T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1210 Esas
KARAR NO: 2021/296
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2017
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----yayınlanan ---- yer alan----- kapsamında ayrıntılı olarak yer aldığı üzere, ----- geliştirme, kalite güvence, ------------ sunduğunu, yine ---- ve ---- müvekkilinin faaliyetleri kapsamında olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirket tarafından nitelikli işler yapılmakta olduğunu, yapılan işlerin ilgili ----- gerçekleştirildiğini, ----- taşıyan nitelikli işlere ilişkin ----- belgelendirme faaliyetlerinin de müvekkili şirketin işi kapsamında olduğunu, Müvekkilinin, uzun süredir bu alanda çalışması ----- nedeniyle alanında lider konumda olduğunu, Davalı---- müvekkili firma bünyesinde -------- tarihinde işe başladığını, ---- bölümünde yalnızca iki elamanın çalıştığını, bunlardan birinin davalı olduğunu, davalının görevi gereği müvekkil firmanın, -------- işte ---- belgeler ve dosyalar ile ---------- çalışılan firmaların çalışma kapsamında ---- verilere sahip olacak konumda olduğunu, tüm müşterilerin ayrıntılı iletişim bilgilerinin de davalının bildiğini, davalının müvekkil şirkette çalışırken edindiği bilgilerin korunması, üçüncü kişiler ile paylaşılmaması, kendisi ve başka şirketler lehine kullanmasının engellenebilmesi müvekkili firma için hayati önem taşıdığını, bu nedenle yapılan belirsiz süreli iş sözleşmesine ayrıntılı hükümler konulduğunu, tazminat ve cezai şart sorumluluğu getirildiğini, bu hükümlerin yanı sıra koruyucu hükümler içeren, belirsiz iş sözleşmesi ile paralel düzenlenen ----- gibi belgelerin davalıya imzalatıldığını, çalışma devam ederken, davalı tarafın ------ tarihinde önceden haber vermeksizin istifa dilekçesi vererek işten ayrıldığını, istifa dilekçesinde bir gerekçe ortaya koymadığını, istifanın hemen ardından müvekkilinin birlikte çalışmakta olduğu, davalıda bilgileri bulunan çok sayıda firmanın davacı müvekkili ile iletişim kurarak, başka bir şirket adına kendileri ile iletişime geçtiğini, yeni işe girdiği firma ile çalışmalarını istediğini, buna yönelik olmak üzere tekliflerde bulunduğunu beyan ettiklerini, davalının aynı alanda çalışan---- olan ------ girdiğini, bu aramaların olması üzerine öğrenildiğini, davalı ile iş sözleşmesine ek olmak üzere -------belgelerini imzaladığını, davalının yükümlülüklerini ve ihlali halinde karşılaşacağı tazminatları açık şekilde içerdiğini, sayılan dayanak tüm belgelerde, başkaca koşul aranmaksızın ihlalin varlığının tazminat - cezai şartın ödenmesi için yeterli sayıldığını beyan ederek, davalı yanca gerçekleştirilen haksız rekabet içeren eylemlerden mennine, ------ ---- ihlalinden dolayı şimdilik ---tazminatın, ---- Taahhütnamelerin ihlali --- kapsamında şimdilik ---- cezai şartın, davalıdan tahsiline, İhtar tebliği tarihi esas alınarak alacak kalemlerine ticari işlerde uygulanan avans faizi uygulanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usul yönünden zamanaşımı ve görev itirazlarında bulunmuş esas yönünden davacının iddialarını kabul etmediğini, ihlal edilen herhangi bir durum söz konusu olmadığım haksız rekabet oluşturacak nitelikte çalışmada bulunmadığını, davacı iddialarının tamamının gerçek dışı olduğunu, davacının ticari sırlarını bilmesinin mümkün olmadığını, ------ bir hak olan çalışma hakkının davacı tarafından kısıtlanmaya çalışıldığının açık olduğunu, davacının haksız kazanç elde etmek gayesiyle işbu davayı açarak mağduriyetine yol açmaya çalıştığını, yaptığı başarılı işlerden dolayı işe geri dönmesi için maddi manevi baskı oluşturmak için işbu davayı açtığını, davanın reddi gerektiğini, davacının alacak kalemleri için hukuki şartların oluşmadığını, davacının iş akdine dayanarak tazminat ve cezai şart alacağına hak kazanabilmesi için iş akdinin belirli süreli olması gerektiğini, iş sözleşmesinde tazminat ve cezai şartın geçerli olması için konulan şartın karşılıklı olması gerektiğini davacının işveren olarak güçlü konumda olmasından faydalanarak cezai şart koşulunu tek taraflı olarak koyduğunu, hukuken işbu cezai şartın geçersiz olması sonucunu doğurduğunu ayrıca talep edilen cezai şartın fahiş olduğunu, davanın reddini, yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, işçinin hizmet sözleşmesinde haksız rekabet ve sır saklama yükümlülüklerine aykırılık sebebi tazminat ile cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, davacı tarafın bildirdiği tüm deliller toplanmıştır.
