T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1841 Esas
KARAR NO: 2019/1285
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 18/11/2015
KARAR TARİHİ: 19/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirket ile davalı şirketin ------- yılından itibaren cari hesap ilişkisi içerisinde ticaret yapmaya başladığını, müvekkili şirketin davalıdan satın aldığı akaryakıt bedellerini kararlaştırılan vadelere göre düzenlediği çeklerle veya nakit olarak ödemeye başladığını, bir kısım ödemelerinde gecikmelerin olduğunu, bu nedenle davalı şirketin geciken ödemelere aylık ------- taleplerinin söz konusu olduğunu, davalının tek taraflı faiz taleplerini müvekkilinin kabul etmediğini, buna rağmen davalı şirketin kendi cari hesabında müvekkiline faiz borcu tahakkuk ettiğini, müvekkili şirketin dava tarihi itibariyle satın aldığı akaryakıt bedellerinin üzerinde ödeme yaptığını, ancak davalı şirketin --------karşılığı olarak aldığı ipotek ve teminat senetlerini baskı unsuru olarak kullanarak haksız tahsilat yapmaya çalıştığını, yapılan ödemeler nedeniyle, bir kısım ipoteklerin fekki istemi ile -------- ATM/ nin --------- E. sayılı dosyası ile açmış oldukları davanın derdest olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin işbu dava dosyasında davalı şirket tarafından ikrar edildiğini, tarafların ticari defterleri incelendiğinde, mükellefin davalıya bütün borcunu ödediğini ve yapılan fazla ödeme nedeniyle alacaklı olduğunun görüleceğini iddia ederek, her türlü fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; müvekkili şirketin fazla ödeme nedeniyle davalıdan ne miktar alacaklı olduğunun tespitine, şimdilik -------------TL' nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı vekilinin ifade ettiği gibi, davacı ile müvekkili arasında ---------- yılında başlayan ticari ilişki olduğunu, ilişkinin bozulduğu zamana kadar davacı firma ile müvekkili şirket arasında imzalanmış olan ----------- gereğince davacı şirkete akaryakıt verildiğini, ilgili sözleşmelerde, ------ yılına aylık--- vade farkı, ---- yılına ise aylık -------vade farkı uygulanacağının belirlendiğini, taraflar arasında baz alınan vade farkı oranın, o dönemde -------- tarafından ------------------ müvekkili firmaya uygulanan vade farkı oranları olduğunu, ayrıca davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan ------- tarihli protokolde aylık vade farkının ----- olarak belirlendiğini, tüm bu imzalı belgelerin davacının faiz oranlarının tek taraflı olduğu ve bu oranların kendilerince kabul edilmediği yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koymakta olduğunu, davacının tacir olup, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi ve imzaladığı belgelerin hukuki sonuçlarına katlanması gerektiğini, iddia edildiği gibi davacının müvekkiline olan borcunu ödemediği gibi fazla ödeme de yapmadığını, eldeki davanın, davacının borcunu hiç ödememek veya geç ödemek için kötü niyetle açılmış dava olduğunu savunarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Davanın, hukuki niteliği itibari ile; fazladan yapılan ödemenin tahsili ve davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamanlanmakla mahkememizin ------------- günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı olmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanarak bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Taraflar tacir olup ticari defterlere dayanıldığından ticari defterler üzerinde inceleme yaptırılmak üzere rapor alınmıştır.
Bilirkişi -------------- tarafından hazırlanan ----------- tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; Davacı tarafın ticari defter kayıtlarına göre ----- tarihi itibariyle davalı tarafa ---------- TL tutarında borçlu olunduğu, davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre --- tarihi itibariyle davacı taraftan ------ TL tutarında alacaklı olunduğu, ------- yıl sonu hesap bakiyelerinde değişiklik görülmediği, ----- tarihi itibari ile davacı şirket yönünden davalı şirkete ait borç bakiyesinin ------------- TL olarak kayıt altına alındığı, davalı şirket yönünden davacı şirkete ait alacak bakiyesinin de ------------- TL olarak kayıt altına alındığı, -------- yılı içinde davacı şirketin --------TL ödeme yapması neticesinde davalı şirkete ait hesabın ----------- TL borç bakiyesi verdiği, davalı şirket tarafından, davacı şirket namına tanzim edilen -------TL tutarındaki --- adet vade farkı faturasının kabul edilmeyerek iade/yansıtma faturası düzenlendiği, söz konusu faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, davalı şirketin iş bu dava dosyasına sunulan-------- yılı cari hesap kayıtlarına göre davacı şirkete ait alacak bakiyesinin -----------TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin davalı şirketten ----------- TL alacaklı olduğu anlaşılmakla borcun tamamının ödenmiş olduğunun kabulüne göre taraflar arasında akdedilen Protokolün 8. maddesi uyarınca ipoteklerin fek edilebileceği tespit edilmiştir.
