T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/283 Esas
KARAR NO: 2020/339
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/08/2020
KARAR TARİHİ: 12/08/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket keşide etmiş olduğu çeklerin ödeme tarihlerini ve miktarını net olarak bilmediğini,------- Şubesi'ne ait----------------------adet çeklerin kaybolduğunu, akıbetinin bilinmediğini, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkilinin mağdur olduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi, müvekkilin ticari hayatında da itibar kaybını getireceğini, bu nedenle kötü niyetli üçüncü şahısların kaybolan çeklerden yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını, çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini, çeklerin ücüncü kişilere ödenmemesine yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasını, ----------- ilanını, akabinde söz konusu çeklerin kayıt nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çeklerin iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde çeklerin hesabının müvekkiline ait olduğunu belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çeklerin ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.
Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.
Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
---------------
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın usulden REDDİNE,
2-Harç dava açılırken alınmış olduğundan, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili yokluğunda karar verildi. 12/08/2020