T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/297 Esas
KARAR NO: 2021/385
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:2/03/2018
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine --------dosyası ile keşidecisi davalı ------ keşide tarihli-----bedelli çeke dayanarak icra takibinde bulunduğunu, müvekkili şirket iş bu takibin dosya borcunu ödemek suretiyle kapattığını, müvekkili takip konusu çekte ciranta olduğunu, esas borçlu durumunda olan keşideciye çek bedelini rücu edebilmek----- dosyasından dosya borcunu ödemiş olduğuna dair ---- tarihli rücu belgesini aldıklarını, mezkur rücu belgesine dayanarak ---tarihinde -----sayılı dosyasından davalı borçlu aleyhine yaptıkları takipte borçlu taraf ----- tarihinde haksız olarak ödeme emrine itiraz ettiğini, bunun dışında borçlu taraf iş bu dosya borcuna esas olmak üzere ---- tarihinde müvekkiline ----haricen ödeme yaptığını, taraflarında bu ödeme icra dairesine bildirildiğini, davalının ödeme emrine yapmış olduğu itirazın haksız ve kötüniyetli oludğunu, davalı borçlu taraf ---- asıl alacak üzerinden --- ödeme yaptığını, bakiye kalan -----asıl alacak üzerinden toplam takip üzerinden faiz, harç, masraf ve vekalet ücreti yönünden takibin devamına karar verilmesini, borca yapılan bakiye kalan --- asıl alacak ile faiz ve icra takip masrafları yönünden haksız itirazın iptalini, takip tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizleriyle birlikte takibin devamını, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, haksız ve kötüniyetle yapılan bakiye kalan ---asıl alacak ile toplam takip üzerinden faiz, harç, masraf ve vekalet ücreti yönünden itirazın iptalini, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ---- ---- faizi ve takip masrafları ile birlikte takibin devamına karar verilmesini, borçlu alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla haksız yere borca itiraz ettiğini, alacağın % 20'sinden az olmamak kaydıyla davalı borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket aleyhine ---- dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine yönelik işlem şikayet ile ödeme emrini iptali ve ferilere itiraz talebiyle ---- dosyası ile hukuki süreç başlatıldığını, çekin son hamili ---- şirketi olduğunu, şirket takip konusu çek için çaldırdığı gerekçesi ile çek iptali davası açtığını,---- Esas sayılı dosyası üzerinden çek için ödemeden men kararı çıktığını, çekin ödenmesinin durdurulması, çek keşidecisi ile muhatap banka arasında aktedilen çek anlaşması nedeniyle ----- doğan hakkını kullanmasından değil, doğrudan mahkemenin verdiği kararın sonucu olduğunu, çek bankaya ibraz edildiğinde ödeme yapılmadığını, çekin arka yüzüne de ödenmemesi sebebi olarak ödemeden men kararı yazıldığını, müvekkili yasal yükümlülüğü gereği çek hesabında ibraz tarihinde para bulundurmak ile yükümlü olduğunu, aksi halde çek tazminatından sorumlu olacağını, ancak, vade tarihinden hesapta para bulunmadığını, takip dayanağı çek üzerinde yazılan tarih vade tarihi değil, keşide tarihi olduğunu, bu nedenle, her ibraz edilen belgedeki alacağın muaccel olup olmadığını göz önüne alma yükümlülüğü icra dairesinin görevi olduğunu, icra dairesi ise borcun muaccel olup olmadığına bakmaksızın müvekkile ödeme emri gönderdiğini, müvekkili yasal yükümlülük altına sokulduğunu, çekin bankaya ibraz edilmesi yalnızca usulü bir işlem olmadığını, aynı zamanda çekin ve yazılı alacağın durumunu gösterdiğini, bu nedenle ----tarafından bankanın düştüğü şerh irdelenerek vadenin gelip gelmediğinin gözetilmesinin gerektiğini, takip konusu çekin karşılıksız olmadığını, borcun ferilerinden tek başına müvekkili şirketin sorumlu olduğunun kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı şirket yükümlülüğünü ve borcu kabul etmesine rağmen, ödeme süresi içinde takip borcunu ödemediğini, borca itirazda bulunmadığını, davacı ise iyi niyet ve basiretli tacir hükümlerinin dışına çıktığını, taraflarına rücu güvencesi ile borcu ödeme süresi geçtiğini, sonradan ödediğini, vekalet ücretinin ---- yerine tümünü ödediğini, bu durumda rücu edilen tutarı yükselttiğini, bu duruma davacı tarafın kendi kusurunun sebebiyet verdiğini, çekin karşılıksız olmaması sebebiyle vekalet ücreti ve diğer ferilerden sorumluluk buna göre belirlenmesinin gerektiğini, davacının talep ettiği faiz talebinin hakkaniyete aykırı olduğunu, yapılan ödemenin ----- davacı tarafından yasal faizle ödendiğini, borcun ferilerinin de ticari iş kapsamına girmediğinin aşikar olduğunu, yasal faizi ile birlikte talep edilebileceğini, takibe yaptıkları itirazın kötü niyetli olmadığını, ödeme için