T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2015/1805
KARAR NO: 2019/188
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/11/2015
KARAR TARİHİ: 13/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekillerinden ... ile ...'un kardeşi ve ... ile ------oğlu olan ------ 03/03/2015 günü meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiğini, murisin sağlığında kepçe operatörü olarak -------------- çalıştığını, net maaşının 3.000 TL.olduğunu, murisin yolcu olarak bulunduğu ------------ plakalı aracın davalı ... şirketine sigortalı olduğunu, davalılardan ...'ın aracın maliki ve işleteni, diğer davalı ...'ın ise aracın sürücüsü olduğunu, müvekkillerinin murisin desteğinden yoksun kaldıklarını, davalı sigortaya zararın tahsili için müracaat edildiğini ancak ödeme yapılmadığını belirterek müvekkillerinden ... ve ... için 40.000,00'er TL, ... ve ... için 25.000,00 'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren olmak üzere işleyecek faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ve ... için şimdilik 50,00'şer TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren mümkün olmadığı taktirde davalıların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesinde davacıların fakir olup yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda oldukları belirtilerek adli yardım talebinde bulundukları görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kazaya karışan -------------plakalı aracın taşıt kartı ve yetki belgesinin olup olmadığının tespiti ile murisin yolcu olarak yaptığı seyahatin kanun ve poliçe kapsamına girip girmediğinin belirlenmesi ve murisin yolcu biletinin olduğunun ispatlanması gerektiğini, zarardan sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacaklarını bu nedenle sigortalının kusurunun belirlenmesi gerektiğini, davacıların kaza nedeniyle elde ettikleri gelir ve tazminatların mahsup edilmesini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğin belirterek davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin müvekkilleri yönünden ------ Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemelerinin hukuken mümkün olmadığını, murisin vasıfsız eleman olduğunu, bulabilirse asgari ücretle geçimini sağlayan işçi olduğunu, murisin davacılardan destek alarak yaşamını sürdürdüğünü, kazanın meydana gelmesinde müvekkillerinin bir kusuru olmadığını, ---------plakalı araç sürücüsünün gerekli önlemleri almadan yola park etmesi sonucu kazanın meydana geldiğini ve kamyon sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkillerinden ...'ın kaza esnasında alkollü olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; trafik kazasından doğan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacılar ... ve ... 03/03/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ----------------- vefat ettiğini, bu nedenle anne ve baba olarak oğullarının desteğinden yoksun kaldıklarını, ayrıca olay nedeniyle duydukları üzüntüden ötürü manevi tazminat talep ettiklerini bildirmişler, ölenin kardeşleri olan diğer davacılarda manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır. Davalılar müteveffanın yolcu olarak içinde bulunduğu -------------- plaka sayılı otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile aracın malik ve sürücüsü olup, maddi tazminat, tüm davalılardan manevi tazminat ise sürücü ve araç malikinden talep edilmiştir. Davacıların adli yardım talebi mahkememizce kabul edilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla 05/05/2016 günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanıp, bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davalı şahıslarca mahkememizin görevine itirazla Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu ileri sürülmüş ise de davalılar arasında aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesini düzenleyen sigorta şirketi de bulunduğundan ve tüm davalılar arasında müşterek müteselsil sorumluluk olduğundan açılan davada mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir. Şahıs davalılarca mahkememizin yetkisine itirazla yetkili mahkemenin trafik kazasının meydana geldiği yer olan --------- Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu ileri sürülmüş, HMK 7.maddesinde davalının birden fazla olması halinde davalılardan birinin ikametgahında da dava açılabileceği kabul edildiğinden davalı ... şirketinin merkezi mahkememizin yetki sınırları içinde kaldığından açılan davaya bakmaya mahkememizin de yetkili olduğu kabul edilmiştir.
Kazaya karışan araca ait trafik tescil belgesi getirtilmiş, aracın kaza tarihi itibariyle davalı ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Davalı ... şirketinden tarfik kazası nedeniyle düzenlenen hasar dosyası istenmiş, davacılar ... ve ...'in 23/06/2015 tarihinde sigorta şirketine başvurdukları,----------------- plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsayan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesinin davalı tarafça düzenlendiği belirlenmiştir.
Müteveffa ------------------ nüfus kaydından bekar olarak vefat ettiği, geriye mirasçısı olarak anne ve babasının kaldığı anlaşılmıştır.
