T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1163 Esas
KARAR NO: 2020/156
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/11/2016
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,------ nolu aracı ile davalı şirket nezdinde trafik sigortalı olan----- plaka nolu aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ----- plaka nolu araç sürücüsü ------- asli kusurlu olduğunu, kazada müvekkiline ait araçta 65.468,36-TL hasar meydana geldiğini, bu hasarın ---- müvekkiline trafik sigortası kapsamında ödediğini, davalı ... şirketinin poliçe genel şartları çerçevesinde trafik poliçesi limitlerini aşan maddi hasar tutarı yönünden ------ plaka nolu aracın kusura denk gelen --- sigorta limitleri tutarında tazminatı müvekkiline ödeme yükümlülüğünün mevcut olduğunu, kazanın meydana geliş şekli, araçların çarpışma noktaları dikkate alındığında, davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu, ekspertiz raporundaki hasar tutarını kabul etmediklerini, müvekkili --- olarak tespit edilip, aracın hasarının da 65.468,36-TL olarak hesaplandığını, bu nedenle zarar tutarının yeniden hesaplanması gerektiğini, ayrıca aracın değer kaybına uğradığını, aracın hasarlanması nedeniyle 2.846,94-TL bedel ile araç kiralamak zorunda kaldığını, bütün bu nedenlerle, şimdilik 1.000,00-TL hasar bedeli, 1.000,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 2.000,00-TL’nin --------- poliçe limitleri üstünde kalan kısmı için de diğer davalıdan tüm verileriyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsilini, hükmedilecek tazminata olay tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasını, 2.846,94-TL maddi tazminatın ve 5.000,00-TL manevi tazminatın ------- müştereken ve müteselsilen tahsilini ve olay tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ettiği, 24/11/2018 tarihli ıslah dilekçesinde 1.000,00 TL maddi talepli olarak ikame edilen hasar bedeline ilişkin maddi tazminat değerini 17.050,00 TL ıslahı ile toplamda 18.050,00 TL maddi tazminatın davalılardan, kiralama ücretinden kaynaklı 2.135,20 TL maddi tazminatın davalılardan, 5.000.00 TL manevi tazminatın 2 ve 3 nolu davalı şahıslardan müştereken ve müteselsilsen 05/08/2016 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalılardan --- dilekçesinde, özetle, bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacının taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğunu, müvekkili şirket nezdinde ---- plaka nolu aracın kasko poliçesinin mevcut olduğunu, poliçenin başkalarına verilen zararlarda trafik poliçesinin karşılayacağı limiti aşan kısmının teminat altında olduğunu, bu poliçe ile temin edilen ihtiyari mali mesuliyet limiti ekli genel şartları 1. ve 11. maddelerine göre ödenecek tazminatın her türlü faiz ve avukat ücretleri dahil dava masrafları toplamı poliçede yazılı tutar ile sınırlı olduğunu, ihtiyari mali mesuliyet teminatının 50.000,00-TL olarak belirtildiğini, davacının öncelikle taleplerini trafik sigortasına yöneltmesi ve bu sigorta hadlerinin üzerinde kalan kısım için poliçede yazılı miktar dahilinde sorumlu olacaklarını, tarafların kusur oranlarının belirlenmesi için inceleme yapılması gerektiğini, davacının taleplerinin fahiş ve kabulünün kesinlikle mümkün olmadığını, davacının aracının rayiç piyasa değerinin 38.000,00-Euro olduğunu, eksper raporunda ------- olarak tespit edilerek araç hasarının 65.468,36-TL olarak hesaplandığını beyan ettiğini, aracın piyasa km’si, yılı, yakıt özelliği, daha önce hasara uğrayıp uğramadığı dikkate alınarak piyasa değeri belirlendiğini, araç değer kaybı yönünden aracın değer kaybının tespitinde trafik sigortası genel