T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/581 Esas
KARAR NO: 2018/579
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 05/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketi ile dava dışı...... arasında sigortalı işveren olarak dava dışı ....... ve/veya alt Taşeronları ve/veya .........tarafından inşası üstlenilen.......... projesi kapsamında .......... nolu,......... imzalandığını. Yine dava dışı ....... ile borçlu ...... arasında.. Projesinde özel güvenlik hizmetlerinin verilmesine ilişkin imzalanmış ........Sözleşmesi bulunduğunu, iş bu sözleşmeye göre, borçlu şirket dava dışı müvekkil şirket sigortalısının .............. ...... Projesinin güvenliğini sağlamayı taahhüt ettiğini, 01.08.2013 tarihinde sigortalı kıymet riziko adresinde ...... adıyla anılan.... ve Konut Projesi alanında bulunan inşaat şantiye deposunda, ........tesisat işlerinin alt yüklenicisi....... Firmasının deposunda hırsızlık olayı meydana geldiğini, ekspertiz raporunda; inşaatın etrafının çevrili olduğu ve aktif olarak kullanılan 2 giriş kapısında 24 saat güvenlik görevlilerinin bulunduğu, hırsızların inşaata araçla ilk geldikleri yer olan kuzey batı ucundaki çift kanatlı demir araç giriş kapısının kapalı ve kanatların birinin kaynaklanmış vaziyette kapalı olduğu, demir kapıda bir kilidin bir halkaya asılı olduğu ancak kilidin takılması gereken diğer kapı kanadındaki halkanın hırsızlık esnasında kırılmış olduğu, kapıya yakın kısımdaki güvenlik kulübesinin hırsızlık olayından sonra getirildiği, şeklinde tespit yapıldığını. Söz konusu olayda borçlu güvenlik firmasının görevlerini layığı ile yapmamaları ve sorumlu bölgenin güvenlik ve koruma hizmetlerini savsaklamaları sonucu dava dışı sigortalının inşaat alanının soyulduğunu. Davalının borç ve ferilerine itirazının haksız ve kötü niyetle yapılmış bir itiraz olduğunu, bu nedenlerle, itirazın iptali ve alacağın % 20'sinden az olmamak kaydıyla icra İnkâr tazminatına karar verilmesinin yasa gereği olduğunu. Davaların kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hırsızlı olayının dava dışı ..........'nin alt yüklenicisi olan ....... firmasına ait depoda meydana geldiğini, dava dışı ......... ........ arasında her hangi bir sözleşmenin mevcut olmadığını, bu nedenli müvekkil şirkete husumet yöneltllemeyeceğlni, hırsızlık olayının meydana getirdiği zarardan davalı müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu. Müvekkil şirketin 5188 sayılı Özel Güvenlik hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre kurulmuş olduğunu, bu hususta özel ve tüzel kişilerden gelen talepler doğrultusuna müşterilerine hizmet verdiğini. Bu talepler kapsamında 12 güvenlik görevlisi 4 kişi gündüz, 4 kişi gece, 4 kişi tatil (of) olacak şekilde görev yaptığını, Müvekkil şirket ile dava dışı .......... arasında İmzalan sözleşme uyarınca .....ye hizmet verildiğini. Taşeron firmaların depolarında bulunan malzeme cinsleri, adetleri, depoya gelen miktar ile harcanan miktar veya başka şantiyelere malzeme gidiş ve gelişi hakkında müvekkil şirketin hiçbir belge bilgi sorumluluğunun bulunmadığını. Dava dışı .......... ile Taşeron firma arasında imzalanan sözleşmede açıkça belirtildiği üzere; yüklenici konumundaki taşeron firmasının personelinin veya hizmetlerinden yararlandığı üçüncü şahısların kusurlarından dolayı meydana gelen her türlü kaza, hırsızlık vs. nedenlerle doğan zararların mali ve cezai sorumluluğu yükleniciye aittir ve onun tarafından karşılanacaktır, denildiğini. Bu nedenle......... ile taşeron firma arasında imzalanan sözleşmenin celbini talep ettiklerini. Söz konusu alanın gerektiği sayıda personel çalıştırmayan, gerekli güvenlik kamera vs, sistemlerini kurmayan müşterinin kusurunun tamamını müvekkiline yüklemenin hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu. Davanın esasına girildiği bir durumda hırsızlık mahallinde, söz konusu alanın en az kaç adet güvenlik personeliyle korunmasının gerektiğini ve diğer alınması gerekli güvenlik önlemlerinin neler olduğu hususunda keşif yapılmasını talep ettiklerini. Müvekkili şirketin daha önceden temerrüde düşmediği için işlenmiş faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, davanın öncelikle husumet yönünden ve esastan reddedilmesini, davacı tarafın icra takibi başlatmakla iş bu davayı ikame etmekle kötü niyetli olduğundan ötürü % 20'den az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; ...nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
İstanbul Anadolu ..........İcra Müdürlüğünün 2014/19849 esas sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine sigortalıya ödenen zararın rücu amacıyla 38.443,87 TL asıl alacak, 3.869,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.313,54 TL'nin tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekiline icra takibinde talep ettiği işlemiş faiz üzerinden eksik harcı tamamlattırılmıştır.
