T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/690 Esas
KARAR NO: 2020/269
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 04/06/2018
KARAR TARİHİ: 25/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline, davalı kooperatif yönetimi tarafından ---- Noterliği'nin ------ tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile evrak güncellemesi doğrultusunda güncel belgelerin davalıya sunulması istenmiş olup bu belgeler gönderilmediği taktirde üyeliğinin akıbeti hakkında karar verileceğini ihtar edildiğini, davacının, buna karşılık ----Noterliği'nden --- tarihinde ----- yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verdiğine, bu ihtarnamede müvekkilden istenen belgelerin ------tarihinde imza karşılığı kooperatife teslim edildiğinin belirtildiği, ancak bu ihtara rağmen davalı kooperatif tarafından ----- Noterliği'nin --------yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının üyelikten çıkarıldığının kendisine tebliğ edildiğini, davalı kooperatif tarafından talep edilen güncel evrakların ----- tarihinde imza karşılığı kooperatif merkezinde -------- olarak çalışan muhasebe sorumlusu ------- verildiğini, ancak kooperatif yönetiminin bunu göz ardı etmek suretiyle davacıyı kooperatiften ihraç ettiğini, davacı, kooperatif yönetiminin ihraç kararına dayanak olarak güncel evrakların davacı tarafından sunulmadığını gösterdiğini, ancak evraklar davacı tarafından teslim edildiğinden ihracın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kooperatif ana sözleşmesinde üyelikten çıkarma şartlarını açıkça belirlendiğini, somut olayda bunlar gerçekleşmediğinden ihraç kararının iptalini talep etmektedir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ------- üyeden oluştuğunu, üyelerinin 'taşımacılık ve gemi servisi hizmeti' alanında iştigal ettiğini, üyelerinin tamamının ---- Noterliği nezdinde ------- tarihinde ----- yevmiye no ile düzenlenen ----------- ortaklık şartları başlıklı 10. maddesinde aperatif ve ortak olabilmek için aranan nitelik ve şartları taşıdığını, bu açık hüküm uyarınca kooperatifin iştigal alanındaki iş ve işlemler göz önünde bulundurulduğunda, tamamlayıcı şartların yanı sıra --------- ile iştigal etmek, ----- yapmamak, kooperatifin amacına uygun -------- ---- şartlarını amir olarak düzenlediğinin açık olduğunu, davalının rutin işlerinden olan, üyelerinin güncel bilgi ve belgelerinin kontrol ve kaydını yaparken davacının ana sözleşmede ortaklık şartlarına ilişkin eksik evrakları olması nedeniyle öncelikle ----- Noterliği nezdinde ------- yevmiye nolu ihtarname ile üyelik şartlarının sayıldığı ana sözleşmenin onuncu maddesindeki durumları ispatlar nitelikteki evrakları makul bir sürede sunmasının kendisinden talep edildiğini, üzerine davacı tarafından taleple ve üyelik durumuyla ilgisi bulunmayan dava dışı üçüncü kişi tüzel kişi şirketlere ait bir takım fuzuli belgeler sunulduğunu, bunun üzerine davalı kooperatifin ------- tarihli toplantısında alınan ---- karar ile kooperatif üyeliğinden oybirliğiyle çıkarılmasına karar verildiğini, davacıya bu ihraç kararının --- Noterliği'nin --------- nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan evrakların çoğunun dava dışı ----------adına olduğunu, oysa kooperatif üyesi olan kişinin gerçek kişi ---- olduğunu, gerçek kişi -------- kooperatif ana sözleşmesinin onuncu maddesinde yer alan şartları taşıdığına dair evrakları davalıya sunulamadığını, ayrıca davacı tarafından sunulan evraklardan anlaşıldığı üzere dava dışı -------------- taşıma işleri komisyonculuğu yaptığı, kooperatif ana sözleşmesi onuncu maddesinde üyelerin taşıma işleri Komisyonculuğu yapmasının yasak olduğunun açıkça belirtildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; davacının davalı kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına yönelik kararın iptali istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenerek tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek, deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davanın davacı tarafından -- aylık hak düşürücü sürede açıldığı tespit edilmiştir.