şartlarını dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, faiz talebinin ön koşulunun davacının muaccel hale gelen bir alacağa sahip olması ve bu alacak nedeniyle davalı şirket temerrüde düşmesi gerektiğini, bütün bu nedenlerle, davanın usulden reddini, davanın esastan reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılardan ---- vekili cevap dilekçesinde, özetle, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu edilen trafik kazasının ---- gerçekleştiğini, bu nedenle yetkili mahkemenin --- Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, dava konusu kazanın yaralamalı ve maddi hasarlı bir kaza olduğunu, dava dilekçesinde olay yerinde tutulan tutanak baz alınarak davalı müvekkili ---asli kusurlu olduğunun iddia edildiğini, ancak kusur oranlarının ceza yargılamasında ve taraflarınca açılacak tazminat davasına ilişkin bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, yurtdışı plakaya sahip araç ile karıştığı trafik kazası nedeniyle gümrük işlemlerindeki aksama sonucunda yaptığı giderlerin taraflarına yüklenmeye çalışılmasının da hakkaniyete aykırı olduğunu, bütün bu nedenlerle, haksız açılan davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddini, esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu edilen trafik kazasının ---- gerçekleştiğini, bu nedenle yetkili mahkemenin--- olduğunu, esasa ilişkin müvekkil ....--- plakalı aracın sahibi olduğunu, kaza anında aracı kullanan kişinin diğer davalı ....---- olduğunu, müvekkilinin Karayoları Trafik Kanununa göre Araç işleten sıfatında olup, 86. Maddesinde sorumluluğundan kurtulmasının düzenlendiğini, “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir." ibaresinin yer aldığını, meydana gelen kazanın aracın bozukluğundan kaynaklandığını, davacı tarafın asli kusurlu veya %100 oranında kusurlu olmasından kaynaklandığını, bu konuda bilirkişi incelemesi yapılmasını ayrıca ceza yargılamasından yapılacak bilirkişi raporunun istenmesi gerektiğini, bu durumun haklılığı ortaya çıkacağını, bütün bu nedenlerle, haksız açılan davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddini, esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve kira kaybı taleplerini içerir maddi tazminat ve manevi tazminat davasıdır.
Araç tescil kayıtlar------ plakalı araca ait tramer kayıtları ve Kuşadası ----.Asliye Ceza Mahkemesi'nin --- nolu dosya Uyap üzerinden getirtilmiş olup dosyamız içerisine alınmıştır.
------- 2918 sayılı K.T.K.nda yer alan 57/1-a kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek kuralını şihlal ettiği;---- aynı kanunun 52/1-A araçların hızlarını kavşaklara yaklaşırken,dönemeçlere girerken azaltmamak kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.
Mahkememizce tarafların kusur durumlarının tespiti ve davacının davalılardan tazmin edebileceği bir alacağının bulunup bulunmadığı hususunda makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle;...'ın maliki olduğu ve ------- kasko sigortalı---- plaka no'lu otomobil sürücüsü davalı ....---%75 oranında kusurlu olduğu,davacı tarafa ait---- plaka nolu otomobilinsürücüsü ---- nolu otomobilin kaza nedeniyle toplam zarar ve ziyanı 65.400,00TL olup,davalı tarafa ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğundan,davalılar ve sigorta şirketi bu bedelinin 49.050,00TL 'sinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,davacı tarafa ait--- plaka nolu ortomobilin kaza sonucunda değer kaybına uğramayacağı,davacı kaza nedeniyle araç kiralayarak 2.846,94TL ulaşımkaybına uğradığı,davalı sürücü %75 oranında kusurlu olduğundan,sadece davalılar bu bedelin 2.135,20TL sinden sorumlu olacakları bildirilmiştir.