Olay nedeniyle düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında araç sürücüsünün alkollü olup,------------- plakalı araca sağ şeritte arkadan çarpması suretiyle kazanın meydana geldiği, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu saptanmış, yine olay nedeniyle C.Savcılığından alınan raporda da davalı sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Kırıkkale Ağır Ceza Mahkemesinin ----------------- esas sayılı dosyasında alınan Adli Tıp raporunda da davalı araç sürücüsünün alkollü ve asli kusurlu, diğer araç sürücüsünün kusursuz olduğu ifade edilmiş, Ağır Ceza Mahkemesinde yürütülen yargılama neticesinde davalı ...'ın cezalandırılmasına karar verilmiş olup, bu karar kesinleşmiştir.
Müteveffanın ve tarafların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmış olay nedeniyle ------- kayıtları getirtilmiş, ölenin davacılara maddi desteği ile duyulan elem ve üzüntüye ilişkin olarak tanıklar dinlenmiştir.
Davacı yan müteveffa ----------------- sağlığında kepçe operatörü olarak çalıştığını, ölümünden önce net maaşının 3.000,00 TL.olduğunu ileri sürmüş, bu konuda dosyaya müteveffaya ait operatörlük belgesini sunmuştur. Müteveffanın çalıştığı ----------------- bu husus sorulmuş, vefat tarihi itibariyle aylık kazancının 2.500 TL.olup, halen çalışsaydı 3.500 TL.alacağı bildirilmiştir. Bunun dışında emsal ücret araştırması da yapılmış, -------------------- veri olmadığını bildirmiş, --------- Sendikası ise 31/08/2016 tarihi itibariyle net 4.722,33 TL.kazancı olduğunu beyan etmiştir.
Dinlenen tanıklarda müteveffanın sağlığında kepçe operatörü olarak çalıştığını, aylık 2.500-3000 TL.aldığını ifadelerinde belirtmişlerdir. -----------.dan aylık ücretini gösteren ücret bordrosu getirtilmiştir.
Davalı ... vekilinin talebi uyarınca ------------ Bakanlığına yazı yazılmış,----------- plakalı araç malikinin aracı ---------yetki belgesine 15/04/2014 tarihinde kayıt ettirdiği ve 14/05/2015 tarihine kadar da ------ yetki belgesine kayıtlı olarak faaliyette bulunduğu bildirilmiştir.
Dosya, olaydaki kusur durumunun tespiti ve davacıların talep edebileceği maddi tazminatın belirlenmesi bakımından bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 25/09/2017 tarihli kök rapor alınmıştır. Kök raporda ceza mahkemesi dosyasında alınan raporlarla uyumlu olarak davalı araç sürücüsünün olayın oluş şekline göre süratini aracın teknik özelliğine, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uygun güvenli mesafe bırakmayarak ve aynı yönde giden aracı geç fark edip arkadan çarparak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Ceza dosyası kapsamı, dosyada toplanan deliller bir arada değerlendirildiğinde alınan kusur raporunun olayın oluş şekline uygun olduğu mahkememizce de kabul edilmiş, davalı yanın aksi yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. Tazminat hesabını yapan bilirkişi ise, müteveffanın aylık kazancını 3.000 TL.olarak benimsemek suretiyle hesaplama yapmıştır. Davacılar vekili tarafından raporda saptanan miktarlar üzerinden talep arttırma dilekçesi sunulmuş ise de müteveffanın sağlığındaki gelir durumuna ilişkin getirtilen belgeler uyarınca yeniden inceleme yapılıp davalı taraf itirazlarının karşılanması bakımından bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Hesap bilirkişisi ------------ gelen cevapta müteveffanın gelirinin kayden asgari ücret üzerinden gösterildiğini, ancak ölenin iş makinası kullanma sertifikası bulunduğunu, dosyaya gelen diğer gelir belgeleriyle birlikte değerlendirildiğinde müteveffa vasfındaki bir kişinin durumuyla asgari ücretin bağdaşmayacağını belirterek yeniden hesaplama yapmıştır.
