarda uygulanmaz” denilmektedir. Tahkime elverişlilik şartı mahkeme tarafından re sen dikkate alınacak olan bir şarttır.
Huzurdaki davada tenfizi talep edilen---- konusu ------- kaynaklı alacağa ilişkindir. Sözleşmeden doğan bu uyuşmazlık, taraf iradelerine tabi olan, tahkime elverişli olan bir konudur. Sonuç itibarıyla tahkime elverişlilik kapsamında bir tenfiz engeli bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
8.7. Hakem Kararının Kamu Düzenine Aykırı Olmaması Gereklidir
----- Sözleşmesinin------maddesi uyarınca “Hakem kararının tanınma ve icrasının mezkür memleketin âmme intizamı kaidelerine aykırı olması” halinde hakem kararının tenfizi istemi reddedilebilir. Dolayısıyla tenfizi istenen kararın ------ hukukundaki kamu düzeni anlayışına aykırı olmaması gerekmektedir. Tenfiz hakimi bu konuyu re sen dikkate alacaktır.
Kamu düzeni kavramının zamana ve mekâna göre değişebilen bir kavram olduğu, bu açıdan da görsel ve göreceli bir kavram olduğu kabul edilmektedir. Bir kararında ----- kamu düzeni kavramını ayrıntılı şekilde değerlendirmiştir. ------tarihinde vermiş olduğu bağlayıcı niteliği haiz kararda “Kamu düzeni, niteliği gereği zamana, yere göre değişen, içeriğinin tesbiti zor bir her somut olaya göre değişiklik gösteren bir kavramdır. İlmi açılamalara ve yargısal kararlara rağmen gelişen hukuk sistemlerinde bile tanımı olmamasına rağmen “toplumun temel yapısını ve çıkarlarını koruyan kuralların bütünü” olarak tanım yapılabilir.
Kamu düzeni kavramının müdahale alanı son derece geniş ve yoruma müsaittir.
Hükmün gerekçesiz oluşundan dolayı kamu düzeni kavramından hareket ederek, ------ verilmesinde işlenen usulün, uygulanan hukukun, ilamın icrasının meydana getireceği sonuçların incelenmesi suretiyle, bir kararın kamu düzenine aykırı bulunarak tenfizi mümkün olmayacaktır demek çok ağır bir neticeyi yaratmak olacaktır. ----- düzeninin ihlalini gerektirecek haller çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlali halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlali halinde veya her emredici hükmü ihlal eden bir yabancı kararın ---- düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir o halde, iç hukuktaki kamu düzeninin çerçevesi,----- temel değerlerine, ---genel adap ve ahlak anlayışına,---- dayandığı temel adalet anlayışına, ---dayandığı genel siyasete, ----- yer alan temel hak ve özgürlüklere, milletlerarası alanda geçerli ortak prensip ve özel hukuka ait iyiniyet prensibine dayanan kurallara, medeni toplulukların müştereken benimsedikleri ahlak ilkeleri ve adalet anlayışının ifadesi olan hukuk prensiplerine, toplumun medeniyet seviyesine, siyasi ve ekonomik rejimine, insan hak ve özgürlüklerine aykırılık şeklinde çizilebilir. İç hukukta kamu düzeninin, tarafların uymak zorunda oldukları, kamu hukukundan ve özel hukuktan doğan ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri kurallar olarak anlaşılması gerekir. Mahkeme kararlarının verildikleri ülke dışında kesin hüküm, kesin delil ve icrai güce sahip olmaları, milletlerarası toplumda kişisel ilişkilere ve ticari hayatın getirdiği ekonomik ilişkiler kurma ve yaratma ve oluşan uyuşmazlıkların çözümü için tartışmasız mahkeme kararı yanında gerekli olan yabancı ilamın tanınması ve tenfizinin kabul edilmesini gerektirir. Böyle bir zorunluluğun, iki hâkimiyeti karşı karşıya getirdiği kuşkusuzdur. Bunlardan ilki, her devletin egemenliğinin ve milli menfaatlerinin korunması gereği, ikincisi ise milletlerarası menfaatlerin gerekleri ve kişilerin haklarına saygı kuralının insanhakları evrensel beyannamesi ile bu hakların korunup korunmasının benimsenmesidir.