Davalı vekillerinin, bilirkişi raporunun kusur tespitine ilişkin tespitine itirazda bulunmaları üzerine tarafların kusur oranlarının tespiti için dosya ----Dairesine tevdi edilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin --- tarihli raporunda Sürücü ---- %25 oranında kusurlu olduğu,davalı sürücü --- oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili 24.06.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminat değerini 17.050TL ıslahı ile toplamda 18.050 TL'nin davalılardan, kiralama ücretinden kaynaklı 2.135,20TL maddi tazminatın davalılardan,5.000,00TL manevi tazminatın 2 ve 3 nolu davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibasren işleyecek ticari faizi ile yargılama gidferi ve vekalet ücreti ile tahsilini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davanın davacının aracı ile davalılardan sigorta şirketinin ihtiyari mali mesulileyet sigortacısı, davalı ...'ın maliki ve ----- ----plakalı aracın çarpışması sonucu davacının aracından meydana gelen hasarın ---tarafından karşılanması ile araçta meydana gelen bakiye hasar tutarı, değer kaybı, aracın kullanılmaması nedeniyle başka bir aracın kiralanması sonucu oluşan maddi zarar ve manevi tazminat talebine ilişkindir.Davalı tarafa ait---. Tarafından --- numaralı poliçe ile ----tarihleri arasında trafik sigortası yapılmış olup sigortanın olayı kapsadığı,poliçe dosyada mevcut olup araç başına maddi teminat limiti poliçe tarihinde 29.000,00TL dir.Davalı tarafa ait ---- numaralı poliçe ile ---- tarihleri arasında Genişletilmiş Kasko Sigortası yapılmış olup sigortanın olayı kapsadığı,poliçede yapılan incelemede İhtiyari Mali Mesuliyet teminat bedelinin 50.000,00TL olduğu anlaşılmıştır.Gerek makine mühendisinden alınan raporda gerekse --- İhtisas Dairesinden alınan raporlarda sürücü ---- %25 oranında kusurlu olduğu,davalı sürücü ----oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.Mahkememizce Makine mühendisi bilirkişiden alınan gerekçeli ve denetlenebilir raporunda hasar yönünden yapılan incelemede toplam 65.400,00TL davacının uğradığı gerçek zarar hesaplanmış olup davalı tarafa ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğundan, davalılar ve diğer davalı ... şirketi bu bedelinin 49.050,00TL 'sinden sorumlu olacağı bildirilmiştir.--- plaka nolu --- yaşında olması ve aracın kaportasında meydana gelen hasar ve bu hasarların düzeltilmesi ve boyanması ile otomobilin 2.el piyasa değerinde bir kayba neden olmayacağı,davacı aracın hasarlanması nedeniyle araç kiralandığı ve bu nedenle 31.08.2016 tarih ve-----numaralı fatura karşılığı ---- firmasına 2.846,94TL ödendiğinin bildirilmesi üzerine yapılan incelemede kazadan sonra fatura tarihine kadar bu bedelin aynı marka ve model araç için uygun olduğu,davalı tarafa ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olmasından dolayı 2.135,20TL'den sorumlu olunacağı bildirilmiştir. Mahkememizce makine mühendisi ---- bilirkişi raporunda hasar bedeli ve değer kaybına ilşkin hesaplamalar bilirkişi tarafından 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarında belirtilen hesaplamaya uygun şekilde yapılması sebebiyle Mahkememizce de uygun bulunmuştur.
Davalı tarafa ait ---- plaka nolu otomobilin ZMM sigortacısı ------ tarafından hasar bedelinin, sorumlu oldukları teminat limiti olan 31.000,00TL ödenmiş olduğu için ve davalı ... şirketinin ihtiyari mali mesuliyet limiti ---- sigorta şirketince ödenen 31.000,00TL kısmı aşan (Hasar bedeli 49.050,00TL- ödenen 31.000,00TL=) 18.050,00TL kısmından davalı ... şirketi diğer davalılarla birlikte sorumlu olacaktır.
Aracın değer kaybı,aracın model yılı(yaşı),kilometresi,kullanma durumu,hasar miktarı,piyasa rayiç ve hasarlı durumundaki değerleri dikkate alınarak tespit edilir.Aracın olay tarihinde rayiç bedelinin 191,000,00TL olarak bilirkişice tespit edilmiş olup,hasarın durumu,yaşı,kullanma şekli,kilometresi,ve boyanan parçaların adedi dikkate alındığında aracın değer kaybına neden olmayacağı belirlenmiştir.
Davacının bir diğer talebi ise kira kaybına ilişkin olup, bilirkişice incelenen ve davacı tarafça fatura ile ispatlanan 2.846,94TLnin ,davalı tarafa ait araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olmasından dolayı hesaplanan 2.135,20TL aracın kullanılmaması nedeniyle başka bir aracın kiralanması sonucu oluşan davacının maddi zararından sigorta şirketinin sorumlu tutulması mümkün olmadığı için diğer davalılar bu zarardan sorumlu olacaktır.