Davalı vekilinin raporda yalnızca cari hesaba ilişkin tespit yapıldığı, dava konusu faizlere ilişkin olmasına rağmen bu hususta tespit yapılmadığı, taraflar arasında bir borç kabulünün olmadığı ve faizlerin ayrı ayrı hesaplanması gerektiği yönünde itirazda bulunması üzerine mahkememizce yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler ---------- tarafından hazırlanan ------ tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; davacı şirketin ibraz edilen ---------- yılı ticari defterlerinin noter açılış tasdiklerinin ve ------ yılı hariç yevmiye defter noter kapanış onamalarının usul ve yasaya uygun olarak yasal sürelerinde yaptırıldığı,------- yılı ticari defterlerinin elektronik ortamda ------------ olarak tutuldukları, açılış ve kapanış yerine geçecek e-beratlarının alındıkları ve-------- yılı envanter defter noter tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış oldukları, kayıt nizamı bakımından v.u.k. md.215-219 hük. ve muhasebe sistemi uygulama genel tebliğlerine uygun olduğu, defterlerin birbirlerini teyit ettikleri görülmüş olup, davalı şirketin ibraz edilen ---------------yılları ticari defterlerinin noter açılış tasdiklerinin ve yasa gereği yapılması zorunlu yevmiye defteri noter kapanış tasdiklerinin usul ve yasaya uygun olarak yasal sürelerinde yaptırıldığı, ------- yılı ticari defterlerinin elektronik ortamda -------------------- olarak tutuldukları, açılış ve kapanış yerine geçecek e-beratlarının alındıkları -------- yılı envanter defter noter tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış oldukları, kayıt nizamı bakımından v.u.k. md.215-219 hük. ve muhasebe sistemi uygulama genel tebliğlerine uygun olduğu, defterlerin birbirlerini teyit ettikleri görülmüş olup, tarafların ticari defter kayıtları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde, dava tarihi itibarıyla; davacı şirket ticari defter kayıtlarında davacı şirketin davalı şirkete ----------- TL borçlu durumda bulunduğu, davalı şirket kayıtlarında ise davalı şirketin davacı şirketten ---------- TL alacaklı olduğu, davacı şirketle davalı şirket arasında ------------- bulunduğu, ---------- TL ---------davacının ticari defter kayıtlarında yer alan, ancak davalının kayıtlarında yer almayan, -------- tarihli, --- açıklamalı ------ ile davacı şirketin ----- edilerek işaretlenen --------------- kayıt farklılıklarından kaynaklandığı, -------- tarihinde tarafların aralarında bir protokol yaptıkları ve bu protokol ile aralarında imzalanmış önceki protokollerin hükümsüz kaldığı konusunda tarafların mutabık kaldığı, protokol tarihi itibarıyla; ----------tapu işlem masrafları, sözleşme damga vergileri, avukatlık ücretleri ve ------------ hesabına yapılan havaleler olmak üzere ------------TL anapara,----------- tarihine kadar anaparaya islemiş ------------- TL faiz, yapılan ödeme planına göre hesaplanan işleyecek --------- TL faiz olmak üzere toplam ----------- TL olduğu konusunda tarafların mutabık kaldığı, geciken ödemelere anapara ------ TL üzerinden yıllık ------- uygulanacağı, ödeme süresi ------aydan fazla geciken ödemelerin, iki aydan sonraki gecikmelerine %2,5 aylık faiz uygulanacağını hüküm altına aldıkları, faize ilişkin bu hükümlerin taraflarca hiç uygulanmadığı, dava tarihi itibarıyla davacı şirketin davalı şirkete ticari defter kayıtlarında ----------- TL ana para borçlu durumda bulunduğu, dolayısıyla dava tarihi itibarıyla fazladan yapılan bir ödeme veya davalı yanca tahakkuk ettirilerek davacıdan talep konusu edilen bir vade farkı yada fazla ödeme bulunmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamına göre; Davanın, davacı şirketin davalı şirketten fazladan yaptığını iddia ettiği ödemeler dolayısıyla ne miktar