T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/58
KARAR NO: 2022/953
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/01/2022
KARAR TARİHİ: 21/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ----- firması tarafından 3 farklı alıcı firmaya satışı yapılan toplam-----emtiasının müvekkili tarafından ----- no.lu nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalandığını, söz konusu emtiaların nakliyesinin organizasyonu için davalı -------firmasının görevlendirildiğini, nakliye işleminin karayolu-denizyolu-karayolu olarak yapılacağını, bu taşımanın ------ kadar olan deniz yolu nakliyesini gerçekleştirmek üzere emtia konteynerinin ----- gemisine yüklendiğini, geminin ana güvertesinde çıkan yangın sonucu emtianın hasarlandığını, ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını, yangın nedeniyle şirket tarafından poliçe kapsamında sigortalıya 29/04/2021 tarihinde 501.490,22 TL.tazminat ödendiğini, hasar dosyasında alınan ekspertiz raporunda Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Antlaşmanın(CMR)17.maddesi uyarınca taşımacının yükü aldığı andan teslim anına kadar doğacak tüm hasarlardan sorumlu olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin ödeme yaparken TTK 1472.maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalıların taşınmak üzere alınan emtianın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduklarını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ödediği tutarın davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava ve delil dilekçesindeki müvekkilleri aleyhine olan beyanların tümüne itiraz ettiklerini, yabancı dildeki belge ibrazına kabul etmediklerini, davacı tarafın delillerinin müvekkiline tebliğ olmadığını, davacı şirketin aktif husumet ehliyeti olmadığını, müvekkilinin de pasif husumet ehliyeti olmadığını, CMR Konvansiyonun 30. Maddesi uyarınca müvekkillerine usulüne uygun ihbar yapılmadığını, iddia olunan hasardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın talep ettiği miktarın fahiş olduğunu, davanın müvekkili şirketin sigortacısına ihbarı gerektiğini belirterek davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.Davalılar------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava ve delil dilekçesindeki müvekkilleri aleyhine olan beyanların tümüne itiraz ettiklerini, yabancı dildeki belge ibrazına kabul etmediklerini, davacı tarafın delillerinin müvekkillerine tebliğ olmadığını, davacı şirketin aktif husumet ehliyeti olmadığını, müvekkillerinin de pasif husumet ehliyeti olmadığını, CMR Konvansiyonun 30. Maddesi uyarınca müvekkillerine usulüne uygun ihbar yapılmadığını, iddia olunan hasardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın talep ettiği miktarın fahiş olduğunu belirterek davanın müvekkilleri yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı------.vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın deniz taşıması esnasında geminin ana güvertesinde meydana gelen yangından kaynaklandığını, uyuşmazlığa Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla ------. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiğini, deniz taşımacılığı yoluyla yapılan emtia taşımasında güvertede çıkan yangında müvekkilinin de zarar gördüğünü, diğer davalıların sorumlu olduklarını, davacının müvekkilinden taşıma sözleşmesinden doğan bir talep hakkı bulunmadığını, yangının geminin ya da taşıyanın kusurundan kaynaklanmadığını, müvekkilinin haksız fiil sorumluluğu bulunmadığını, bunun davacı tarafından da ikrar edildiğini, davacı tarafın faiz isteminin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ------vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın deniz taşıması esnasında geminin ana güvertesinde meydana gelen yangından kaynaklandığını, uyuşmazlığa Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla-----Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiğini, müvekkillerinde ------yönünden Türk Mahkemelerinin davayı görmek için milletlerarası yetkiyi haiz olmadığını, iş bu davaya bakmaya ------ Mahkemeleri'nin de yetkili olmadığını, müvekkili ------ iş yeri merkezinin------ olduğunu bu nedenle müvekkilleri açısından davaya bakmaya------ Mahkemelerinin yetkili olduğunu,davacının yabancı dildeki delillerini -----olarak tercüme ettirmesi gerektiğini, davacı tarafın sigorta poliçesini kendilerine sunmadığını, davacının halefiyetini ve dava takip yetkisini ispatlayamadığını, davacının sigortalısı olduğunu beyan ettiği ------ söz konusu taşımalarda, sigortalanabilir bir menfaati olmadığını, davacı tarafın sigortalısına ödeme yaparak halef sıfatını kazanmadığını, davanın zaman aşımına uğradığını, müvekkillerinin çıkan yangınla ve meydana gelen zararla ilgili herhangi dahli ve