İstanbul ............ ... soruşturma nolu dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelemesinde; suçun faili tespit edilemediğinden daimi arama kararı verildiği ve henüz fail veya faillerin tespit edilemediği görülmüştür.
.........Düzenlenen 01.08.2013 Tarihli Olay Tespit Tutanağı; "01.08.2013 gündüz vardiyası saat 08:30 civarında............ bey depolarının soyulduğunu beyan etmiştir. Bunun üzerine ......... -3'teki bulunan deposuna ....... bey eşliğinde gidilip inceleme yapılmıştır....... beyanına göre, 3-4 koli sarı tesisat malzemeleri sprey Makinası 1 adet kaynak makinası ayrıca yan taraftaki depodan takım sandığındaki takım malzemeleri olmadığını beyan etmiştir." şeklindedir.
................Tarafından Düzenlenen 24.09.2013 Tarihli Hırsızlık Hasar Ekspertiz Raporu Özetle; "... Firma personel sorumlusu ...., ....... ......ve .................eşliğinde çalışmanın yürütüldüğünü, 01.08.2013 tarihinde inşaatın ..........ı köşesinde bulunan kapalı olan ve kullanılmadığı beyan edilen arka giriş kapısından 07.00 sularında .........marka olduğu tahmin edilen bir aracın girdiğinin beyan edildiğini. Olay başlangıcının bu kapının karşısındaki .....bayisinin güvenlik kamera kayıtlarından görüldüğünün ifade edildiğini. Gelen şahısların kapının arkasındaki kaynağı kırdıkları ve kapıyı açarak araçla -3. Kattaki malzeme deposu ve yan taraftaki aynı firmanın alet edevat deposunun kilit halkalarını kırmak suretiyle içeriye girdikleri İnşaat malzemelerini yardımcı alet edevatlarını çalınmış olduğunu beyan edildiğini. Yapılan incelemede; inşaatın çevrili olduğu ve aktif olarak kullanılan 2 giriş kapısında 24 saat güvenlik görevlilerinin bulunduğunun öğrenildiğini. Hırsızların araçla inşaata ilk girdikleri ........ ucundaki demir kapıda bir kilit halkasının asılı olduğunu ancak kilidin takılması gereken diğer kapı kanadındaki halkanın hırsızlık esnasında kırılmış olduğunun görüldüğünü. Kapıya yakın güvenlik kulübesinin hırsızlık olayından sonra getirildiğinin öğrenildiğini. Otopark giriş yolundan -3. Kata inildiğini ve yan yana iki deponun olduğunun görüldüğünü, hırsızlık sırasında kırık olan demir halkaların yeni kaynaklanmış olduğunun görüldüğünü, hırsızlık yapan şahısların inşaatı bilen kişiler olduğunun tahmin edildiğini, inşaattaki tüm alt yüklenicilerin teminat altında olduğunun poliçede görüldüğünü. Tesisat işleri alt yüklenicisi .... firmasının da sigortalılardan olduğunu. ......... sözleşmesi gereği inşaattaki hırsızlık v.b. olayları engellemekle görevli olduğunu..." şeklinde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.
