T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/636 Esas
KARAR NO: 2021/745
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/06/2019
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
----- tarih ve --- sayılı Görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili ---- vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının birlikte çalıştıklarını, bu arada davalının başka---- üzerine, müvekkilinin de --- olması dolayısı ile davalı ile anlaşarak davalıya --- mahiyetinde-- imzalayarak teslim ettiğini, davalının işi alamadığını,--- edilmediğini, daha sonra davalının bu senetleri icra takibine koyduğunu,---toplam bedelinin 150.000,00 TL olduğunu, davalının elden ya da --- bedeli de ödemediğini beyanla, ---, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın tedbir talepli olarak kabulü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili hakkında başlatılan ve henüz ödemesi yapılmayan ----müvekkilin zarar görmemesi için dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasını------ davalıya ödenen bedelin müvekkiline iadesine, ---- senetlerin de iptali ile, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermemiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle ------ ------ talebine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiştir.
---------- getirtilmiş, incelenmesinde, davalı alacaklı ------------ senet bedeli ----- ----- tahsili amacıyla takip başlatıldığı, takip dayanağının----, dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmıştır.
----- getirtilmiş, incelenmesinde, davalı alacaklı ....-------- senetlerine özgü haciz yoluyla------ ---- tahsili amacıyla takip başlatıldığı, takip dayanağının her biri ---- iki adet bono olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 776. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde bono --- --- bedeli ödeme vaadini içermesi gerektiği, 777. maddesinde de bu unsuru içermeyen bir senedin bono sayılmayacağı hükme bağlanmıştır. Bir kambiyo senedi olan------ edilmekte ise de, ----- ortadan kaldıran kayıtların bono üzerine konulması ---ortadan kaldırır.
Bu --- unsurlarından biridir. ---, bononun bütün unsurlarının açık, --- olması gerekir---
Hukuk Genel Kurulunun ----- kararında da benimsendiği üzere, 6762 sayılı TTK'nın 688. maddesinde belirtilen şekli koşulların yanında taraflar----- uyuşmazlık durumunda aralarındaki anlaşmaya göre yetkili olacak mahkeme, faiz gibi bononun geçerliliğine etki etmeyecek ihtiyari unsurları belirleyerek senede ekleyebilirler. Sıralanan şekil şartlarından da ------içerir. Bu nedenle de bono düzenlenirken temel ilişkinin kaynağına -- ilişkin --- değildir. Taraflar-- -- uyuşmazlık durumunda ispat hukukunda karşılaşabilecekleri zorlukları daha kolay aşmak amacıyla ihtiyari olarak kayıt altına almaktadırlar. Yoksa elbette ki bu kayıtlar bağımsız borç ikrarı içeren senetlerin niteliğine etki etmez.
----- ---- asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ---- senedi alan herkes, bütün bu hukukî işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir ---- istemektedir. Senedi alan şahsın, bu senede sahip olup olmayacağı, --- iktisap edip etmeyeceği --- bakılarak tespit olunur. Dolayısıyla söz konusu ----- açısından hukukî sebebi ------- ifadesiyle “mevcut bir borcu ifa için” veya --- olmak üzere” verilmiş olabilir. Senedin teminat amacıyla veya başka bir maksatla---------
Bir “teminat bonosu”ndan söz edilebilmesi için, ya bonoyu düzenleyen kişinin temel ilişkiden--- ----) doğrudan doğruya belirli bir para borcunun ödenmesi olmaması ---------- uğrayacağı -------------- bağlamak amacı ile bonoyu vermiş olması gerekir.
Bir borç ilişkisi gereği taraflardan biri lehine bir para alacağı doğacağı kesin ise ve bu sözleşmede doğacak alacakların -------------- kabulü gerekir. Çoğu hâlde, alacaklı, temel ilişkiden doğan alacağının ---- alacağın takibi daha kolay olduğu için (İİK m. 167 vd.) ya da senedi iskonto ---- olanağını elde etmek için borçludan bir kambiyo senedi vermesini ister. Bu senet ifa uğruna, --- olduğundan, alacaklı öncelikle bu senede dayanarak icra takibi yapmak isteyecektir. Teminat senedi verilmesi durumunda ise, ya temel ilişkide bir alacağın doğup doğmadığı kesin değildir,------
Senedin teminat senedi olup olmadığı yargılama sonucunda belli olacaktır; sonuçta bu senede dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamaz -------- sayılı kararlarında da benimsendiği üzere bonoda teminat kaydı-------- belirtilmediğinden------ kaldırmaz. Sadece teminat olduğuna dair eklenen bu kayda ----------- kararlarında da vurgulandığı üzere bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (İİK’nın 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir.
Senet üzerinde asıl borç ilişkisine atıf yapan ve ödemeyi şarta bağlayan kayıtlar olması durumunda ---- senede--- haciz yolu ile takip yapılamaz. Bononun teminat senedi-------- içermediği için hükümsüzdür ve bu hükümsüzlük; düzenleyen tarafından, lehtara veya ciranta konumunda olan hamile karşı da ileri sürülebilir. Bu hâlde 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ----- vardır. Bu---- karşı da ileri sürülebilir.---- haciz yolu ile takibin İİK’nın 170/a maddesi gereğince iptaline karar verilmesi gerekir.
Bononun teminat senedi olduğunun senet metninden anlaşılamadığı hâllerde borçlu bu iddiasını İİK’nın 168/5 ve 169/a maddeleri kapsamında borca itiraz olarak ileri sürebilir--- olup, 6102 sayılı TTK’nın 778/a bendinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanunun 687. maddesinin 1. ---- arasında ileri sürülebilir. --- devredilmesi hâlinde bu --- karşı ileri sürülmesi mümkün değildir.
Borçlunun takibe konu bononun---- borca itiraz niteliğindedir ----
Bononun teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılamıyor ise İİK’nın 169/a maddesi--- kanıtlanmalıdır. Sözleşmede senedin vade, tanzim tarihi ve miktarlarına açık bir şekilde atıf bulunmalıdır. Senede açıkça atıf bulunan sözleşmede senedin teminat amacıyla verilmiş olduğu belirtilmiş olabilir.--------- kararında da benimsenmiştir.-----
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayın incelenmesinde; alacaklı davalı tarafından borçlu davacı aleyhine --- özgü haciz yolu ile takipler başlatıldığı, ---- davacı borçlu mahkememize başvurarak tarafların iş ilişkisi içerisinde olduğu,--- düzenlenerek davalı alacaklıya verildiği, senetlerin teminat olarak verildiğini iddia ederek borca itiraz ettiği, alacaklı davalının ise cevap dilekçesi sunmadığı görülmektedir.
Takibe dayanak bonolar ve menfi tespit talebine konu henüz takibe konulmayan diğer bonolar üzerinde teminata ---- başvurusu İİK’nın 169/a maddesi kapsamında borca itiraz olup, dayanak----------- gerekir. İİK’nın 169/a maddesi uyarınca belgede takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, --- senedin, vade ve ---- miktarlarının belirtilmesi gereklidir.
Menfi tespit talebine konu takibe konulan ve henüz takibe konulmayan dayanak senetlerin 6102 sayılı TTK’nın 776. maddesi uyarınca tüm unsurları ---- olup,----- bulunmadığı gibi senetlerin teminat sözleşmesine istinaden verildiğine ilişkin her hangi bir sözleşme, yazılı delil de sunulmadığından davacı iddiasını ispat edememiş olup davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 59,30 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 683,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 623,80 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.