Destekten yoksunluk zararının hesaplanmasında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru olarak tespiti için önemlidir. Müteveffanın sağlığında kepçe operatörü olarak çalıştığı ve bu konuda operatörlük belgesinin olduğu delillerle sabittir. Hesap bilirkişisi de bu durumu dikkate alarak hesaplama yapmıştır. Dosyaya --------.dan gelen cevapta desteğin asgari ücret aldığı belirtilmiş ise de dosyadaki bilgi ve belgelerden desteğin sağlığında asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiği, bilirkişinin de bu durumu göz önünde bulundurarak asgari ücretin makul düzeyde üzerinde bir gelir miktarını esas alarak rapor düzenlediği anlaşılmakla ek rapordaki hesaplama ve tespit edilen miktarlar mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacı anne ve baba dava öncesinde davalı ... şirketine başvuruda bulunmuş ancak sonuç alınmamıştır. Sigorta şirketine başvuru 23/06/2015 tarihi olup bu durumda sigorta şirketi yönünden temerrüd 04/07/2015 tarihinde gerçekleşmiş olacağından hükmedilen tutarlar bakımından sigorta şirketi yönünden temerrüd tarihi olan 04/07/2015 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren olmak kaydıyla yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Davalı tarafça olayda hatır taşıması olduğu ileri sürülerek indirim yapılası gerektiği ileri sürülmüş ise de desteğin içinde bulunduğu araç ticari nitelikte yolcu taşıma işinde kullanılan otobüs olduğundan ölenin bu araçta biletsiz olarak taşınması söz konusu olamayacaktır. Karayolu Taşıma Kanunu 6.maddesinde yolcu taşımaları biletsiz veya taşıma sözleşmesiz yapılamaz denilmiş olup herhangi bir biçimde yolcu taşıyan ticari taşıta binen kişinin hatır yolcusu oludğu kabul edilemez, aksini taşımacının ispatlaması gerekmekte olup, bu anlamda dosyaya herhangi bir delilde sunulmuş değildir. Bu nedenle olayda hatır taşıması olmadığı kabul edilmiştir.
Davacılar ... ve ... meydana gelen trafik kazası neticesinde çocuklarını, diğer davacılarda kardeşlerini kaybetmişlerdir. Bu nedenle manevi tazminat ödenmesini sürücü ve araç malikinden talep etmişlerdir. Davacı anne ve babanın çocuklarını genç yaşta kaybetmiş olmaktan ötürü elem ve üzüntü duyacakları kesin olup, aynı şekilde kardeşini kaybeden diğer davacılar içinde manevi tazminat talebi mahkememizce uygun görülmüş, tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, olayın meydana geliş biçimi dikkate alınarak manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ----------------------- için 20.000,00 TL, davacı --------------- için 20.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ------ için 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03/03/2015'den olan işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla talebin reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN ARTTIRILAN HALİ İLE KISMEN KABULÜNE,
Davacılardan ... için 86.550,00 TL ve ------------- için 76.050,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 03/03/2015 tarihinden, davalı ... şirketi yönünden temerrüd tarihi olan 04/07/2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı -------------- için 20.000,00 TL, davacı ---------- için 20.000,00 TL, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ------------------ için 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03/03/2015'den olan işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
2-Fazla talebin reddine,
3-Kabul edilen maddi tazminat yönünden karar harcı 11.107,20 TL'nin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
Kabul edilen manevi tazminat yönünden karar harcı 3.757,05 TL.nin davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve talimat gidiş geliş masrafları karşılığı toplam 379,45 TL yargılama giderinden davadaki haklılık oranına göre (%79) 300,00 TL.nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacılar ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli---------. deki esaslara göre davada kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 15.706,00 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'e verilmesine,
Tüm davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli -------- deki esaslara göre davada kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 6.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile tüm davacılara verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ------------------- deki esaslara göre reddedilen maddi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 5.153,95 TL vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'den tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Davalılar ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli----------- deki esaslara göre (madde 10/2) reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 6.400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile bu davalılara verilmesine,
7-Davalılar ... ve ... tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davalı ... şirketi tarafından yapılan 50,00 TL.yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmı göz önünde bulundurularak takdiren üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
10-Davada Adli Yardım talebi kabul edilmiş olup, re'sen harcanan 1.200 TL.bilirkişi ücretinin davanın kabul ve red oranlarına göre 948,00 TL.nin davalı taraftan bakiye 252,00 TL.nin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile şahıs davalılar vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.