Uyuşmazlık konusu haksız rekabet ve gizliliği ihlal şartının geçerli olup olmadığı ve davacının cezai şart isteme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.
Taraflar arasında imzalanan ------ tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin işverene zarar verecek davranışlarda sakınma başlık -------- ailesi aleyhine, şeref ve haysiyete dokunucu ve işyerini kötüleyici söz ve davranışlarda bulunmayacak ve yine işte çalıştığı süre boyunca elde ettiği tüm bilgi ve ticari ve özel sırları, üçüncü kişilere veya yeni işverinine ifşa etmeyecek bu hususta işveren aleyhine zara ve sonuç doğurabilecek herhangi bir davranış içerisine girmeyecektir.------ hükmüne aykırı davranılması halinde işçi, bundan dolayı işvereninin uğrayacağı tüm maddi ve manevi zararları tazminle mükellef olduğu gibi, ayrıca işverene, en son aldığı ücret tutarı üzerinden ---- yıllık ücreti tutarında cezai tazminat ödemekle mükellef olup, işçi bunu peşinen kabul, beyan ve taahhüt eder" hükmünü içermektedir.
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin ---- Akdin sona ermesinden sonra işçi, ---- süre ile ---- son olarak fiilen görev yapmış olduğu-çalışmış olduğu ilin dahil olduğu bölgede ------ kendi namına olsa dahi işverenin çalışma alanına giren ve işveren ile rekabet edebilecek bir iş yapmamayı ve yine işverene rakip bir müessesede çalışmamayı ve böyle bir müessesede işçi, ortak ve sair bir sıfatla alakadar olmamayı peşinen kabul ve taahhüt eder. İşçinin işyerindeki görevi nedeniyle işverenin ticari ve sınai sırlarına nüfuz etmesi ve müşterileri tanımasından dolayı işbu bilgileri yani her türlü ticari sır, fiyat, karlılık ve müşteri portföyü gibi hususları gerek rakip firmalara ve kişilere gerek sektörde bulunmayan kişilere açıklaması haksız rekabet teşkil edecektir. İşçi, anılan hususları gerek işin devamı sırasında gerek sonrasında bir menfaat karşılığı olmasa bile açıklamamayı kabul ve taahhüt etmiştir. Bu ilkeye aykırı davranan çalışan son bürüt maaşı üzerinden ---- cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder." hükmünü içermektedir.
Davalının --- tarihinde davacı yanında işe girdiği ---- ---- çalışmaya başlamıştır.
Davacı şirketin ----- faaliyet alanının -------- bulunmak, bu faaliyetlere bağlı olarak gerekli analiz, ölçüm, denetim, tetkik ve belgelendirme hizmetleri sağlamak olduğu görülmüştür.
------ alanının her türlü yönetim sistemi standartlarına göre ve ürün belgelendirmesi direktif ve standartlarına göre ------ muayehane faaliyetlerinde bulunmak be faaliyetlerle ilgili ------ -----olmak olduğu görülmüştür.
---- gönderdiği davalıya ait hesap hareketlerinde davalıya ----- maaş ödemesi yapıldığı görülmüştür.
Davacı vekili dava dilekçesinde belirsiz iş sözleşmesinin --- maddeleri kapsamında --- cezai şart olmak üzere --- cezai şart talep ettiklerini açıklamıştır.
Davacı vekili --- tarihli ıslah dilekçesi ile iş sözleşmesinin ----Maddelerinin ve gizlilik taahhütnamesinin ihlali nedeniyle ---- tutarındaki talebini ---- olarak ıslah ettiğini bildirmiştir.
------- gönderdiği---- davalı ----- ------ olduğu görülmüştür.
Davalı taraf davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını savunmuş ise de davanın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açıldığı, dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına dair ibarenin olmadığı, davanın kısmi dava olarak açıldığı görülmekle davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Davalı taraf iş mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle mahkememizin görevine itiraz etmiş ise de dava dilekçesindeki anlatımların davalının işten ayrıldıktan sonraki döneme yönelik olduğu, iş ilişkisinin sona ermesinden sonraki döneme yönelik haksız rekabete ve sır saklama yüklüğüne ilişkin taleplerde ---------- görevli olduğu değerlendirilerek, davalının mahkememizin görevine yönelik itirazına itibar edilmemiştir.
