T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/49 Esas
KARAR NO: 2022/205
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/02/2020
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava Konusunu,-------- müvekkil davacı şirket aleyhine düzenlediği----- tahakkuk edilen cezanın iptaline ve kaçak elektrik kullanmadığının| tespitine ve düzenlenen fatura sebebiyle ödemek zorunda kaldığı ve ödeyeceği meblağların istirdadına karar verilmesi istemini içerir menfi tespit davası olduğunu, davalı ----- tarafından müvekkil davacı şirket aleyhine kaçak tüketim bedeline ilişkin olarak ------ no'lu fatura düzenlendiğini, düzenlenen fatura ile fahiş miktarda kaçak tahakkuku yapıldığını, bu sebeple söz konusu tahakkukun gerçeği yansıtmadığını, Müvekkili davacı şirketin her zaman faturalarını düzenli ödediğini, hiçbir şekilde kaçak elektrik kullanımı gibi bir durumu olmadığını, müvekkil davacı şirket adına önceki dönemlere ilişkin olarak düzenlenen faturalar incelendiğinde de görüleceğini, müvekkili davacı şirket yetkilisinin birkaç kez düzenlenen faturaya itiraz ettiğini, bir yanıt alamadığını, en son --- tarihinde ----- dilekçe numarası ile itirazda bulunduğunu ve düzenlenen fatura ödenmediğinde -----kesileceğinden taksitlendirme talep ederek ödeme talebinde bulunduğunu, Müvekkil davacı şirket, kaçak tüketim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ---faturayı taksitlendirdiğini ve halen taksitler halinde ödediğini, müvekkil şirkete düzenlenen en son ---- son ödeme tarihli faturanın son okuma tarihinin ----olarak görüldüğünü, en son okuma yapıldığı tarihte kaçak kullanırna ilişkin olarak herhangi bir tespit yapılmadığını, kaçak kullanım için --- tarihinde fatura düzenlenmesi sebebiyle son okumadan kaçak tüketim için düzenlenen fatura arasındaki ---- için kaçak tüketim bedeli için cezası kesilebileceğini, kaçak tüketim bedeli fahiş miktarda olup doğru bilgi ve belgeye dayanmadan ceza kesildiğini, arz ve izaha çalıştığımız nedenler ve toplanacak deliller ışığında;------- müvekkil davacı şirket aleyhine düzenlediği --- tahakkuk edilen cezanın iptaline, müvekkil davacı şirketin kaçak elektrik kullanmadığının ----tespitine, düzenlenen fatura sebebiyle ödemek zorunda kaldığı ve ödeyeceği meblağların istirdadına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına dair karar verilmesi talep edilmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ----cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere somut uyuşmazlık davacıya tahakkuk edilen kaçak elektrik kullanım bedeline ilişkin menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olduğunu, ---- alınan karar doğrultusunda elektrik piyasasında perakende satış ve dağıtım faaliyetlerinin ayrı tüzel kişilikler altında yürütülmesine karar verildiğini, bu doğrultuda kaçak elektrik tüketim tespiti ve faturalandırılması dağıtım faaliyeti kapsamında kalmakla söz konusu faaliyet müvekkil şirketin değil------- sorumluluk alanı içerisinde kaldığını, kaçak tespiti ve buna ilişkin faturalandırma yapılması hususunda hiçbir görevi bulunmayan müvekkil şirkete husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek müvekkili şirket yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve tüm masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----- dilekçesinde özetle; davacının borcundan dolayı kesilen enerjisi açmak suretiyle kaçak elektrik kullandığı tespit edilerek elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliği' nin 42. maddesi doğrultusunda işlem yapıldığını, davacı tarafın kesilen elektriği açmak suretiyle kaçak elektrik kullanmış olduğu ve kaçak elektrikli kullanımı sebebiyle bahse konu yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince işlem tesis edilmesi gerekeceği ihtilafsız olduğunu, süresinde ödenmediği elektrik borcu bulunduğunu beyan eden davacının, bu borçtan dolayı kesilen enerjisi açmak suretiyle enerji kullanmaya devam etmesi şeklinde gerçekleşen eyleminin ve sayaca müdahalenin önlenmesi amacıyla daha önce mühür altına alınmış,--- geçen enerjiyi kaydetmesinin durdurulduğu, sayacın --- fazının kaydettiği, yönetmelik kapsamında kaçak elektrik kullanılması olarak kabul edildiği ve bu usule göre hesaplandığı, müvekkilim davalı şirketin kaçak tespiti, hesaplama ve faturalandırma sürecinde mevzuata uygun hareket etmesi sebebiyle davanın reddine, karşı delil ve ek delil sunma hakkımız saklı kalmak üzere delil listemizin kabulüne, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, davacının iş yerinde ---- tarihinde tutulan kaçak elektrik tutanağına istinaden düzenlenen -----nolu faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından, uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Kaçak elektrik kullanımına dair tüm kayıt bilgi ve belgeler ve davacının parekende satış sözleşmesi ve----- sayılı soruşturma dosyası uyap ortamından celbedilmiştir.