Tenfiz ile yabancı ülkenin egemenlik tasarrufuna, diğer bir bağımsız devletin ülkesinde etkinlik, icra edilebilirlik tanınmasıdır.------ mahkeme kararlarını tanıyan, tenfiz eden devlet, prensip olarak kendi mahkemelerinin çözmeye yetkili olduğu bir uyuşmazlığı çözme yetkisinden vazgeçmekte, adeta uyuşmazlık üzerindeki egemenlik tasarruf yetkisinin başka bir devlet tarafından yargı yetkisi kullandırarak ortadan kaldırılmasına izin vermektedir. Özellikle, tenfiz sonucunda kararın, ülkesinde icra edilen devletin icra organlarının, -----bir mahkemenin emriyle harekete geçecek olmaları tenfize çok daha etkinlik kazandıracak ve içeriği tetkik edilebilirlik şüphesini de birlikte getirecektir. ---- düzeninin belirsiz niteliğinin sonucu olarak hangi kriterlerin kullanılması ile ortaya çıkacağı hususu yabancı ilamda gösterilen gerekçede ve ittihaz olunan hüküm ile ortaya çıkacağını kabul etmek gerekecektir----- mahkeme kararının ----düzenine aykırı olup olmadığının denetlenmesi sırasında içeriği tetkik yasağı devreye girmekte olup, bu yasağın takdir hakkı ile ortadan kaldırılamayacağı açıktır. ------- kabul edilen sisteme göre, tenfiz hakimince, ---- kararı esastan incelenemez ve hukuka uygunluğu denetlenemez. Şu durumda tenfiz hakiminin, tenfiz şartları dışında ilamın içeriği üzerinde incelemede bulunma hak ve yetkisi bulunmamaktadır. Aksi halin kabulü, tenfiz hâkimini, üst mahkeme görevini kendinde bulması şeklindeki bir sonuca götürür ” şeklinde hüküm tesis edilmiştir -------
Kamu düzeni kapsamındaki kurallar, özellikle bir toplumun, siyasi, sosyal, ekonomik ve hukuki açıdan temel yapısını ve menfaatlerini ilgilendiren kurallardır.
Taraflar arasındaki ------- engeli açısından incelendiğinde, tenfize engel bir durum bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Sonuç itibarıyla ----kapsamında tenfiz şartları açısından yapılan değerlendirmede, tenfizi talep edilen orjinali ----- olan ----------- dosyaya sunulması gerektiği, bunun dışında tenfiz için aranan bütün şartların gerçekleşmiş olduğu, herhangi bir tenfiz engeli bulunmadığı, kararın tenfizinin mümkün olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
SONUÇ
Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;
Tenfizi talep edilen,------ yargılaması sonucunda verilen ------ ile ilgili olarak;
1-Konunun, -------Kararlarının Tanınması ve----- kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
2-Tenfizi talep edilen ---------- aslının dosyada olmakla birlikte, bu karara ilişkin ------ olmadığı, bunun sunulması gerektiği, ------ yeminli tercüman tarafından yapılmış olan mühürlü, imzalı ----- ise dosyada bulunduğu bu konuda aranan şartın gerçekleşmiş olduğu,
3-Taraflar arasındaki tahkim şartının mail yoluyla kararlaştırıldığı, geçerli----- bulunduğu,
4------V. maddesinde sayılan esasa ilişkin şartlar açısından yapılan değerlendirmede;
a- Geçerli bir tahkim anlaşması bulunduğu,
b- Tahkim yargılamasında aleyhine karar verilen tarafın (tenfiz davasındaki davalının) usulüne uygun bir şekilde hakemini seçtiği, her iki tarafın da hukuk büroları tarafından temsil edildiği, delillerini ikame ettiği, davalının kendisini savunduğu,
c- Hakem Kararının, hakemlerin yetkileri dahilinde verilmiş bir karar olduğu,
d- Hakem mahkemesinin oluşumunun, tahkim prosedürünün taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine uygun olduğu,
e- Hakem Kararının bağlayıcı olduğu,
f- Hakem Kararının tahkime elverişli bir karar olduğu ve
g- Hakem Kararının kamu düzenine aykırılık oluşturmadığı kanaatine varılmıştır.
