T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1120 Esas
KARAR NO: 2021/842
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/04/2015
KARAR TARİHİ: 09/11/2021
Mahkememizden verilen ---- Esas --- sayılı kararı ---- ------ Karar sayılı ilamıyla mahkememize geldiği, mahkememizin ----- Esas sayılı dosyasına kaydı yapılıp incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA :
Asıl dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ..------- tarihinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, işyerinden boş çekler, nakit para ve hamiline yazılı taraflarına ticari ilişki neticesinde verilen çeklerin çalındığını, çalınmasından dolayı ---- Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını,--- ekli olduğunu, müvekkili nezdinde bulunan çeklerin çalınmasından dolayı ----sayılı çeklerin çalınmasından dolayı ---- Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış gerekli ilan yapıldığını, çek bedellerinin ödenmemesi için tedbir kararı alındığını, çalınan çeklerden ---- tarihli ----- bedelli çekin bulunduğunu, davalı tarafça ----- Esas saylı dosyası ile icraya konulduğunu, ---- Esas sayılı dosyasının 16.04.2015 duruşma tarihli celsesinde beyan edildiğini, çekin istirdatı davası açmaları için ----verildiğini, söz konusu -----ait olan ---- bedelli çeki müvekkili ---- ---- tarafından yapılan ticari iş neticesinde verildiğini, bu ticari ilişkiyi ve çekin taraflarına verildiğini ispatlayan delilleri ve ticari kayıtlarının mevcut olduğunu, çek çalındığı gün bankalara haber verildiğini, ihtiyati tedbir kararı bankalara gönderildiğini, davalı basiretli tacir gibi davranıp çeki bankaya sordurmuş olsaydı banka tarafından bu bilgi paylaşılacağını, çekin 3.kişinin elinde olması iyiniyet kuralları bağdaşmadığını, dava konusu çekin istirdatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Asıl dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, müvekkili şirketin adresi ---- adliyesi yetki sınırlarında olduğunu, ilgili mevzuat gereğince de yetkili mahkemenin ----Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini, davaya konu edilen çek şirketlerinin müşterilerinden ------ gerçekleştirilen ---- ekinde iş bu müşteriden mevcut hali ile cira yoluyla devir ve teslim alındığını, 6361 Sayılı Kanunun 9. Maddesinde düzenlenen, “Bir kambiyo------- devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere----- şirketine karşı ileri süremez;----------- ------- ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü gereğince huzurdaki davadaki hiçbir hususun müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceği de yasa gereği olduğunu, davadaki hiçbir hususun müvekkili şirkete yöneltilemeyeceği ----- kararları ile sabit olduğunu, müvekkili şirket bağlı olduğu mevzuata uygun bir------- gerçekleştirildiğini, ------ Karar Sayılı kararında---- yönetmelik gereği üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği gerekçesiyle diğer davalılar hakkında açılan davanın kabulünü, davalı ....----- açılan davanın reddine karar verildiğini, kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına...” karar verildiğini, tüm bunların yanında davanın açılmasını, müvekkili şirket sebebiyet vermediğinden asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla yargılama sonucunda verilen karara görev müvekkili şirket aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretini hükmedilmemesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddini, müvekkili şirketin davaya konu çeke ciro yoluyla iyi niyetle yetkili hamili olduğu davaya konu çek hakkında yasal faktoring işlemi gerçekleştirdiğini, 6361 sayılı Kanunun 9/3.maddesi gereğince huzurdaki davadaki hiçbir hususun müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, haksız ve kötü niyetli davanın ------- reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ---- numaralı dosyasında:
İDDİA :
