T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/250 Esas
KARAR NO: 2021/726
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2016
KARAR TARİHİ: 12/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ---- ilişkin olarak yapılan ihale kapsamında müvekkilinin vermiş olduğu teklifinin davalı tarafından uygun görülerek 2.694.000,00 TL + KDV toplam 3.178.920,00 TL üzerinden ---- sözleşme imzalandığını, teknik şartlara uygun olarak inşaat işlemlerinin tamamlandığını ve ---- devam ederken ve tamamlandıktan sonra sözleşme kapsamında yer alan maliyetlerin müvekkile ödenmediğini, müvekkilinin son hakkediş bedeli olan 465.211,62 TL haklı gerekçe gösterilmeden ödenmediğini, sadece işçilerin ödemeleri için işçilerin --- çek verilmek suretiyle ödeme yapıldığını, ---- ihtarnameye davalının cevaben imzalanan sözleşme kapsamında yapılan işlerin karşılığının eksiksiz olarak ödendiğinin bildirildiğini, müvekkili şirketin tüm hakkedişlerinden %6 oranında kesilen nakit teminatların tutarı olan 74.760,83 TL'nın halen müvekkiline ödenmediğini, beton maliyetinin sözleşme kapsamında müvekkilinin teklifine dahil olduğunu, bu kapsamda --- maliyetlerinin müvekkiline ödenmediğini, --- ödemelerin 52.356,20 TL eksik yapıldığını, alacak tutarı bilirkişi marifetiyle tespit edilecek ve yapılacak hesap sonrası çıkacak tutar üzerinden ıslah etme hakkı saklı kalmak üzere 2013 — 2014 yıllarına ait inşaat maliyet artış oranı olan %8,17'nin de hesaba katılarak hesaplanacak ve tespit edilecek olan alacağın şimdilik 150.000,00 TL belirsiz alacağın ihtar tarihi olan 07/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usuli itirazlarını açıkladığı esasa yönelik olarak ihale usulüyle ---olduğu yönünde müvekkili kurumun kandırıldığını, --- firmanın kendi düştüğü açmaz nedeniyle yapması gereken işleri bitiremediği için başka firmalara ek maliyetlerle ---- yetiştirildiğini, davalının kendi işçilerine ödeme yapamaması ve kontrol edememesi üzerine müvekkili kurumun işçilere ilişkin ödemeyi 150.000,00 TL'lık çek ile kendisinin gerçekleştirdiğini, ----- için zeminin su içinde kaldığını, ---tarihli raporunda eksikliklerin açıkça dile getirildiğini, sözleşme gereğince geçici ve kesin kabul yapılmadan nakit teminat tutarlarının ödenemeyeceğini, --- davacının yaptığı bir harcama bulunmadığını, --- davacı üzerinden alındığını, ödemelerin davacının talimatı doğrultusunda--- alındığı ---- hesabına yatırıldığını, yolda meydana gelen-- vazgeçilip ----- dönülmesinin zorunlu kılındığını, 11/09/2015 tarihli ana sözleşmede inşaat maliyetlerinde ve işçiliklerde artış oranına ilişkin hüküm bulunmadığını ileri sürerek öncelikle usuli itirazların değerlendirilmesi ile davanın reddini, dava reddedilmez ise söz konusu yargılama tutarının ıslahı halinde tek hakimle değil heyet halinde incelemeyi zaruri kıldığının gözetilmesi gerektiğini, davanın bu şekliyle görülmesi yönünde karar varılması halinde bilirkişi marifetiyle ortaya çıkacak haklılık nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; eser sözleşmesinden doğan alacak davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 02/02/2017 tarihli ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma faaliyetinden sonuç alınamadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikata geçilip deliller toplanarak bilirkişi raporu alınıp sonuca gidilmiştir.