Mahkememizin 2 nolu celsesinin 3 nolu ara kararında davacı vekiline davadan önce sigorta şirketine başvuru yapıp yapmadığı hususunda beyanda bulunmak ve başvuru yaptıysa başvurduğuna ilişkin belgenin davalıya tebliğ edildiğine dair evrakı mahkememize sunmak, başvuru yapmadı ise aynı süre içerisinde davalı ... şirketine başvurduğuna ilişkin evrakı mahkememize sunmasına, aksi taktirde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verileceğinin ihtarı yapılması sonucunda davacı vekilince ---- no'lu hasar dosyasının açıldığı, ancak taraflarına süre verilmesi sebebiyle 06.10.2017 tarihinde yeniden başvuru yapıldığını ve sigorta şirketinden cevap beklendiğini bildirilip ekine posta alındısı fotokopisi konulmuştur. Davacı vekilince ---- tarihinde yapıldığını ve -- nolu hasar dosyasının açıldığını,yargılama devam ederken de -----tarihinde davalı şirkete teslim edildiği bildirilmiştir.Davacı şirketin dosyaya sunduğu gönderi reklamasyonu belgesinden gönderinin 06.10.2017 tarihinde gönderildiği ve 09.20.2017 tarihinde teslim edildiği görülmüştür.Davalı ... şirketince 04.11.2016 tarihli müzekkeremize verilen 01.12.2016 tarihli cevabi yazıda 05.08.2016 tarihli kaza sebebiyle kasko sigorta poliçesine ilişkin ---- numaralı hasar dosyasının açıldığı bildirilmiştir. İlgili hasar dosyasının açılmasına ilişkin davalı ... şirketine yapılan başvuru dilekçesinin sigorta şirketine teslim tarihi tespit edilemediği için davacı vekilinin mahkememiz ara kararı uyarınca yeniden başvurusuna ilişkin dosyaya sunduğu gönderi reklamasyonu belgesinden tespit edilen 09.10.2017 tarihi teslim tarihi olarak kabul edilmiş olup sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.
Davacının bir diğer talebi ise manevi zararın tazminidir. Manevi zarar, bir kişinin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmeyi ifade eder. Hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, isim, resim, şeref, haysiyet, ticari itibar gibi değerler, kişilik değerlerini oluşturur. Bu değerlere saldırı, objektif eksilmeyi ifade eder. Manevi zararın tazmin edilebilmesi için objektif unsur yanında bir de sübjektif unsurun gerçekleşmesi gerekir. Sübjektif unsur ise, zarar görenin söz konusu ihlal sonucu kişiliğinde, manevi varlığında objektif olarak meydana gelen bu eksilmeyi yaşaması, duyması, onu hissetmesi, bunun sonunda da acı, elem, ızdırap duymasıdır. Sübjektif unsur yoksa manevi zarar da yoktur. Somut olayda trafik kazası davacının hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, isim, resim, şeref, haysiyet gibi değerlerinde bir ihlale yol açmamıştır. Davacı dava dilekçesinde manevi tazminat talep etmiş ise de şartları oluşmadığından davacının manevi tazminat talebinin redddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE,
-18.050,00 TL hasar bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, hükmedilen tutara davalı ... şirketi yönünden 09/10/2017 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz yürütülmesine,
-2.135,20 TL kira kaybının davalı ... ve ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davacı tarafa ödenmesine,
-Fazla talebin REDDİNE,
2-Manevi tazminat davasının REDDİNE,
3-Karar harcı 1.378,85 TL'den, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 168,17 TL, ıslah harcı olarak yatırılan 291,18 TL olmak üzere toplam 459,35 TL'nin mahsubu ile 919,50 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan toplam 459,35 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 33,50 TL ilk dava masrafı 358,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 600,00 TL bilirkişi ücreti, 314,50 TL Adli Tıp Gideri olmak üzere toplam 1.306,90 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%77 kabul) 1.007,44 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan 299,46 TL'nin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılardan ... tarafından yapılan 24,65 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre 5,65 TL'sinin davacıdan tahsili ile anılan davalı tarafa ödenmesine, kalan 19,00 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Diğer davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ---- esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine
9-Davalılar maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ---- deki esaslara göre belirlenen 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
10-Davalılar ... ve ... manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ---- esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahisili ile anılan davalılara ödenmesine
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.