.................. ile ............ arasında akdedilen .........Sözleşmesi incelendiğinde;............ şirketi ile ...... inşaat firması arasında düzenlenen sözleşmeye göre görev alanında toplam 12 personelin çalıştırılacağı, bahse konu çalışma düzeninin 2 grup şeklinde yürütüleceği 1. Grubun saat 08:00- 20:00 ikinci grubun 20:00-08-00 sırasında görevlendirileceği, sözleşmenin 3 maddesi 3.13 paragrafında aynın " Görev alanına dışarıdan gelebilecek her türlü hırsızlık, sabotaj, soygun, yangın vb. her türlü tehdit, tecavüze karşı korumak için proje sorumlusu tarafından düzenlenecek plan ve program müşteri tarafından kabul edilmez ya da proje sorumlusu tarafından müşteriye yazılı olarak bildirilen, güvenlik personellerinin işini yapmasına engel olan veya güvenliği tehdit eden gelişmelere karşı müşteri tarafından gerekli önlem alınmazsa doğacak zarardan şirket sorumlu olmayacağı, görev alanında güvenlik personelinin alkole ve her türlü uyuşturucu madde ile girilmesi veya bu maddelerin kullanılmış halde işyerine gerilmesine izin verilmeyeceği belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile sunulan deliller birarada değerlendirilerek davacı tarafın talep edebileceği bir tazminat olup olmadığı ve varsa miktarının tespitiyle olaydaki kusur durumunun belirlenmesi bakımından bilirkişilerden rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı şirket çalışanlarının davacının sigortalısı ile akdedilen özel güvenlik görevlisi hizmet sözleşmesi gereğince yerine getirmeleri gereken güvenlik ve gözetim hizmetini sözleşme gereğince tam olarak yerine getirmedikleri, olayın meydana gelmesinde davacı şirket çalışanlarının tam kusurlu oldukları, gerekli titizlik ve dikkatin gösterilmiş olması halinde hırsızlık olayının önlenebileceği, davalı şirket çalışanlarının gerekli tedbirleri almadıkları, davalı şirketin zarardan sorumlu olduğu, hırsızlık olayında davacının sigortacısına yüklenecek bir kusur olmadığı, davacının sigortalısına 20/12/2013 tarihinde yaptığı 38.443,87 TL ödemenin kadri maruf olduğu, ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar işlemiş faizin taleple bağlı kalınarak 3.869,67 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Davacı vekili rapora karşı beyanında; davanın kabulünü, davalı vekili ise; bilirkişilerin yerinde inceleme yapmadıklarını, heyette güvenlik mevzuatından anlayan bilirkişi olmadığını, sözleşmede müvekkili şirketin ......... İnşaata ait olmayan ve ........ İnşaatın taşeronu olarak hizmet veren alt yüklenicilere ait mallarıda korumak mükellef olduğu yönünde bir ibare bulunmadığını, malların birim fiyatlarının araştırılmadığını, mesainin kaçta başlayıp kaçta sona erdiği hususunda açıklama bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek hırsızlığın meydana geldiği yerde incelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; yerinde inceleme yapmak suretiyle rapor hazırladıkları, kök rapordaki görüşlerini devam ettirdikleri, ayrıca çalınan eşyalara ait dosyada faturalar değerlendirilerek çalınan malzeme ve bedellerinin davacı ... şirketinin yaptığı ödeme miktarı kadar olduğu belirtilmiştir.
Davalı vekili bilirkişi ek raporu yönelik itiraz dilekçesi sunmuş, ayrıca davanın .........A.Ş'ye ihbarını talep etmiştir.
Mahkememizce davacı ... şirketinin dava dışı .......... .. Şti'ye ödeme yaptığı ve davacı ... şirketinin ihbarı talep edilen şirketin halefi olduğu, HMK'nın 61/1 maddesi uyarınca taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa davayı üçüncü kişiye ihbar edilebileceğinin belirtildiği, dolayısıyla davalı şirketin dava dışı ......... davanın ihbar edilmesinde hukuki yarar bulunmadığından ihbar talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davalı tarafın itirazları doğrultusunda hırsızlık meydana geldiği iş yeri sahasının kaç tane güvenlik görevlisiyle korunabileceği, iş yeri için 12 güvenlik görevlisinin yeterli olup olmayacağı, davalı şirkete sözleşmede 12 güvenlik görevlisiyle güvenlik hizmetini yerine getirmeyi kabul etmesinin kusurunu etkileyip etkilemeyeceği hususları mahkememizce alınan ilk bilirkişi ve kök raporu ve taraflar arasındaki sözleşme değerlendirilmek üzere yeni bir heyetten rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan 2.bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı ..........firmasının sahada her bir vardiyada görevlendirdiği 4 kişilik özel güvenlik personeli ile yaklaşık 197 dönümlük arazi içindeki şantiye ve dahilde bulunan kıymetlerin koruma ve gözetim hizmetinin yapılamayacağı, yaptığı işin profesyonelliği ile bağdaşmayacağını bilmesi ve dava dışı sigortalıyı yazılı olarak uyarması gerekmekte olduğu, bahse konu hususlarda uyarı yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamına sunulu olmadığı, olayın meydana gelmesinde %40 oranında sorumlu ve kusurlu olduğu, dava dışı ............ yetkililerinin 12 kişilik güvenlik kadrosunun 21 kişiye yükseltilmesi için Mülki Makamlara yazılı talebi üzerine............ Komisyonu tarafından .......... sayılı karar ve 03.03.2011 tarihli onayı ile 21 kişilik kadronun tahsis edildiği, ayrıca görev alanı olarak belirlenen yerlere yeteri kadar kamera ve kayıt sisteminin çalışır vaziyette bulundurulması hususu kendilerine 04.03.2011 tarihli yazıları ile tebliğ edilmesine rağmen bahse konu görevin ifa edilmediğinden olayın meydana gelmesinde % 30 oranında kusurlu olduğu, ayrıca dava dışı sigortalı .......Firması alt taşeronu ................... ne basiretli bir tacir gibi davranmayarak çok sayıdaki kıymetli ürünlerini ve günlük kullanılan el aletlerinin konulduğu bölümde kamera sistemi, hırsızlık alarm ve ihbar sistemi vb. tedbir almadan ve depoda alınacak birtakım güvenlik önlemlerini davalı şirket elemanlarıyla irtibatlı hale getirmediklerinden olayın gerçekleşmesinde % 30 oranında olduğu, mahkememizce alınan ilk raporda bilirkişi heyetinde güvenlik uzmanı olmadığı, iş güvenliği uzmanlık alanının 6331 sayılı iş sağlığı ve iş güvenliği yasası ve yönetmeliklerini kapsadığı, 5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesine dair kanun ve uygulanmasına ilişkin yönetmelik ve 42 sayılı birleştirilmiş genelgelerin uzmanlık alanının farklı bir konu olduğundan ilk kök rapor ve ek rapordaki kusur oranlarına katılmadıkları belirtilmiştir.