Sonuç itibarıyla -------kapsamında tenfiz şartları açısından yapılan değerlendirmede, tenfizi talep edilen----- dosyaya sunulması gerektiği, bunun dışında tenfiz için aranan bütün şartların gerçekleşmiş olduğu, herhangi bir tenfiz engeli bulunmadığı, kararın tenfizinin mümkün olduğu kanaatine ulaşılmıştır. " denilmiştir .Düzenlenen rapor gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte olduğundan mahkememizce de hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile dava konusu olayda; tenfizi istenen hakem kararının-------------tarafından verilmiş bir hakem kararı olması itibariyle ----- Sözleşmesi----- maddesi kapsamına giren bir hakem kararı olduğu , ülkemizin bu sözleşmeye taraf olduğu ve somut olayda bu sözleşme hükümlerin uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.
------ mahkemelerinde açılan yabancı hakem kararlarının tanınması veya tenfizi davasında mahkeme yalnızca tanıma veya tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığını inceleyebilecek olup yabancı hakem kararının içeriğinin denetlenmesi söz konusu olamayacaktır. Davalı yan -----bu Sözleşmede yer alan ----- geçerli olmadığı itirazını ileri sürmüştür. Aynı itiraz tahkim yargılaması aşamasında da yapılmış -------- tarafından ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Tahkim kararında sözleşmenin ----- kanunlarına tabi olduğu, bu kapsamda yapılan incelemede taraflar arasında geçerli bir ---- olduğu ve bu ------ kapsadığı, tahkim şartının geçerli olduğu, ifade edilmiştir. Taraflar arasında geçerli bir ----- kurulduğu, bu Sözleşmede tahkim şartının da yer aldığı, tahkim şartının mail yoluyla kararlaştırıldığı, dosyaya sunulan yazışmalar uyarınca geçerli bir tahkim şartının mevcut olduğu, tahkim şartını da içeren----- örneğinin dosyada bulunduğu,----- tenfiz şartı olarak aranan ------ şartının gerçekleştiği , bunun yanı sıra tahkim yargılaması sırasında davalı tarafın usulüne uygun bir şekilde hakemini seçtiği, her iki tarafın da hukuk büroları tarafından temsil edildiği, delillerini ikame ettiği, davalının kendisini savunduğu , --- Kararının hakemlerin yetkileri dahilinde verilmiş bir karar olduğu, --- mahkemesinin oluşumunun tahkim prosedürünün taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine uygun olduğu ,----- bağlayıcı olduğu, --- tahkime elverişli bir karar olduğu ve ---- düzenine aykırılık oluşturmadığı da alınan bilirkişi raporu ve dosyadaki delillerin incelenmesi neticesinde anlaşılmış, bilirkişi raporunda belirtilen apostil şerhine ilişkin eksiklik davacı yana tamamlattırılmıştır. Davacının davasında haklı olduğu sonucuna varılmakla davanın kabulüne ,---- nolu tahkim kararının tanınması ve tenfizine karar verilmiş, -----sayılı kararı ---Eldeki dava, yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkin olup, hakem kararlarının tenfizi davalarında nispi harç alınacağına dair bir düzenleme bulunmadığından, maktu haç alınması gerekir. İlk derece mahkemesince yargılama harcı ile davacı yararına takdir edilen vekalet ücretinin, nispi değil maktu olarak belirlenmesi gereklidir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince, nispi harç ile davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde olup, kararın bu yönden düzeltilmesine karar verilmiştir---..."uyarınca davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
--------- nolu tahkim kararının tanınması ve tenfizine dair,
2-Karar harcı 179,90 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL ile harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 67,80 TL ilk masraf, 88,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, ---bilirkişi ücreti olmak üzere toplam---- yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ----esaslara göre belirlenen ----- vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.