sorumluğu bulunmadığını, davacı tarafın haksız fiilin unsurlarını ispatla yükümlü olduğunu, davacının talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini savunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği tazminatın davalılardan tahsili istemiyle açılmış tazminat davasıdır. Davacı, dava dışı sigortalı ------ firması tarafından 3 farklı alıcı firmaya satışı gerçekleştirilen -----emtianın nakliyat emtia sigorta poliçesini düzenlediğini, sözkonusu emtiaların----- sevkiyat adreslerine taşınması işinin organize edilmesi için davalı ------ firmasının görevlendirildiğini, taşımanın karayolu-denizyolu-karayolu olarak yapılacak olup,------- limanına kadar denizyolu ile gerçekleşecek nakliye için emtianın bulunduğu konteynerin------gemisine yüklendiğini, deniz yolu sevkiyatı sırasında------ açıklarında geminin güvertesinde yangın çıkıp konteynere de sirayet etmesi neticesi sigorta konusu emtianın hasarlandığını, ihbar üzerine açılan hasar dosyası ile sigortalısına 29/04/2021 tarihinde 501.490,22 TL.tazminat ödemesi yaptığını, davalıların bu zarardan sorumlu olduklarını, dava dışı sigortalısına halef olarak dava açtığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödediği tutarın davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar ayrı ayrı cevap dilekçesini sunmuşlar, davalılardan bir kısmı mahkememizin görevine itiraz ile iş bu davaya konu olayın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini, görevli mahkemenin Deniz İhtisas Mahkemeleri olduğunu ileri sürdükleri anlaşılmıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 21/12/2022 günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar yönünden inceleme yapılmıştır. HMK 114/1-c maddesi mahkemenin görevli olmasını dava şartı olarak düzenlenmiş olup görev kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca ileri sürülmese dahi resen gözetilmesi gereken ve yargılamanın her aşamasında değerlendirilmesi gereken bir husustur. Nitekim bir kısım davalı vekillerince de mahkememizin görevine itiraz edilmiştir.Somut olayda davacı sigortalısına ait emtianın gemi ile taşınması sırasında meydana gelen yangın nedeniyle hasar gördüğünü belirterek sigortalısına yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen talep etmektedir. Dava dışı sigortalı şirkete ait emtianın davalılardan ----- malik ve donatanı olduğu gemide taşındığı, bu taşıma esnasında gemide yangın çıktığı uyuşmazlık konusu değildir. Davacı sigortalısına ait emtianın taşınmasında davalı ------taşımayı organize eden firma olduğunu, taşımayı fiilen yapan geminin malik ve donatanının ------.firması olduğunu, yangına yine gemide taşıması yapılan davalı ------ sattığı otobüsün sebep olduğunu, davalı------- firmalarınında otobüslerin taşıma işini yapan firmalar olmaları nedeniyle sorumlu olduklarını iddia ile dava açmıştır.
6102 sayılı Yasa'nın 5.kitabında 1352/1-h maddesinde gemide taşınan bagaj dahil eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin ziya ve hasar bedelleri deniz alacağı olarak tarif edilmiştir. TTK 5/2 maddesi uyarınca bir yerde ticaret davalarına bakan birden fazla asliye ticaret mahkemesi var ise HSYK tarafından Asliye Ticaret Mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Bu kapsamda-----. görevlendirilmiştir. Davaya konu uyuşmazlığın çözümünde deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerekip gerekmediğini tartışma görevi Denizcilik İhtisas mahkemesine ait olup, denicilik ihtisas mahkemeleri ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkide görev ilişkisidir. Deniz İhtisas Mahkemesinin görev alanı uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanıp kaynaklanmamasına göre belirlenir. Somut olayda da davacı sigortalısına ait emtianın deniz taşıması sırasında hasar gördüğünü ileri sürmektedir. TTK 1352/1-h maddesi gereği gemide taşınan emtiaya ilişkin her tür zarar ve hasar bedeli de deniz alacağı olarak kabul edildiğinden uyuşmazlığa bakma görevinin Deniz İhtisas Mahkemesine ait olduğunun kabulü ile davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine dosyanın karar kesinleştiğinde süresinde talep halinde görevli------Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi )'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Dosyanın karar kesinleştiğinde süresinde talep halinde görevli ------ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ )'ne gönderilmesine,
3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemede karara bağlanmasına,
4-Süresinde talep ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde dosyanın ele alınarak açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili, Davalı -----, e duruşma olarak katılan -------yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.