Rekabet yasağının ihlalini tespit için davacının somut bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi davalının da somut olarak ticari sır niteliğindeki bilgilere sahip olması ve bu bilgileri davacı aleyhine kullanmasının da gerekmediği, davalı işçinin bu bilgilere ulaşabilme ve davacı işverene zarar verebilme ihtimal ve riskinin mevcut olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
------ rekabet yasağına ilişkin olarak taraflar arasında düzenleme yapılabileceği, ------ sözleşmenin şekline ve içeriğine ilişkin geçerlilik şartları ile hakim tarafından yapılacak sınırlamaya ilişkin hükümlerin yer aldığı görülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, haksız rekabet yönünden; somut olayda, rekabet sözleşmesinde rekabet yasağı süresinin ----- belirlendiği, bu surette ----- içerdiği ---- nitelikte ise de davalının davacı iş yerinden ayrıldıktan sonra ----- dolmadan davacının faaliyet gösterdiği alanda ve aynı ---- sınırları içerisinde başka bir işletmede işe girmesi karşısında, ------ içinde geçerli olduğunun kabulü ---- sınırlandırılması neticesinde, ----- hüküm ve koşullar bakımından rekabet yasağı hükmünün geçerli olduğu ve davalı tarafından rekabet yasağının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. ------ Davalının, davacı işyerinde satış ve pazarlama elemanı olarak çalıştığı, bu hususun dosyaya sunulan mailler ile davacı ve davalı tanık anlatımları ile sabit olduğu, davalının ------ tarihinde işten ayrıldığı, iş sözleşmesinin haklı nedenle fesih edildiğine dair dosyaya delil sunulmadığı, davacı ile aynı faaliyet alanında çalışan dava dışı------- çalıştığı, davacı işyerindeki sıfatı itibariyle davacıya ait müşteri çevresine ulaşma, bu müşterileri kazanma imkan ve ihtimalinin bulunduğu, davacı şirket ile davalının çalıştığı şirket merkezinin ------ olduğu görülmüştür. ----- belirlenen bu sınırlamaların davalı işçinin ------ açabilecek bir düzenleme olmadığı değerlendirilmiştir. ---- tutarı olarak kararlaştırılmış olup, bürüt ücrete göre cezai şart miktarının ---- olduğu ve iş bu dava kısmi alacak davası olarak açılmış ve davacı ıslah ile --- cezai şart talep edilmiş olmakla, ------ tutar dikkate alındığında, davalının işçi olduğu, işverenin sözleşmede karşı bir edim üstlenmediği olguları ve hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında, ------ uyarınca cezai şart tutarında takdiren indirim yapılarak------ üzerinden hüküm kurulması gerektiği, --- miktardan dolayı davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, -------tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebinin reddine karar verilmiştir.
Gizliliği ihlal yönünden; --- işçinin özen ve sadakat borcunu ifade etmekte olup taraflar arasındaki sözleşmede sözleşmenin konusu da büyük oranda bu maddenin somutlaştırılmış şeklidir. Tanık anlatımlarına göre davalının, davacı müşterilerine davacı firmanın batağa sürüklendiğini, sertifikalarının iptal olacağını söylediği, davalının----- yetkilisinin davacı şirket personelinin yetersiz olduğunu söylediği ve bu hususun davacı tanığına aktarıldığı bu şekilde davacının iş sözleşmesinin ----- ihlal ettiği, tanık anlatımlarının aksi yönde delil dosyaya delil sunulmadığı, asıl olan tanığın doğruyu söylediği dikkate alınarak davacının işverene zarar verecek davranışlardan sakınma yükümlülüğünü ihlal ettiği mahkememizce kabul edilmiştir. Sözleşmede cezai şart --- yıllık ücret tutarı olarak kararlaştırılmış olup, bürüt ücrete göre cezai şart miktarının ---- olduğu ve iş bu dava kısmi alacak davası olarak açılmış ve davacı ıslah ile ---- cezai şart talep edilmiş olmakla, -------- tutar dikkate alındığında ,davalının işçi olduğu, işverenin sözleşmede karşı bir edim üstlenmediği olguları ve hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında, ---- maddesi uyarınca cezai şart tutarında takdiren indirim yapılarak ----- üzerinden hüküm kurulması gerektiği, ----- miktardan dolayı davalı yararına vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilemeyeceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, --- davalının ihtarname ile temerrüde düştüğü ----- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebinin reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.------
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Haksız rekabet nedeniyle ---ve --- olmak üzere toplam --- cezai şartın ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Karar harcı --- davacı tarafça yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı --- harcın mahsubu ile bakiye ----harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan -- başvuru,---- peşin nispi harç olmak üzere toplam----- davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ---tebligat ve müzekkere gideri, ------ bilirkişi masrafı olmak üzere toplam ------yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen ------ vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2021