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ...---------tarihinde hırsızlık olayının gerçekleştiğini, ----- çalındığını, suç duyurusu -------- yakalanamadığını, daimi arama kararı çıktığını,----- Mahkemesinde ------ dosyada çek iptali davası ----- celsede çalıntı çeklerden ---- --- bedelli -----çekler için çek istirdatı davası açmaları için kesin süre verildiğini, bir adet çek ile ilgili davalarının ----- Esas sayılı dosyasınında derdest olduğunu belirterek dava konusu iki adet çekin istirdadı ile müvekkiline teslimine ve dosyaların birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafından müvekkili şirkete karşı haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açıldığını, davacı tarafından huzurda------dosya ile çek istirdatı davası ikame edildiğini, söz konusu davanın ret edildiğini, ----- Esas sayılı dosyası için verilen birleştirme kararına binaen gerekçeli kararda herhangi bir hüküm mevcut olmadığı için bozduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili ---- olduğunu,------- ---- yetki alanı içinde kaldığını, çek istirdatı davasında yetkili mahkeme davalı yerleşim yeri olduğunu, yargılamanın ------ ---- yapılması gerektiğini, yetki itirazlarında bulunduklarını, davacı taraf çeklerin elinden rızası dışında çıktığını iddia ettiğini, buna binaen herhangi bir yazılı delil sunamadığını, hırsızlık eyleminin ne zaman olduğu ve bununla ilgili olarak ---- durumda olduğuna dair hiçbir bilgi mevcut olmadığını, tüm iddialar dilekçelerinde mevcut ---- beyanlarla ileri sürüldüğünü, davaya konu çeklerin müvekkili şirkete müşterisi---------- işlemi sonucu ciro yolu ile devir ve teslim alındığını, mevcut yasal düzenlemelerde kanun koyucu dava konusu husus hakkında 6361 sayılı ----- Kanunu'nun 9. Maddesinde "Bir ----- şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri --------- karşı ileri süremez; meğerki,---- senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." diyerek müvekkil şirkete karşı huzurdaki davada mevcut iddiaların sürülemeyeceğini belirttiğini, bu hususların ----- mevcut olduğunu, müvekkili şirket üzerine düşen tüm özeni göstererek Yönetmeliklere uygun olarak ------ gerçekleştirdiğini, ----- ----- Sayılı kararında yönetmeliğe uygun olarak işlem----- karşı diğer taraflara karşı ileri sürülen iddiaların ileri sürülemeyeceğini belirttiğini, yetki itirazlarının kabulünü, davanın yetkisizlik nedeniyle reddini, müvekkili şirketin davaya konu çeki ciro yoluyla iyi niyetle hamil olduğu, davaya konu çek hakkında ---- 6361.Sayılı kanunun 9/3 maddesi gereğince huzurdaki davada hiçbir hususun müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, ---- aykırılık oluşturacağı gibi-------- zedeleyeceğini, haksız ve kötü niyetli davanın tümden reddini, davacının fazlaya dair tüm maddi ve manevi tazminat hakkımız saklı kalmak koşuluyla %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Asıl ve birleşen dosya davaya konu çeklerdeki imzanın davacıya ait olmadığından bahisle çek istirdatı talebine ilişkindir.
Mahkememiz asıl dosyasının başlangıçta ---- dosyasında açıldığı, Mahkememizce, dosyada bulunan ve itiraz edilmeyen çek fotokopisine göre ciro ----------- olmadığı, hamilin de ----------- araştırma yükümlülüğü olmadığı, davalı meşru hamil olup, çekin çalındığını bilerek kötü niyetli edindiğinin de iddia ve ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, ---- sayılı ilamı ile; "... Her ne kadar davalı ..-------- ile çekin teslim alındığını savunmuş ise de buna ilişkin sözleşmeyi ve delilleri dosyaya ibraz etmemiştir. Buna göre, mahkemece davalının hak sahibi olma koşullarının oluşup oluşmadığı incelenerek ve davacının çekin çalındığında tedbir kararının alınmış olduğu, bunun davalı tarafından bilindiği ve davalının kötüniyetli olduğu itirazları değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. Ayrıca, davacı tarafından işbu davanın davalısına karşı dava konusu çek dışında başka çekler yönünden ------- sayılı dava dosyasında istirdat davası açılmış olup, davacının talebi üzerine işbu dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Ancak dava dosyası işbu dosya arasına alınmasına rağmen gerekçeli kararda birleştirme hususu ile ilgili bir değerlendirme yapılmamış olup, mahkemece birleştirme kararı gözönüne alınarak bununla ilgili bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. "şeklindeki gerekçesiyle mahkememiz kararını bozduğu, bozma sonucu mahkememiz dosyasının ------numarasını alarak yargılamaya devam edilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, davalı vekili yetki itirazında bulunarak ------ mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüşse de çeklere ilişkin banka şubelerinin mahkememiz yetki sınırları içerisinde olduğu, ------ bozma ilamında yetkiye ilişkin herhangi bir bozma gerekçesi yapmadığı, dolayısıyla mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Dava sırasında davacı -------. vefat etmiş, müteveffanın mirasçıları --------- yargılamaya devam etmek istediklerini belirtmiş ve vekilleri aracılığıyla davayı takip etmişlerdir.
