T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1565 Esas
KARAR NO: 2020/206
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2015
KARAR TARİHİ: 05/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ----------kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, bu faaliyeti çerçevesinde bizzat belirlediği noktalarda, kendi marka ve logosu altında, ----- standartlarında kurulacak/kurulu ----istasyonlarında akaryakıt, -madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında --------- tarihli Ön Protokol akdedilmek suretiyle, mutabakat sağlandığını, davalı yan ile --------- imzalanmak suretiyle davalıya - yıl süreli bayilik hakkı tesis ettiğini, ----sözleşmesi ile birlikte ek olarak imzalanmış olan ------ tarihli ---- uyarınca yıl esasına göre -----------bayilik sözleşmesinin devamı müddetince geçerli olmak üzere, sözleşmenin devamı müddetince her yıl için 750 m3 müvekkili şirketçe dağıtımı yapılan beyaz ürün, 1 ton madeni yağ satmayı, bu taahhüdün yerine getirilmemesi durumunda her bir yılda eksik alınan ürün bedelinin son cari fiyatı üzerinden hesaplanacak tutarın %5 inin şirkete cezai şart olarak ödeyeceğini, ödenmemesi halinde teminatlardan tahsil edileceğini davalı yanın kabul ve taahhüt ettiğini, anılan satış taahhüdünün ihlali nedeniyle davalı yana --------- tarihinde ihtarname tebliğ edildiği, ancak davalı yanca, ihtarname, sözleşme, protokol ve taahhütnameye aykırı davranıldığı, tonaj taahhüdüne uyulmadığı, davalı yanın satış taahhütleri gereği satın almayı vaat ettiği ürünlerden hem beyaz ürün hem de madeni yağ ürünlerini almadığından sözleşmeden ve kanundan kaynaklanan her türlü zarar ziyanın tazmini hakları ile fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları ile ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla hesaplanacak kar mahrumiyetinden ve cezai şarttan doğan alacaklarının, şimdilik bayilik sözleşmesinin başlangıç tarihi olan ---arihinden ----- kadarki dönem için-------- kısmının taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine bağlı olarak aylık %7 akdi faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile taraflar arasında imzalanan -----------ve eki taahhütname nedeniyle kar mahrumiyeti nedeniyle cezai şart alacağının tahsili talebidir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmıştır.
Taraflar arasında ---- tarihinde yürürlüğü girmek üzere -yıl süreli -------- ve--------tarihli ön protokol ve taahhütname imzalandığı, davacının davalının sözleşmede belirtilen alım taahhütlerine uymadığından gönderilen ihtarname ile her yıl eksik alınan ürünün ve cezai şartın belirlenerek davalıdan talep edildiği, davalı tarafça ihtarname gereği bildirilen cezai şart karşılanmadığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik --------- cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesi istenmiştir.
Davalı tarafça devam eden ticari ilişki içinde davacıya gönderilen ----. Noterliğinin ---------- tarih ---yevmiye nolu ihtarnamesi ile --- tarihli taahhütname uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla -taahhüt periyodu için eksik ürün alım miktarı karşılığı toplam ---TL cezai şart talep edildiği, yine tahakkuk eden ---------TL cari hesap borcunun da ödenmesinin talep edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki ticari ilişkide davalının davacıya ihtarname ve dava tarihi itibariyle davalıdan cezai şart isteyip isteyemeyeceğinin belirlenmesi bakımından her iki tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir ve akaryakıt-lpg sektörü alanında uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak ayrı ayrı rapor alınmıştır.
Taraflar arasında imzalanan --------- başlangıç tarihli olup, - bitiş tarihidir. Yine --------- tarihli taahhütname ile de davacı bu sözleşme kapsamında her yıl için 750 m³ beyaz ürün, 1 ton madeni yağ alıp satmayı kabul ve taahhüt etmiş, sözleşme tarihinden itibaren yılda 750 m³ beyaz ürün, 1 ton madeni yağ satma taahhüdünü yerine getirememesi durumunda her bir yılda eksik alınan ürün bedelinin son cari fiyat üzerinden hesaplanacak tutarın %5'ini davalıya cezai şart olarak ödeyeceğini kabul etmiştir. Davacı taraf ihtarnamedeki cezai şart istemini bu hükme dayandırmaktadır.
Davacı taraf kayıtlarında --------- ATM'ye talimat yoluyla yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesi alınan raporda her ne kadar davalının davacıdan cezai şart talep edebileceği açıklanmış ise de ------- ve taahhütnameler uyarınca taraflar arasında ticari ilişkinin başladığı ----- yılından itibaren her bir yıl için taahhütle belirtilen asgari alım taahhüdüne uyulmaması durumunda davalı sağlayıcı firmanın izleyen yılda henüz mal vermeden önce davacıya ihtirazı kayıt bildirip bildirmediği, taahhüde aykırı davranılan yılı takip eden yeni yıldaki ilk mal faturasında yada irsaliyede bu konuda şerh düşüp düşmediği hususlarının değerlendirilmesi zorunludur. Bilirkişi tarafından bu hususlarda inceleme yapılmadığı görülmüştür. Mahkememizce davacı kayıtlarında inceleme yaptırılmak suretiyle alınan bilirkişi raporunda ----- yılından itibaren davalının her bir yıl için taahhüt ettiği ürün alımlarını gerçekleştiremediği belirlendikten sonra, davacı sağlayıcının izleyen yılda düzenlediği ilk fatura veya irsaliyeye bu konuda şerh düşmediği de açıklanmıştır. Davacının -----tarihinde gönderdiği ihtarnameden önce---.dönemin başlangıcında düzenlediği ilk faturada da ihtirazi kayıt bulunmadığı, ihtarnamenin sözleşmenin bitiminden 3 ay önce davalıya gönderildiği bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Davacının taahhüde aykırı davranılan yılı izleyen yılda davalıya mal vermeden önce ihtirazi kayıt bildirdiğine dair bir savunması olmadığı gibi delil de sunulmamıştır. Bu durumda davacının ihtarnamede sözleşmenin başlangıcından itibaren 4 dönem için cezai şart talep edemeyeceği gerekli koşulların oluşmadığı, davacının, davalıdan talep edilen cezai şart alacağı bakımından talep edebileceği bir tutar olmadığının anlaşılması üzerine davacının davasının reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
1-Karar harcı 54,40 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 426,94 TL harçtan mahsubu ile bakiye 372,54 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/03/2020