Davaya konu olan işin eksiksiz yapılıp yapılmadığı, süresinde teslim edilip edilmediği, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığının tespiti amacıyla tarafların ticari defterlerinin yapılan işin incelenerek dava konusu olaya ilişkin hakediş ödemelerinin yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise ne kadar ödeme yapıldığının tespit için bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Davacı tarafın ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalıdan 963.934,27 TL alacaklı durumda olduğunun tespit edildiği, davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davacıya herhangi bir borcu veya alacağı bulunmadığı, teminat kesintilerinden davacıya 91.558,58 TL borçlu durumda olduğunun tespit edildiği,
Bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; taraflar arasında, ------ihale bedeli üzerinden sözleşme imzalandığı, davacı tarafın taleplerinin, dosyaya sunulmuş belgeler ----- kalem kalem değerlendirildiği, davacı tarafın yasal takibe girmiş icra dosyalarına, davalı tarafından, birden fazla ödeme yapmış olmasının özrü beyanını doğrular mahiyette olduğu, dolayısıyla davacının, davalının----alması sebebiyle uğradığı zararı talep edemeyeceği, davacı tarafın gecikmeye sebep olması sebebiyle,---- daha hızlı bir imalat olan--- geçilmesinin haklı bir sebebi olduğu, davacının bu zarar kalemini talep edemeyeceği,--- sebebiyle davacı tarafından, oluşan hasarın giderilmesi bedelinin, davacı yükleniciye ödenip ödenmemesi hususunda, oluşan hasardan davacı yüklenicinin tek taraflı sorumlu tutulamayacağı,---- davacının zararın yarısı olan 66.085,87 TL'yi davalıdan talep edebileceği, ----- sökülmesine izin verilmemesi ve ince işlerde de kullanılması sebebiyle davacının uğradığı zarar hakkında, davacının fazladan ödemiş olduğunu iddia ettiği 25.000,00 TL'lik --- kapsamında rastlanılmadığı, bu faturanın dosyaya sunulması ve --- sonraki tarihlerde olduğunun ispatı halinde, davacının bu alacağını talep edebileceği,------- verilmemesi ve ince işlerde de kullanılması sebebiyle davacının uğradığı zararın, davacı tarafından--- fazladan ödemiş olduğunu iddia ettiği 68.063,35 TL'lik -- faturasına, davacı taraf ticari defterlerinde ve dosya kapsamında rastlanılmadığı, davalı taraf ticari defterlerinde----- mevcut olup,--- kirasının davalı tarafça ödenmiş olduğu, davacının alacaklı olmadığının anlaşıldığı,--- malzeme bedelinin davacıya ödenmesi hakkında; davacı tarafın ticari defterlerinde,-------- malzeme bedelini ödemiş olduğu tespit edildiğinden, 86.075,01 TL'lik ---- malzeme bedelini talep edebileceği, davalı tarafın; işin tamamen bitirilmediği yönündeki iddiaları yönünden, bizzat davalı firma tarafından görevlendirilen--- yetkilisinin, resmi yazışmada, davacı firmanın -- olduğunu belirttiği, davalı tarafın; eksik ve ayıplı işler bulunduğuna yönelik iddialarının, dosyaya sunulmuş fotoğraflardan ve tanık beyanlarından da davacı tarafından, bir miktar imalatın eksik bırakılmış olduğu, ---yapmış olduğunun anlaşıldığı, bununla birlikte, müşavir--- kesintinin açılımının (işçilik ise--- hesaplaması, değerlendirilmesinin yapılamadığı, ancak davalı tarafın yapmış olduğu kesintiler uygun dahi olsa, davacının ---- davacıya ödenmiş olması gerektiği, davalı tarafın; sözleşme konusu iş kapsamında olmayan, ancak mali olarak zor durumda kalan davacıya ait icra takip dosyalarına yapmış olduğu ödemeler olduğu ve davacıya borç bakiyesinin kalmadığı iddiası olduğu, davalı taraf ticari defterleri incelendiğinde; davalı tarafından, davacı taraf adına icra dosyasına toplam 263.886,57 TL'lik ödeme yapılmış olduğu, teminat kesintilerinin ödenmemesi sebebiyle, davacının uğradığı zarar miktarı hakkında, davalı firma tarafından görevlendirilen, ---- yazışmada, davacı firmanın ---işini bitirmiş olduğunu belirttiği, bu durumda