T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2017/918
KARAR NO: 2018/602
DAVA: Menfi Tespit-İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 11/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit-İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketten satın alacağı mermer karşılığı çek keşide edip verdiğini, ancak davalının teslim etmesi gereken ürünleri bugüne kadar teslim etmediğini, davalı şirketin 674 sayılı KHK ile ......ye aktarıldığının öğrenildiğini, çeklerin verilme sebebi olan mal ve hizmetin davalı tarafça sağlanmasının imkansız hale geldiğini, bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek davanın kabulüyle çekler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Yargılamanın devamında davacı vekilince ibraz edilen 10/10/2017 tarihli dilekçeyle vadesi gelen çeklerin ödendiğini, bedeli ödenen çekler yönünden davaya istirdat davası olarak devam edileceği bildirilmiştir.
SAVUNMA : Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır. Davacı taraf davalıdan mal almak üzere dava konusu çekleri keşide edip davalıya verdiğini, ancak davalının sunması gereken hizmeti sunmadığını, 674 sayılı KHK uyarınca, ......... devrolduğunu, bu yüzden bundan sonrasında mal ve hizmeti sağlamasınında mümkün olmadığını, söz konusu çeklerin davalıdan granit almak üzere verildiğini, davalının edimini yerine getirmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek çeklerden ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, sunduğu 10/10/2017 tarihli dilekçenin de vede gelen çeklerin ödendiğini, ödenen çekler davaya istirdat davası olarak devam edeceklerini beyan etmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin 22/11/2017 günlü ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş , tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiştir. Çeklerin bağlı olduğu banka şubelerine yazı yazılarak ödeme yapılan çekler tespit edilmiş, çeklerin arkalı önlü birer fotokopisi dosyaya alınmıştır.
Davacı vekilinin sunduğu 09/01/2017 tarihli sözleşme ve bu sözleşmenin eki, davalı şirket kaşe ve imzasını taşıyan verilen çekler başlığı altındaki liste davalıya isticvap davetiyesi ile birlikte gönderilmiş, davalı taraf davet edildiği duruşmaya gelmemiştir. Taraflar arasında imzalanan 09/01/2017 tarihli sözleşmede davalı satıcı, davacı alıcı sıfatıyla yer almakta olup, sözleşmenin konusu mermer ve granit alım satımıdır. 3 m'de ödeme koşulları belirlenmiş olup, satış bedeli karşılığı satıcı lehine sözleşme ekinde miktar ve numaraları yazılı çeklerin sözleşmenin imzalanması ile birlikte satıcıya teslim edileceği bu çeklerin ancak satıcının ürünleri alıcıya tesliminden sonra tahsil edileceği, malların herhangi bir sebeple teslim edilmemesi halinde çeklerin satıcı tarafından alıcıya iade edileceği de kabul edilmiştir. Çek listesinde yer alan çeklerin bir kısmı aynı zamanda bu davanında konusu olan çeklerdir. Şu halde davacı sözleşme kapsamında satın aldığı mallar için avans avans olarak davaya konu çekleri vermiş olup malların teslim edilmediği, bu nedenle bedelsiz kaldıkları iddiasına dayalı olarak dava açmıştır. Sözleşme ve eki çek listesi isticvap davetiyesi ekinde davalıya gönderilmiş, davalı duruşmaya gelmemekle sözleşme ve eki çek listesi altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olduğunu kabul etmiştir. Çeklerin sözleşme uyarınca avans çeki olarak verildiği, davacı tarafça ispatlanmış olmakla, sözleşme kapsamındaki malların teslim edildiğini ispat yükü davalıya geçmiştir. Davalı taraf duruşmalara katılmamış herhangi bir delil sunmamıştır. Her ne kadar sözleşmenin 4.maddesiyle mal tesliminin tarafların yapacakları görüşme sonucu alıcının belirleyeceği yer ve tarihte yapılacağı kabul edilmiş ve davacı dava öncesinde mal teslim tarihinin belirlenmesi amacıyla görüşme talebinde bulunduğuna dair delil sunmamış ise de davalının dava açıldıktan sonra dahi malı teslim ettiği yönünde bir savunması olmadığından ve çekler 3. kişilere ciro edilerek verildiğinden bu husus davacı yönünden bir eksiklik olarak görülmemiş, ispat yükü davalıda olduğu halde sözleşme konusu malları teslim ettiğini ispata yarayan hiçbir delil sunulmadığından, tarafların defterlerinde inceleme yapılması da sonucu etkilemeyeceğinden çeklerin bedelsiz kaldığı kabul edilerek davacının dava konusu keşidecisi davacı olan; .......... Dudullu Şubesine ait ....... tarih, ......... nolu, 35.000,00 TL bedelli, .......Dudullu Şubesine ait ........ tarih, ..... nolu, 60.000,00 TL bedelli, ............ı Dudullu Şubesine ait ......... tarih, ....... nolu,35.000,00 TL bedelli, ......... Şubesine ait 25/08/2017 tarih,..... nolu, 40.000,00 TL bedelli, ............ Şubesine ait 08/09/2017 tarih,......... nolu, 40.000,00 TL bedelli,.......... Şubesine ait 22/09/2017 tarih, ..... nolu, 40.000,00 TL bedelli, .....................Şubesine ait 29/09/2017 tarih, ........ nolu, 45.000,00 TL bedelli,......... Şubesine ait 24/09/2017 tarih, .....nolu, 40.000,00 TL bedelli, çeklerden ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine(emsal nitelikte Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 14/10/2015 tarih 2015/1159 esas 12752 karar sayılı kararı)ve bu çeklerden ............Şubesine ait 25/08/2017 tarih, .......... nolu, 35.000,00 TL bedelli,....... Şubesine ait 30/08/2017 tarih,... nolu, 60.000,00 TL bedelli,.............. Şubesine ait 25/08/2017 tarih, ........... nolu, 40.000,00 TL bedelli..........Şubesine ait 08/09/2017 tarih,......... nolu, 40.000,00 TL bedelli,.............. Şubesine ait 22/09/2017 tarih, ............. nolu, 40.000,00 TL bedelli çekler davacı tarafça ödenmiş olmakla çek bedelleri toplamı 215.000,00 TL'nin davalı taraftan istirdatı ile davacı tarafa ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE, davacının dava konusu tüm çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Bu çeklerden keşidecisi davacı olan;
A)...........Şubesine ait 25/08/2017 tarih, ....... nolu, 35.000,00 TL bedelli,
B)........... Şubesine ait 30/08/2017 tarih, ........... nolu, 60.000,00 TL bedelli,
C)..........Şubesine ait 25/08/2017 tarih, ......... nolu, 40.000,00 TL bedelli,
D)............ Şubesine ait 08/09/2017 tarih, ................ nolu, 40.000,00 TL bedelli,
E)................... Şubesine ait 22/09/2017 tarih, ..........nolu, 40.000,00 TL bedelli çekler davacı tarafça ödenmiş olmakla çek bedelleri toplamı 215.000,00 TL'nin davalı taraftan istirdatı ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Karar harcı 22.883,85 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.720,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 17.162,88 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 5.720,97 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 36,00 TL ilk masraf, 132,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, olmak üzere toplam 168,90 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli........... deki esaslara göre belirlenen 26.050,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..