T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/1408 Esas
KARAR NO: 2018/884
DAVA: Zayi Nedeniyle Çek İptali
DAVA TARİHİ: 26/11/2018
KARAR TARİHİ: 30/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Nedeniyle Çek İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --------.'nin ,-----------. Gebze -----. Şubesi’nin,--------- ------ İBAN nolu hesaba ait 8 adet ve -----------.'nin aynı bankanın ----------. Şubesi’nin ------------------ İBAN nolu hesabına ait 6 adet olmak üzere toplam toplam 14 adet çekin muhatap bankalara hesap açılırken teslim olunan ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri gereği bu belgelere göre işlem yapılması gerekli olan, münferiden imzaya yetkili müvekkil ...’ın bilgisi dışında yetkisiz kişi veya kişilerce imzalanarak keşide edildiğini öğrendiklerini aynı gün bankaya Kadıköy ---------.Noterliği’nin 11546 yevmiye no’lu ve 06.11.2018 tarihli ihtarnamesi düzenlenerek,işbu çeklerle ilgili şekil eksikliği/bozukluğu bulunduğunu belirterek işlem yapılmaması hususunu ihtaren bildirdiklerini, ihtarnamenin ilgili bankaya tebliğinden sonra,ibraz edilen 3-4 adet çek ile ilgili olarak bankalar arası takas odası ve banka tarafından “98”kod uygulaması ile bu çekler için işlem yapılmadığını, ancak ilgili bankalarca Ticaret Mahkemelerinde bu konuda dava açarak ve derkenar alınarak taraflarına teslim edilmesinin talep edildiğini belirterek bahse konu şekil eksikliği bulunan 14 adet çekle ilgili olarak öncelikle TEMİNATSIZ OLARAK ÖDEMEDEN MEN KARARI verilmesini, yapılacak yargılama sonunda bahse konu ÇEKLERİN İPTALİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, çek hesaplarının müvekkilinin yetkilisi olduğu şirketlere ait olduğunu beyan etmiş, aynı zamanda çeklerin kaybolduğunu değil imza yetkilisi olmayan kişi/kişiler tarafından imzalandığını ileri sürerek dava açmıştır. Çeklerin yetkili hamilin elinden rızası dışında çıktığı yönünde bir iddiası bulunmamaktadır.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı, çek hesabı sahibi şirketlerin yetkilisi durumunda olduğundan çeklerin hamili durumunda değildir. Bu durumda dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine dair,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliğiyle karar verildi.