geçici kabulün de yapılmış olması gerektiği, ancak, dosya ----- sözleşme şartlarına uygun bir geçici kabulün yapılmadığı, dolayısıyla kesin kabulün de yapılmamış olduğu ve teminat kesintilerinin ödememiş olduğu, sözleşmeye göre; giderilmeyen eksikliklerin yüklenici adına yapılarak ve bedeli teminatından düşülerek işin kabulünün yapılması, geçici kabulün yapıldığı tarihten itibaren 1 yıl sonra kesin kabulün yapılması gerektiği, eksik ve ayıplı iş bedellerinin davacı hakkedişinden düşüldüğü, teminat kesintilerinin ise ne sebeple ödenmemiş olduğunun anlaşılamadığı, davalı şirket ticari defter kayıtlarına göre, davalının dava tarihi olan 02/03/2016 tarihi itibariyle davacıya teminat kesintilerinden 91.558,58 TL borçlu bulunduğu, inşaat maliyetlerindeki 08,17'lik artışın talebi hakkında; davacı taraf 2013-2014 yılı arasındaki --- oranının 8,17 olduğunu, bu artış tutarının son hakedişe eklenmesi gerektiğini belirttiği, --- kapağında;-----, ayrıca --- fiyat farkına dair bir maddeye rastlanılmamış olduğundan, davacının »8,17'lik artış talebinde bulunamayacağı, işçilere ödenen fazla mesailer --- fazla mesai ödemeleri gibi konuların uzmanlık alanı dışında kaldığından hesaplanamadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itiraz etmeleri ve ek rapor alınması talebinde bulunmaları ve işçilik alacaklarının değerlendirilememiş olması üzerine heyete bu hususta uzman bilirkişi de eklenmek suretiyle itirazlar değerlendirilmek üzere ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle--------- tarafından dosyaya sunulan bordroların incelenmesi neticesinde bordrolarda fazla mesai olarak yansıtılan bir ücret bulunmadığı, diğer kazanç olarak bordrolarda gösterilen kısımda davacının sunmuş olduğu dönemlere ait herhangi bir ödeme yapılmadığı, taraflar arasında imzalanmış olan 11.09.2013 tarihli sözleşme incelendiğinde; ----- şartnameler dahilinde ve teknik zorunluluktan doğan işler için müşavir firmanın vereceği talimatlara uymak zorunda olduğu, ----- yapılacak işler için bedel istenemeyeceği, onayı ---- istenemeyeceği, ” maddesi bulunduğu, yüklenici/davacı tarafından yapılan imalatı denetleyerek, hakkedişleri denetlemek, müşavir firmanın görevi olup, bu denetleme neticesinde, hakkedişte uygun gördüğü kesintileri yaparak hakkedişleri onayladığı,--- düzeltme --- kesintiler toplamı 264.940,00 TL olarak hesaplandığı, bu bedelin, ödenecek hakediş miktarı 465.211,62 TL'den düşülerek, toplam hakkediş ödeme miktarının 200.271,62 TL olarak düzeltilmiş olduğu, yapılmış olan kesintinin haklı sebepleri mevcut olup, kesintinin açılımı (işçilik ise ---------dosyaya sunulmadığından ve eksikliği ayıbı giderilmiş olan imalatta, verilecek---- mahallinde kontrolünün mümkün olmadığı, zira eksiklikler ve ayıp çoktan giderilmiş, bina kullanıma açılmış olduğundan kesinti miktarının kuruşlandırılmasının yapılamadığı, ----- yapılmadığı için oluşan hasarın davacı tarafından yapılarak, ----- ek iş faturası kesildiği, her ne kadar kök raporda, ''davacı yüklenicinin tek taraflı sorumlu sorumluluğu bulunduğu, davacının zararın yarısı olan 66.085,87 TL'yi davalıdan talep edebileceğini'' belirtilmiş olsa da davacı tarafın itirazı doğrultusunda yapılan incelemede, davalı tarafın ticari defterinde, ----” bulunduğu, bu bedelin mali olarak davalının kabulünde olduğu, davalının kabulünde olan bu bedeli davacının neden talep ettiğinin anlaşılamadığı, davacı taraf son kata kadar ördüğü --- işçilik bedelini talep ettiği, işin %90'ının bitmiş olduğunun belirtildiği, davalı tarafın; şantiyede kalan ---- hakkedişte yapılmış olduğu beyanının olduğu, davalı tarafın davacının hatalı yapmış olduğu işler sebebiyle 264 940.00 TL'lik kesinti yaptığı, bu sebeple bir de ---- kesilmesinin uygun görülmediği ve diğer hususlarda kök rapordaki görüşlerin korunduğu belirtilmiştir.