Kaçak elektrik kullanımın iddia edildiği elektrik sayacı üzerinde yerinde inceleme yapmak üzere elektrik- elektronik uzmanı bilirkişi ile tarafların ---- yıllarına ilişkin ticari defter ve dayanak kayıtlarının incelenmesi için mahkememizce resen seçilecek ve yerinde inceleme yapma yetkisi verilen mali müşavir bilirkişisinden oluşan ---- bilirkişi heyetinden dosyadaki tüm iddia ve itirazların değerlendireceği şekilde rapor hazırlanmak üzere dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyetinden alınan --------numarası üzerinden ---- bulunduğu, davacı şirketin, ---- tanımlanan şekilde, ---ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, kaçak elektrik kullandığı, kaçak elektrik enerjisi tespit sürecinin,---- --- göre yapılması gerektiği, fakat davalının elektrik şirketi tarafından, sayacın değiştirildiğine yada dava konusu sayacın laboratuara gönderildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığı, davalı elektrik şirketi tarafından, davacı şirketi adına düzenlenen, ---- ---- tutanağından ve bu tutanağa tahakkuk eden --- kaçak tüketim bedeli ile --- ek tüketiri bedeli almak üzere toplam ---- bedelden sorumlu olduğu, davalı elektrik şirketi tarafından tahakkuk ettirilen ----- kısmından ise sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirileceği şekilde bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmekle dosyanın tevdi edilerek bilirkişi heyetinden alınan ----tarihli ek raporda özetle;
Davacı vekilinin itiraz dilekçesinde müvekkilinin iddia edildiği şekilde kaçak elektrik kullanmadığını,----- tüketiminin daha az olmasının nedeninin müvekkili davacının bu dönemdeki, işlerinin geçmiş dönemden daha düşük olması ve elektrik tüketiminin işlerin düşüklüğü nedeniyle daha az olmasından kaynaklandığının belirttiğini,
Davalı elektrik şirketi tarafından, ölçü devresi mührünün -------- kaydetmesinin durdurulduğu, ----- kaydettiği, somut olarak tespit edilerek kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği, bilirkişinin tarafınca yapıları tüketim karşılaştırması, davalı şirket tarafından düzenlenen tutanağın doğruluğunu teyit amatıyla yapıldığı ve yapılan karşılaştırmada günlük ortalama tüketimin, ----- tespit edildiği, bu durumun davalı şirket tarafından düzenlenen tutanağın doğruluğunu teyit ettiğini,----fıkrasınagöre, “ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması.” kaçak tüketim kullarımı olarak tanımlandığını, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde Müvekkili davacı şirkete düzenlenen ----son ödeme tarihli taturanın son okunma tarihinin ---- olduğunu, ----- tarihine kadar davalı kurumca kaçak elektrik tüketildiğine ilişkin herhangi bir iddia veya tespit söz konusu olmadığını, kaçak kullanım iddiasına ilişkin tespit ve iddianın ---- tarihli tutanak olduğunu, yani ---- tarihinde kaçak kullanıma ilişkin bir iddia mevcut değilken ----sayaç okuması sırasında ----tarihli fatura ve kaçak elektrik tutanağı düzenlendiğini, bu durumda asıl tartışma konusu olan bu ---- sürede kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığı olduğu,Fakat bilirkişi raporunda -----tarihleri arasındaki döneme ilişkin değerlendirme yapıldığını,Davalı yanın dahi kaçak etlektrik bedelinin------arasına ilişkin olduğuna dair herhangi bir savurnma iddiasının mevcut olmadığını, tüm bu nedenlerle bilirkişi raporunun belirttikleri kısmına itiraz etme zarureti hasıl olduğunu belirttiğini, davalı şirket vekilinin aksine, davalı şirket tarafından, ---- aralığı için ek tahakkuk bedeli ve-------- kaçak tüketim bedeli hesabı yapıldığını, yani davalı şirket tarafından tutanak kapsamında, davaya konu ediler tarih aralığının ----olduğunu, davalı vekilinin rapora itirazının kaçak ve ek tüketim hesaplamasının kurulu güce göre hesaplanması noktasında olduğu, bu durumun ----davalı elektrik şirketinin kaçak tüketim hesabının irdelenmesi” başlığında ayrıntılarıyla belirtildiğini, davalı vekilinin iddia ettiği gibi, dönemsel düşüklüğün görüldüğü zaman aralığının hesaplamaya esas alınmadığı, raporda düzenlenen tabloda açıkça görüldüğünü, davalı elektrik şirketi tarafından kaçak tüketim ve ek tüketim hesabı,----güç üzerinden, günlük ortalama tüketim,---- tüketim üzerinden hesaplarndığını, kurulu güç üzerinden yapıları hesaplamanın, işletmenin maksimum tüketeceği enerji miktarını gösterdiğini yani gerçekte tüketilen miktar olmadığını, bu işletme için günlük ---- tüketim çok çok büyük bir miktar olacağını, ayrıca tek fazın kayıt yapması durumunda, ---- tarihleri arasında ortalama tek fazın ortalama tüketimi ---- olarak tespit edildiğinden, ----olur ki,bu tüketimde geçmiş tüketimlerle uyumlu bir tüketim olduğunu, yani geçmiş dönem tüketimler doğru olarak