Taraf vekilleri 2. Ek raporada itiraz dilekçesi sunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve yapılan yargılama sonucunda; davacı ... şirketine dava dışı .......... arasında .... bulunduğu, dava dışı sigortalı ............ ile davalı şirket arasında ........... hizmeti verilmesine ilişkin imzalanmış ..... Sözleşmesi bulunduğu, 01/08/2013 tarihinde sigortalı adresinde ...... adıyla anılan AVM ve konut projesi alanında bulunan inşaat şantiye deposunda dava dışı........... İnşaatın tesisat işleri alt yüklenicisi ....... Ltd. Şti firmasının deposunda hırsızlık meydana geldiği, davacı ... şirketinin sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısı Selin İnşaata çalınan malların bedelini ödediği, davacı ... şirketinin de kusurlu olduğunu düşündüğü davalı şirkete sigorta poliçesi kapsamında halef olduğu iddiasıyla ödediği bedelin rucüen tahsilini talep ettiği, mahkememizce alınan ilk bilirkişi kök ve ek raporunda davalı şirketin sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyerek hırsızlığa neden olduğunun belirtildiği, davalı vekilinin itirazları sonucu içinde güvenlik uzmanının da bulunduğu farklı bir heyetten bilirkişi raporu alındığı, alınan 2.raporda meydana gelen hırsızlık sözleşme ve taraf iddia savunmaları irdelenerek hazırlandığı, kusura yönelik tespitlerin denetlenebilir ve hükme elverişli olması nedeniyle mahkememizce uygun bulunduğu, sonuç olarak hırsızlığın meydana gelmesinde dava dışı ............... % 30 oranında kusurlu, dava dışı ..........alt taşeronu olan ........ Ltd. Şti'nin % 30 oranında, davalı şirketin % 40 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacı ... şirketince yapılan ödeme davalının kusuru doğrultusunda oranlanmak suretiyle hesaplandığı ve davalının % 40 oranına isabet eden miktarın 15.377,55 TL olduğu, bu miktara ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar avans faiz işletilmek suretiyle işlemiş faizin hesaplandığı, sonuç olarak davalının İstanbul Anadolu . İ.........cra Müdürlüğünün 2014/19849 E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 15.377,55 TL asıl alacak, 1.557,13 TL işlemiş faiz yönünden kısmen iptaline, takibin belirtilen miktarlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın inkar tazminat talebinin reddine, davacı ... şirketi takip başlatmakta haksız ve kötü niyetli olmadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının İstanbul Anadolu ............ İcra Müdürlüğünün 2014/19849 E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 15.377,55 TL asıl alacak, 1.557,13 TL işlemiş faiz yönünden kısmen iptaline, takibin belirtilen miktarlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,
2-Davacı tarafın inkar tazminat talebinin reddine,
3-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-Karar harcı 1.156,81 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 511,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 645,65 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 27,70 TL başvuru, 511,16 TL (tamamlama harcı 66,13 TL dahil) peşin nispi harç olmak üzere toplam 538,86 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 205,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.600,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.805,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 1.522,00 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, (davanın kabul oranı % 40, ret oranı %60)
7-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli............. deki esaslara göre belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli...... deki esaslara göre belirlenen ve reddedilen miktarı geçmemek üzere 2.581,10 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.