Davalı kooperatife ait ---- davacının üyelik dosyası ve dava dışı --------------- kayıtları getirtilmiş,-------- mahkememiz yetki sınırları içinde kaldığı belirlenmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı vekili tarafından, dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı kooperatif yetkilisi olduğu ileri sürülen ------------ tarafından imza karşılığı alınan belgeler incelendiğinde; davacı tarafından gemi tasdiknamesi, ------------ tarihinde davalıya verildiği, ancak bu belgeler incelendiğinde hak sahibinin ve sunulan belgelerin gerçek kişi davacı -------değil, ------------- olduğu, dava dosyasında, davalı tarafından verilen süre içerisinde davacı gerçek kişi ---------kooperatif ana sözleşmesinde öngörülen şartları sağladığını gösteren başka bir belgenin de ibraz edilmediği, -------- karar defteri çıktısı incelendiğinde, yönetim kurulunun ticaret sicil kayıtları ile uyuşan üyelerle toplandığı ve ortaklıktan çıkarmaya sebep olan hususların çıkarılan ortağa daha önce ilgili noter ihtarnameleri ile bildirildiği ancak çıkarılmasına karar verilen ortağın kendisine verilen süre içerisinde istenilen belgeleri ibraz etmediği gerekçesiyle çıkarıldığının açıkça belirtildiği, bu bakımından çıkarma kararının ---------uyarınca yeterince gerekçelendirildiği, ortaklıktan çıkarma kararının yine ana sözleşmede öngörüldüğü şekilde alındığı tarihten iki gün sonra, yani madde 14'te öngörülen on günlük süre içerisinde çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere notere tevdi edildiği, somut olay bu kapsamda değerlendirildiğinde, davacının kooperatif esas sözleşmesinde öngörülen şartları sağlamadığından davalı kooperatif tarafından ortaklıktan çıkarma şartının gerçekleştiği, çıkarma kararı şeklen de ana sözleşme ve kooperatifler kanunu hükümlerine uygun şekilde alındığı tespit edilmiştir.
Davalı kooperatifin Ana Sözleşmesi incelendiğinde,
Kooperatifin Ortaklık Şartları başlıklı 10. maddesinde;
Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir;
1. ----------- olmak,
2. Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 'nun 9. maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak,
3. --------- ile iştigal etmek,
4. ------ yapmamak,
5. Kooperatifin amacına uygun --------- aracı bulunmak,
6. Aynı amaçla başka bir ---------- kooperatifine ortak olmamak 3. bendde öngörülen nitelik, meslekle ilgili kuruluşlar ile -------- memurluğundan alınacak belge ile kanıtlanır.'
Kooperatif Ana Sözleşmesinin ortaklıktan çıkarma başlıklı maddesinde;
Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararıyla ortaklıktan çıkarılır.
1. 10. maddede yazılı olan ortaklık şartlarını kaybedenler,
2. Parasal yükümlülüklerini -------- geciktirmeleri üzerine yönetim kurulunca noter aracılığıyla yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler,
3. Kooperatifin para, mal ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar
Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere --------- noter aracılığı ile tebliğ edilecek bir yazıyla yapılır. ------- itiraz edildiği taktirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde --------- Mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkartma kararları kesinleşir.
Ortaklar bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşince kadar devam eder.'
Mahkememizce yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre; Kooperatifler Kanun'un 16.maddesine göre ana sözleşmede gösterilen sebeplerle ortaklık şartlarını kaybedenlerin ortaklıktan çıkarılabileceği, koopertif anasözleşmesinin 14. maddesinde 10. Maddede yazılı ortaklık şartını kaybedenlerin ortaklıktan çıkarılabileceğinin düzenlendiği, somut olayda, davalı kooperatif tarafından davacıya -----Noterliği'nin-------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile kendisinden talep edilen evraklar açıkça belirtilmiş ve bu ihtarnamede anılan evrakların ihtarnamenin davacıya tebliğinden itibaren yedi iş günü içerisinde davalı kooperatif adresine gönderilmesi talep edildiği, davacının ise -- Noterliği'nin ------------ yevmiye numaralı ihtarnamesiyle bu ihtarnameye cevap vererek, daha öncesinde kendisinden sözlü olarak evrak talebinde bulunulduğunu, kendisinden istenen bu evrakları ----- tarihinde imza karşılığında kooperatif merkezine teslim ettiğini bildirdiği, davacı tarafından, davalı kooperatife sunulan belgelerin, gemi tasdiknamesi, imza sirküleri, tonilato belgesi, denize elverişlilik belgesi, vergi levhasından oluştuğu, belgelerin ------ tarihinde davalıya teslim edildiği, belgelerin incelenmesinde hak sahibinin ve sunulan belgelerin gerçek kişi davacı ---- değil, ------------- ait olduğu, davalı tarafından verilen süre içerisinde davacı gerçek kişi -------kooperatif ana sözleşmesinde öngörülen şartları sağladığını gösteren başka bir belgenin ibraz edilmediği, her ne kadar davacı kendisinin belgelerini sunduğu dava dışı şirketin %50 hisse ile ortağı ve yetkilisi olduğundan ortaklık şartlarını taşıdığını beyan etmiş ise de dava dışı şirketin davacının kişiliğinden ayrı ve bağımsız bir tüzel kişiliği olduğu, davacının dosyaya sunulan belgeler ile gerçek kişi olarak kooperatife üye olamayacağı, dolayısıyla davacının kooperatif esas sözleşmesinde öngörülen şartları sağlamadığından davalı kooperatif tarafından ortaklıktan çıkarma şartının gerçekleştiği anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
1-Karar harcı 54,90 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 18,50 TL'nin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2020