Mahkememiz------ dosyasında; davacı vekili, müvekkilinin işyerine hırsız -------- bedelli çekin de çalındığını, çekin davalı tarafça icraya konulduğunu, çek istirdadı davası açması için kendisine süre verildiğini ileri sürerek çekin istirdadını ve müvekkiline teslimini talep ve dava ettiği, davalı vekili ise, gerçekleştirilen ----- sonucu ciro ile çekin teslim alındığını, mevzuata uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep ettiği,
birleşen---- Esas sayılı dosyasında ise; davacı vekili müvekkilinin işyerine hırsız girdiğini ve ----- bedelli ve ---- bedelli çekin de çalındığını, çekin davalı tarafça icraya konulduğunu, çek istirdadı davası açması için kendisine süre verildiğini ileri sürerek çekin istirdadını ve müvekkiline teslimini talep ve dava ettiği, davalı vekili ise, gerçekleştirilen ----- işlemi sonucu ciro ile çekin teslim alındığını, mevzuata uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep ettiği,
Mahkememizce asıl davaya konu ----incelendiğinde; keşidecisinin ------- arka yüzünde sırasıyla -------- cirolarının bulunduğu, davacı ... ------ ----- cirosunun bulunmadığı, çekte adının geçmediği,
Birleşen davaya konu -------- bedelli çek incelendiğinde; keşidecisinin ---- lehtar ve ilk-------- arka yüzünde sırasıyla ----- cirolarının bulunduğu, davacı ... ----- çekte cirosunun bulunmadığı, çekte adının geçmediği,
------ Karar sayılı kararında belirtildiği üzere mahkemeye sunulan asıl dava konusu çek ve birleşen davaya konu çeklerden ------ çekte davacının isminin yazılı olmadığı görüldüğünden, çeklerde ismi yazılı olmayan davacının sözkonusu çeklerden dolayı sorumluluğu olmayacağından ve aktif dava ehliyeti de bulunmayacağından asıl dava------ dosya yönünden davanın aktif husumet nedeniyle reddine, birleşen ---- Esas sayılı dosya yönünden; birleşen davaya konu ---- yönünden davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davaya ----- yönünden ise müteveffa davacının ----- söz konusu çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti yönünden rapor alındığı,
----- ------ tarafından düzenlenen raporda özetle: -------- bedelli çekin arka yüzünde "----- ---------- imzaları arasında -------- tespit edilemediğinin belirtildiği, her ne kadar davalı ------- raporunun içermesi gereken özellikleri içermediğinden yeni bir rapor alınması gerektiğini ve davacının şahsi defileri müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini beyan etmişse de imza incelemesi yönünden alınan --- yeterli ve gerekçeli olduğundan yeni bir rapor alınmasına gerek görülmediği, --------- ------- olup, herkese karşı ileri sürülebileceği,---------- davacıya ait olmadığından birleşen davaya konu -------- çek yönünden davanın kabulü ile, ----- çekin davalıdan istirdatı ile davacı mirasçılara verilmesine karar vermek gerektiği (Emsal;----- ilamı) anlaşılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
a)Asıl dava ----- esas sayılı dosya yönünden;
1-Asıl davaya konu ---- nolu çek yönünden davanın aktif husumet nedeniyle REDDİNE,
b)-Birleşen -----Esas sayılı dosya yönünden;
Birleşen davaya ---- yönünden davanın aktif husumet nedeniyle reddine, ---- yönünden davanın kabulü ile, dava konusu ----- çekin davalıdan istirdatı ile davacılara verilmesine,
2-Asıl-------- esas sayılı dosya yönünden alınması gerekli 59,30 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 0,48 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Birleşen ----Esas sayılı dosyası yönünden karar harcı 226,11 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 124,84 TL harcın mahsubu ile bakiye 101,27 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Birleşen ---- Esas sayılı dosyası yönünden davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 27,70 TL başvurma ve 124,84 TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 152,54 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 561,38 TL tebligat ve müzekkere gideri, ----- ücreti olmak üzere toplam 1.521,38 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 688,89 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 9,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
7-Asıl dosya yönünden davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde ----esaslara göre belirlenen dava miktarı geçmemek üzere 3.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Birleşen dosya yönünden davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli----esaslara göre belirlenen-------ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Birleşen dosya yönünden davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde ---- vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Mahkememiz kasasına alınan --- numaralı ---------, --- numaralı makbuz, ---numaralı makbuz,----numaralı makbuzlarda saklanan evrakların karar kesinleştiğinde ilgili birimlere, taraflara iadesine,
11-Karar kesinleştiğinde birleşen davaya konu ----bedelli çekin davacıya verilmesine,
12-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair asıl ve birleşen dosya davacılar vekilinin yüzüne karşı, asıl ve birleşen dosya davalı vekilinin yokluğunda kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.