kaydedilmiş ihtilafsız dönem olarak kabul edilebileceği, davalı elektrik şirketinin ihtilafsız geçmiş dönem tüketimleri olmasına rağmen, ----- kapsamında, ihtilafsız geçmiş dönem tüketimi olmasına rağmen, ----aykırılık teşkil edeceğini, davacının incelenen ticari defter kayıtları ve yine davacı nezdinde davalı ----- defterinde, söz konusu ---- tutarlı, davacı aleyhine düzenlenmiş ceza tahakkuk faturasının, davacının ticari defterinde ----tarihi itibariyle kayıt görmüş olduğu ve bu faturaya ilişkin olarak taksitler halinde ödemeler yapıldığı ve --- tariki itibariyle davacının ----bakiyesinin bulunduğunun tespit edildiği,--- davacı ----ticari defterlerinde kayıtlı bulunan ---- tutarlı ceza tahakkuk faturasının---- tutarının, davacı tarafından ---- mükellefi bulunduğu ------- beyan edildiği, sonuç olarak davacı şirketin, ------ şekilde, sayaca müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, kaçak elektrik kullandığı, davalı elektrik şirketi tarafından tahakkuk ettirilen------- kısmırıdan ise sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Mahkemece toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda;Dava, davacının iş yerinde ---- tarihinde tutulan kaçak elektrik tutanağına istinaden düzenlenen ------ faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Sıfat, davanın tarafı ile dava konusu hak arasında ---- Taraf ve dava ehliyeti; davanın tarafları ile ilgili olduğu halde, sıfat, dava konusu hakka ilişkindir.
Mahkeme önünde, maddi hukuka dayalı hakkına dair uyuşmazlığın çözümünü ve himayesini isteyen kişi davacı, kendisine karşı hakkın himayesi istenen kişi de davalıdır. Davacı, dava konusu hakkın sahibi, davalı ise hakka uymakla yükümlü olan ve bu hakkı ihlal ettiği düşüncesi ile kendisine karşı hakkın himayesi istenen kişidir. Bir davada, davacı ve davalı sıfatının kime ait olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir. Dava dilekçesinde, davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler şeklen taraf ise de; hakkın sahibi veya kendisine karşı hakkın himayesi istenmesi gereken kişiler olmadıkları belirlenir ise, davanın sıfat yokluğundan -------- reddi gerekir. Husumetten red kararı usule ilişkin bir karar olmayıp; davada taraf olarak gösterilenlerden birinin taraf sıfatının bulunmadığını belirleyen esasa ilişkin bir karardır. Husumetten red kararı, davada taraf olarak gösterilenler arasında kesin hüküm teşkil eder. Husumet dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.
Somut olaya gelince; dava kaçak elektrik tutanağına istinaden düzenlenen ------ nolu faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olup kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden tahakkuk edilen faturanın davalı ------- tarafından düzenlenmiş olup dava konusunun perakende satış sözleşmesi ve tüketim faturalarına ilişkin olmaması sebebiyle davalı ------husumeti bulunmadığından davalı ---- davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.----------
Dosya kapsamında toplanan deliller uyarınca elektrik elektronik mühendisi ve mali müşavir bilirkişisinden alınan kök rapor ve ek raporun mahkememizce de gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte görüldüğünden hükme esas alınarak davalı ----- davanın kısmen kabulü ile; davacının davalıya ---- sıra nolu faturadan kaynaklı olarak-----borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalı----- yönünden davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davalı -----yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacının davalıya --- faturadan kaynaklı olarak ---- borçlu olmadığının tespitine,
3-Karar harcı 7.930,92TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.344,33TL harcın mahsubu ile bakiye---- harcın davalı ------tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 54,40 TL başvuru, 2.344,33 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 2.398,73 TL'nin davalı ------ tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 238,50 TL tebligat ve müzekkere gideri,1.600,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.838,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 1.554,92 TL'sinin davalı ------tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 14.979,67 TL vekalet ücretinin davalı------ alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı -----kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen ve reddedilen miktarı geçmemek üzere 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Davalı -------kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 203,60 TL'sinin davacı taraftan, 1.116,40 TL'sinin davalı ------- tahsili ile hazine adına irad kaydına,
11-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/03/2022