müvekkili tarafından çekin çalınmış olması nedeniyle davaların ve ödemeden men kararının kararının kalkmasının beklenildiğini, takip açıldığında asıl alacak miktarının derhal ödendiğini, kalan kısım için ------dosyasından çıkacak kararın beklendiğini, bu hususunu itiraz ederken belirtildiğini, itiraz davacının iddia ettiği gibi tahsili geciktirmek amacı taşımadığını, iş bu dosyanın sonucunun beklemek amacıyla yapıldığını, davacının talep ettiği %20 oranında icra inkar tazminatına gerekçe olarak gösterilen kötü niyet iddiası dayanaksız olduğundan reddine karar verilmesini, müvekkili şirket ödemeden men kararı nedeniyle hiçbir kusuru veya ihmali olmamasına rağmen mağdur edildiğini, davacı şirkette rücu imkanının rahatlığı nedeniyle ödeme süresinde ödeme yapmadığını, itiraz etmediğini, alacağın % 20'den az olmamak kaydıyla davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, itirazın iptali davasının reddine, takipte haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama harç, giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
-----takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine ------- bedelli çek ve ----dosyasından alınan rücu --- dayanarak---- asıl alacak, --- işlemiş faiz olmak üzere toplam ---- tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe, yetkiye, borca ve ferilerine itirazlarını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Davalı taraf icra dairesine sunduğu itiraz dilekçesinde yetkiye itiraz etmiş ancak yetkili icra dairesini bildirmediği, dolayısıyla yapılan yetki itirazının usule uygun olmadığı, yine mahkememizin yetkisine de süresinde sunduğu cevap dilekçesinde itiraz ettiği, yetkili olduğu düşünülen mahkemenin bildirilmediği, mahkememizin yetkisine yapılan itirazın da usule uygun olmadığından hem icra dairesinin hem de mahkememizin yetkisine yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
--------tarafından hazırlanan raporda özetle: dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda çekin keşidecisi olan davalı yanın, davacı yan tarafından ödenen ve rücu belgesinde gözüken ----- tutarın tamamından sorumlu olduğu, davalı yan tarafından davacı yana ----- ödeme yapıldığı, bu ödemenin kapak hesabında dikkate alınması gerektiği, davacı yanın davalı yandan asıl alacağının, Ödeme tarihi olan ---- tarihi itibarıyla --- dava tarihi olan - tarihi itibarıyla ---- olmakla birlikte, Davacı yanın talebi ile bağlı alacağının --- olduğu, davacının --- alacakları için ---- ödeme yada dava tarihinden, ---tarihine kadar --- tarihine kadar --- tarihinden itibaren ise --- oranında avans faiz talep edebileceği, belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; davanın, davacı şirketin cirantası olduğu ---- bedelli çek bedelini ------- esas sayılı dosyasına ödemesi nedeniyle çek keşidecisi olan davalıya rücu amacıyla ---- sayılı takip dosyasında başlatmış olduğu icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, takip dayanağının --- tarihli --- bedelli çek ve ---- dosyasından alınan rücu belgesi olduğu,
taraflar arası ihtilafa konu çek görüntüsü üzerinde yapılan incelemede, çekin davalı tarafından davacı lehine keşide edildiği, ----- tutarlı olduğu, çekin ciro silsilesi incelendiğinde; ilk cironun çekin lehtarı davalı yana ait olduğu, davalı yan tarafından dava dışı----ciro ile teslim edildiği, dava dışı ---- çekin dava dışı -----ciro ile teslim edildiği, dava dışı ---- çekin gene dava dışı ---- ciro ile teslim edildiği, dava dışı ----- çeki elinde bulunduran son hamil olduğunun görüldüğü, davaya konu keşidecisi davalı --- ---- istinaden---- Esas sayılı dosyasının zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkin olduğu, davacısının ----- mahkememiz dava konusu çekin de dava konusu olduğu, mahkemenin ---- tarihli kararı ile çek hakkında tedbir konulduğu, dava konusu çekin --- ---- ibraz edildiği, mahkeme kararı doğrultusunda işleme alınmadığının görüldüğü, dava dışı çeki elinde bulunduran son hamil ---- tarafından çekin keşidecisi davalı şirket, çekin lehtarı davacı ve diğer --- dava dışı ciranta aleyhine---- dosya ile takip başlatıldığı, davacı şirket tarafından ------ tutarında---- ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığı, davacı tarafından ----dosyasından ---- tutarlı rücu belgesi alındığı ve çekin keşidecisi olan davalı aleyhine --- tarihinde---- sayılı dosyası ile ----- Asıl alacak bedelli İcra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe davalı tarafından ----tarihinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu, davalı tarafından davacı şirkete haricen çek bedeli kadar --- ödeme yapıldığı, ---- olarak bildirildiği, dava dilekçesinde ise ödeme tarihinin ---- tarihi olarak beyan edildiği, ödeme tarihi olarak, davacının beyanı doğrultusunda ---tarihinin dikkate alındığı, davacı tarafından --- tarihinde --- üzerinden takibin devamına, davalının; alacağın----az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi" talepli huzurdaki davayı açtığı,