Taraflar ek rapora karşı itirazda bulunmuşlarsa da itirazlarının kök ve ek raporda karşılanmış olması dolayısıyla yeniden ek rapor alınmamıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamına göre; davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğu, taraflar arasında,------- bedeli üzerinden sözleşme imzalandığı, davalı tarafın; işin tamamen bitirilmediği yönündeki iddialarının, davalı firma tarafından görevlendirilen, kontrol firması yetkilisinin, resmi yazışmada, davac------ bitirmiş olduğunun bildirilmiş olmasıyla mahkememizce kabul edilmediği, davalı tarafın; eksik ve ayıplı işler bulunduğuna yönelik iddialarının, dosyaya sunulmuş fotoğraflardan ve tanık beyanlarından da davacı tarafından, bir miktar imalatın eksik bırakılmış olduğu, ---, bununla birlikte, müşavir firma -------- kesintinin açılımının (----dosyaya sunulmadığı, bu sebeple, 264.940,00 TL'lik kesintinin hesaplaması, değerlendirilmesinin bilirkişi raporunda yapılamadığı, eser sözleşmesinde ayıplı işin ispat yükünün işin ayıplı yapıldığını ileri süren taraf üzerinde olduğu, davalı tarafça hangi işlerin ayıplı yapıldığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, dava dışı şirketlere hangi işlerin ne kadar bedelle yaptırıldığı hususlarının dosya kapsamı ile anlaşılamadığı dolayısıyla davalının bu iddiasını ispat edemediği ------ talep artırım dilekçesi ile ----- artırarak harcı tamamladığı, 25.09.2021 tarihli dilekçesi ile davalının yaptığı haksız 264.940TL lik hak ediş kesintisi ve toplam hak ediş üzerinden fatura kesildiği için kesinti kısmınında %18 KDV si ( 264.940,00 * %18 KDV= 312.629,20TL ), davalının her hak edişten yaptığı % 6 lık 91.558,58 TL nakit teminat kesintisi, davalının müvekkiline iade etmediği ------- talep edildiği, talep arttırım dilekçesinde maddi hata nedeniyle 485.476,20 TL talep edildiği, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın arttırılan bedel üzerinden 07/10/2015 tarihinde gönderilen temerrüt ihtarından itibaren avans faiziyle kabulüne karar verilmesini talep ettiği, toplanan deliller uyarınca alınan bilirkişi kök ve ek raporu mahkememizce gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte görüldüğünden hükme esas alındığı, davalının davacının hak edişinden yaptığı kesintinin 264.940,00 TL olduğu, dolayısıyla davalının bu tutara ayrıca KDV eklemesinin mahkememizce kabul edilmediği, davacının 264.940,00 TL lik hak ediş kesintisi, 91.558,58 TL nakit teminat kesintisi,---- yönünden davanın kabulüne karar verilerek, davalıya gönderilen 7.10.2015 tarihli ihtarın tebliğinden sonra verilen 7 günlük ödeme süresinin dolması ile temerrüdün oluştuğu 17.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-442.573,59 TL'nin temerrüt tarihi olan 17/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 30.232,20 TL'den davacı tarafça peşin ve tamamlama olarak yatırılan 8.291,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 21.940,57 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 29,20 TL başvuru, 2.561,63 TL peşin nispi harç ve 5.730,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 8.320,83 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 355,80 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.800,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.155,80 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 2.876,91 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 5,60 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 0,51 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ----- esaslara göre belirlenen 39.178,68 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ----- esaslara göre belirlenen 6.377,34 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.