T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/432 Esas
KARAR NO: 2022/25
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/11/2018
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
------- Mahkemesinin ---------- mahkememize gönderildiği, mahkememizin---------- kaydının yapıldığı, mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili -------- yaşanan yoğun yağmur yağışı neticesinde sel olayının meydana ----------- verdiğini, ------- olan --------- tarihinde raporu teslim aldığını, yaşanan ---- --- müvekkili şirkete ait ---- birlikte tüm ticari defterlerın kullanılamaz hale geldiğini, şirketin ----- bulunmasının tüm ticari defter ve muhasebe kayıtlarının zayi olmasına sebebiyet verdiğini belirterek müvekkili şirket hakkında 2018 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava edilmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK m. 82/7'de düzenlenen "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın ----- gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ve kanuni saklama süresi içinde Ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü çerçevesinde davanın on beş günlük kesin süre içinde açıldığı anlaşıldı.
HMK m. 382/(1)-e-1'de ''ticari defterlerin zıyaı halinde belge verilmesi''nin çekişmesiz yargı işleri arasında sayıldığı; HMK m. 385/1'de ''çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır'' şeklindeki amir hükmünü içerir.
213 sayılı VUK ile Tutulan defterlerle aynı kanunun üçüncü kısmında yazılı ------- saklanması zorunlu tutulmuştur (VUK.253) VUK'a göre tutulan defterler, işletmelerce tutulması zorunlu defterlerle diğer kanuni defterlerdir.
TTK' da ise; İşletmelerin tutmaya mecbur oldukları defterlerle ihtiyari olarak tutmuş oldukları defterleri saklamakla yükümlü olmuştur. İşletmelerin yine ------, ödemelerini gösteren belgeleri ve---------- sözleşmeleri, taahhüt ve ---- teminat senetleri ve mahkeme ilamları gibi belgeleri düzenli bir şekilde dosya halinde saklamaları zorunlu tutulmuştur. (TTK.64/2)
6102 sayılı TTK'nın 82. Maddesi uyarınca; Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden ---- defterleri son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer ---- itibaren on yıl saklamaya mecburdurlar.
213 sayılı VUK'un 253. Maddesi uyarınca; Defter ve belgelerin,----yılı takip eden -------- beş yıl süre ile saklanması öngörülmüştür.
TTK. 82/7 hükmünden yararlanabilmek için bir yandan defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermesi, diğer yandan da ziya uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmesi zorunludur.
Zayi belgesi talep edebilecek defterlerin noter tasdiklerinin yapılmış olması gerekmektedir, tasdiki zorunlu olup da, -------- yaptırılmamış defterler için zayi belgesi istenilemez.
----------dosyası celbedilmiştir.
-------- tarihli yazısına göre; " ---- inceleme raporu bulunmamakta olup, devam etmekte olan ---- bulunmamaktadır. ------ ---- ilişkin herhangi ---- ----- bulunulmamıştır.---- Defterinin--- sahte belge kullanma fiilinden dolayı ---- düzenlenmiş olduğu tespit edilmiş ---- dönemlerine dair tarihleri kapsamaktadır. ----- beyannamelerini ------------ dava konusu yapmıştır Aynı konuya İlişkin --- düzenlenen düzeltme talebinin reddine dair ------- ------ yapılmıştır. " şeklindedir.
----- tarih itibariyle faaliyetine başladığı ve bilinen adresinde bulunamaması ve faaliyet tespiti yapılamaması nedeniyle ---- tarihi itibariyle Re'sen terk ettirildiği belirtilmiştir.
----Davacı şirketin ---- dönemleri yasal ticari defterlerinin aşağıda gösterildiği üzere Noterliklerinde tasdiklerinin yapılmış olduğunun belirtildiği görülmüştür.
-----Tarihli yazı cevabında; ---- dava konusu ----- yıllarına ----- defterinin noterliğimizde onaylanıp onaylanmadığı sorulmuş olup,------- ------- sayılı işlemi İle ------ onaylanmış olup, defter onay yazısına İlişkin bir örnek ilişikte tarafınıza sunulmuştur."
---- göre; -------- numarasında ----------- basılmıştır. -------zamanaşımına uğradığı için evrakların --------- gerçekleştirilmiştir,şeklindedir.
------ yazılı cevapta;" ------- kapatılmış ---- değildir. -------- yılları --- yapılan inceleme neticesinde ------- herhangi bir ---- verilmemiş olduğu tespit edilmiştir.------- ------------ arasında sıra numaralı----------- irsaliyelerin, basıldığını gösterir ------ görülmüştür.
---- tarih, ---- ---- mahkememize gönderilmiştir. Yazı cevabında; --- --------- formunda ; olayın ---- ---- meydana geldiği belirtilmiş ve ------- ----- olduğu ve olayda meydana gelen zararın "----- sonucunda işyeri dahil -------- altında kalmış olup, muhtelif evraklar --- suretiyle zarar görmüştür. " şeklinde ---- raporunda yazılı olduğu görülmüştür.
Bilirkişi ----- hazırlanan raporda özetle: takdiri mahkemeye ait olmak üzere; davacının ---- ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduklarına dair zayi belgesi verilmesi gerekeceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; davacı ------- tarihinde yaşanan ----- neticesinde sel olayının meydana geldiği, davacı şirket ------- dışında olması nedeniyle söz konusu olayı daha sonra----- öğrendiği, bu hususta dinlenen tanıkların beyanına itibar edildiği, davacı şirket yetkilisinin sel olayını ---- tarihinde aldığı tarihte öğrendiği kabul edildiği, davanın 16.11.2018 tarihinde açıldığı, açıklanan nedenlerle davanın 15 günlük hak düşürücü sürede açıldığının anlaşıldığı, ---tarihinde sel baskınına uğrayan davacının ----, Muhtelif evrakların sel sularma kapıldığı ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğünün belirtildiği,
Davacının kullandığı--------- basıldığına ilişkin dosya kapsamında ---------dairesine belge zayiine ilişkin bildirimde bulunmadığı---- vergi inceleme raporunun da bulunmadığı, ancak ---- sahte belge --- inceleme raporu ---- beyannamelerinin --- reddedildiğinin belirtildiği; söz konusu hususların zayi belgesi verilmesine --- meydana -----nedeniyle davacı---- --- raporuna göre, işyerinin --- altında kaldığı ve muhtelif evraklarının sel sularına kapılmak ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğü, --- raporu bilgi formunda zarar görenler listesi ---- davacı adının bulunduğu, söz konusu ---- raporuna istinaden, davacının --- fatura ve sair belgelerinin zarar görmüş olabilecekleri kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
-----.. nolu davacı------
DÖNEM DEFTER TÜRÜ --------
----- ------
a)Ayrıntıları yukarıda sıra halinde belirtilen ticari defterlerinin,
b)---- tarih --------- işlemi ile tasdik edilen---- karar defterinin,
c)---- tarihinde davacı adına basılan----faturanın,
d)----tarafından --- davacı adına-------
zayii olduğuna ilişkin davacıya ZAYİİ BELGESİ VERİLMESİNE,
2-Karar harcı 80,70 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubu ile eksik 44,80 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.