alacaklı olduğunun tespiti ile şimdilik ---------TL' nin avans faiziyle davalı şirketten tahsiline karar verilmesi istemi ile ikame edilmiş menfi tespit davası olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşmeye dayalı ------------yılından beri süre gelen akaryakıt ürünleri alım/satımına dayalı bir ticari ilişki bulunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, davaya konu ihtilafın, davacı şirketin davalı taraftan satın almış olduğu akaryakıt ürün bedellerine ilişkin olarak dava tarihi itibarıyla davalı şirkete fazladan yapılmış bir ödemesinin bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı ile davalı şirketin davacı şirkete geciken ödemeleri için uyguladığı faiz miktarı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanan akaryakıt satış ve cari hesap sözleşmeleri kapsamında, akaryakıt ürünleri alım/satımına dayalı bir ticari ilişki bulunduğu, bu kapsamda davalı şirketin davacı şirkete yapmış olduğu akaryakıt ürünleri satışları karşılığında muhtelif tarih ve tutarlarda faturalar düzenleyerek davacı şirkete keşide ettiği ve düzenlenen işbu faturaların tarafların ticari defterlerinde tam bir karşılıklılık içinde herhangi bir mutabakatsızlığa sebebiyet vermeyecek şekilde kayıt altına alınmış oldukları, buna karşılık olarak davacı şirketin davalı şirketten yapmış olduğu satın almalar karşılığında düzenlenen fatura bedellerine karşılık muhtelif tarih ve tutarlarda çekler keşide ve/veya ciro etmek suretiyle ödemeler yaptığı, davalı şirketçe yapılan söz konusu çek ödemelerin tarafların ticari defterlerinde herhangi bir ihtilaf ve mutabakatsızlığa sebebiyet vermeyecek şekilde tam bir karşılıklılık içinde kayıtlı bulundukları ve borç/alacak mahsuplarının yapılmış oldukları, --------- tarihi itibarıyla tarafların aralarında borç/alacak miktarına ilişkin protokol yaptığı, bu tarihe kadar olan süreçte davalı şirketçe davacı şirket adına tahakkuk ettirilmiş herhangi bir vade farkı faturasının düzenlenmediği ve/veya faiz tahakkukunun yapılmadığı, taraflar arasındaki borç/alacak tutarlarının tamamen mal alım/satım faturalarına dayandığı, dava tarihi itibarıyla; davacı şirketin kendi kayıtlarına göre davalı şirkete ----------- TL borçlu olduğu, gerek tarafların imzalamış olduğu-------- tarihli akaryakıt satış ve cari hesap sözleşmesinde vade gününü geçen ödemelere herhangi bir ihtar veya ihbara gerek olmaksızın aylık ------ vade farkı uygulanacağı, gerekse taraflar arasında akdedilen ------ tarihli protokolde, protokolün imza tarihi itibarıyla işlemiş faizin --------- TL ve ödeme planına göre hesaplanan faizin ----------- TL olacağı hususunda taraflarca mutabık kalınmış ise de, dava tarihi itibarıyla gerek davalı şirketin ticari defter kayıtlarında, gerekse davacı şirketin ticari defter kayıtlarına yansıtılmış herhangi bir vade farkı bulunmadığı, sözleşmede ve/veya protokolde yer alan vade farkı oranları ve vade farkı tutarlarının dava tarihi itibarıyla bir uygulamaya konu edilmediği, taraflar arasındaki vade tarihi itibarıyla ticari defter kayıtlarında yer alan borç/alacak bakiyesinin tamamen mal alım/satım faturalarının ödenmemiş bakiyesinden kaynaklandığı dolayısıyla dava tarihi itibarıyla fazladan yapılan bir ödeme ve/veya davalı yanca tahakkuk ettirilerek davacıdan talep konusu edilen bir vade farkı bulunmadığından davacı şirketin menfi tespit talebi ile şimdilik ------------TL' nin davalı şirketten tahsiline ilişkin taleplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 44,40 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 341,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 297,15 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 1.244,25 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2019