Davalının çek bedelini davacıya ödediği, davacının çek tazminatı, çek komisyonu, faiz ve takip masraflarından sorumlu olmadığını, çekin ibraz gününde bankada çek bedeli kadar para bulunduğunu, ancak ödeme yasağı olması nedeniyle paranın ödenmediğini, bu nedenle diğer alacak kalemlerinden sorumlu olmadığını ileri sürdüğü, davalının çek tazminatı ve çek komisyonundan sorumlu olmaması için keşide tarihinde çek bedelini banka hesabında hazır bulundurmakla yükümlü olduğu, bu kapsamda mahkememizce Vakıfbank'a tam olarak müzekkeremize cevap verilmesi amacıyla defalarca müzekkere yazıldığı, ---- tarihli son müzekkere cevabında; dava konusu çekin ödeme yasağı bulunduğundan ibrazında çek bedelinin ödenmediği, elektronik takas ortamında ibraz edilen çeklerin, ibraz günü -----saatleri arasında belirli aralıklarla ---bakiye sorgusu yapıldığı, söz konusu çekin mahkeme kararı sisteme girildiği için işlem görmediği, çeke ilişkin mahkeme ödeme yasağı kararı olmasaydı takas çeki için bakiye kontrolleri çalışacağını ve keşideciye ait hesabın bakiyesinin gün içerisinde müsaitliği halinde çek bedeli blokeye alınmış olacağını, ---tarihinde firmanın hesabında gün içerisinde ----- çek bedelini blokeye alabilecek kadar tutar olduğu ve bu belirtilen saatlerde çek bedelini ödeyebileceğinin belirtildiği,
Banka yazı cevabında dava konusu çekin bankaya tam olarak hangi saatte ibraz edildiğinin belirtilmediği, yine ibraz günü---- davalının hesabında --- ---olduğu, ------ sonrasına yönelik herhangi bir bilgi mevcut olmadığı, ancak gün içerisinde davalının hesabının sürekli işlem gördüğü ve saat ----sonrasında çek bedeli kadar hesapta para bulunup bulunmadığının belirsiz olduğu, davacının çek tazminat olarak --- ve çek komisyonu olarak --- işlemiş faiz alacak ferileriyle birlikte toplam ---başlatılan takip sonucu dava dışı şahsa ödediği, davalının hesabında ibraz günü ve saatinde para olup olmadığı belirsiz olduğundan dolayısıyla davalının çekin ibraz saatinde hesapta çek bedeli kadar tutar olduğunu ispatlayamadığından davalının davacının ödediği çek tazminatı, çek komisyonu, icra vekalet ücreti ve masraflarından yani icra takibinin diğer ferilerinden sorumlu olduğu, davacının toplamda ---- ödeme yaptığı, davalının çek bedeli olan ---- davacıya ödediği, zaten davacının da davayı yalnızca bakiye bedel olan ---- asıl alacak ve --- işlemiş faiz olmak üzere toplam --- üzerinden açtığı, davalının ---bakiye bedelden sorumlu olduğu, davacının alacağına ödeme tarihi olan --- ile takip tarihi olan ---arası yıllık---- üzerinden avans faiz işletilerek işlemiş faiz miktarının bulunabileceği, bu şekilde yapılan hesaplamada davacının ---- işlemiş faiz alacağının bulunduğu, bakiye talebin reddine karar vermek gerektiği, davanın kısmen kabulü ile; davalının ---- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin -----işlemiş faiz olmak üzere toplam ----- üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık ----- oranında ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, bakiye talebin reddine, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan ----- oranında inkar tazminatına hükmetmek gerektiği, davacı takip başlatmakta haksız olmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur-----
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının ---- dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin --- asıl alacak, --- işlemiş faiz olmak üzere toplam ---- üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık--- oranında ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, bakiye talebin reddine,
2-Alacak likit olmakla, hüküm altına alınan --- % 20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine,
4-Karar harcı--- davacı tarafça peşin olarak yatırılan --- harcın mahsubu ile bakiye ----- harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ---başvurma harcı ve--- peşin harç olmak üzere toplam------ harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 174,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 674,90 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 674,77TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Reddedilen kısım 1,89 TL olduğundan takdiren davalı taraf lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/06/2021